II SA/Rz 65/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej -skargę oddala- II SA/Rz 65/06 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi A. C. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].11.2005 r., Nr [...], którą utrzymano w mocy zaskarżoną odwołaniem przez w/w decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...].09.2005 r., Nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gmina W. Wskazaną decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1a i ust. 5 ustawy z dnia 22.04.2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej /Dz. U. nr 86, poz. 732, z późn. zm./. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wnioskodawczyni A. C. jest panną i samotnie wychowuje dwoje dzieci F. C. i I. C., które są uprawnione do świadczeń alimentacyjnych od ich ojca M. na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].06.2001 r., sygn. akt [...] ustalającego ojcostwo C. M. i zasądzającego od niego na rzecz w/w dzieci stosowne alimenty. Matka dzieci w roku 2004 nie osiągnęła żadnego dochodu (0,00). Z zaświadczenia Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...].08.2005 r. Prez. [...] wynika, że A. C. w dniu [...].05.2004 r., wystąpiła do Sądu Okręgowego w K. z wnioskiem o egzekucję alimentów na rzecz F. C. i I. C. od ich ojca C. M., zam. W Republice [...]. Z pisma Departamentu ds. Imigracji i Swobód Obywatelskich Republiki [...] z dnia [...].11.2004 r. wynika, że powyższa sprawa znajduje się w fazie dochodzeniowej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22.04.2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej /Dz. U. nr 86, poz. 732, z późn. zm./ wynika, że jeżeli świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika zamieszkałego za granicę, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacji łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenie zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją. Z powyższego zaświadczenia Prezesa Sądu Okręgowego w K. wynika, że sprawa dotycząca egzekucji jest dopiero w fazie dochodzeniowej, zatem nie można obecnie ustalić stanu egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. W takim stanie rzeczy nie została spełniona przesłanka z art. 10 ust. 5 pkt 2a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W takiej sytuacji organ odwoławczy nadmienił, że odwołująca będzie miała możliwość ponownego ubiegania się o przyznanie zaliczki alimentacyjnej, kiedy dysponować będzie dokumentami pozwalającymi ustalić bezskuteczność egzekucji, w rozumieniu art. 2 pkt 1 w/w ustawy. W odwołaniu A. C. zakwestionowała ustalenie, że sprawa o egzekucję alimentów znajduje się w fazie dochodzeniowej i w związku z tym wyjaśniła: "Tłumaczenie przysięgłe z języka włoskiego wniosku o egzekucję alimentów przez tłumacza przysięgłego z języka włoskiego M. F. Sformułowania takiego nie zawiera tłumaczenie tegoż samego wniosku z dnia [...].10.2005 przez mgr K., E. W. również tłumacza przysięgłego. W/w dokumentach są znaczne różnice w tłumaczeniu". Odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy wyjaśnił, że tłumaczenia pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki [...] z dnia [...].11.2004 r. dokonane przez tłumaczy K. E. W. i M. F. są jednozgodne i wynika z nich, że sprawa o należne alimenty od C. M. została skierowana /przekazana/ do właściwego pod względem terytorialnym sądu, a ponadto Ministerstwo przekaże informacje dotyczące tej sprawy jak tylko będzie to możliwe, zaś w międzyczasie oczekuje dostarczenia dokumentacji odnośnie rozliczenia szczegółowego i uaktualnionego zaległego długu alimentacyjnego, numeru i adresu banku, do którego należy wpłacać należne kwoty. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie /za pośrednictwem organu odwoławczego/, skarżąca A. C. nie wskazując sposobu rozstrzygnięcia sprawy zarzuciła, że organ powołał się na niespełnienie przesłanek wymaganych do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, podczas gdy w ustawie z 2005 r. /nr 86, poz. 732, z późn. zm./, w art. 10 ust. 1a mowa jest o dostarczeniu przez osobę ubiegającą się o przyznanie zaliczki alimentacyjnej informacji Sądu Okręgowego o stanie egzekucji, którą to informację dostarczyła. Od wielu lat bezskutecznie dochodzi roszczeń od ojca dzieci C. M. /wyrok sądu, wniosek w sprawie uzyskania renty alimentacyjnej, zaświadczenie z Sądu.../. Stąd też uważa, że stanowisko organu jest krzywdzące. W chwili obecnej egzekucja alimentów, pomimo jej starań jest egzekucją nieskuteczną, gdyż od dnia wydania wyroku, nie otrzymała od ojca dzieci zasądzonych alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko i motywy wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem. Oznacza to równocześnie, iż przy tej kontroli Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie wydania aktu administracyjnego, w tym przypadku decyzji. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a., stan faktyczny sprawy Sąd z reguły ustala na podstawie akt sprawy administracyjnej, a następnie sprawdza, czy ustalenia faktyczne poczynione przez orzekające organy są zgodne ze stanem wynikającym z akt sprawy administracyjnej i czy są wystarczające do dokonania subsumpcji z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W dniu [...].08.2005 r. A. C. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na rzecz małoletnich dzieci F. C. i I. C. Do wniosku dołączyła następujące dokumenty, kserokopie odpisów skróconych aktów urodzenia dzieci oraz zaświadczenie Prezesa Sądu Okręgowego w K. Z prawomocnego wyroku /zaocznego/ Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].06.2001 r., sygn. akt [...] wynika, iż ojcem mał. F. C. /ur. [...].10.1996 r. w N. – W./ i mał. I., A. C. /ur. [...].08.2000 r. w K./ jest C. M. zamieszkały we W. Wyrokiem tym zasądzono od C. M. na rzecz małoletnich dzieci alimenty w kwotach 350 i 300 zł miesięcznie, począwszy od dnia 31.10.2000 r. Matka dzieci A. C. jest panną i zamieszkuje z dziećmi na terenie Gminy W. Z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...].08.2005 r. wynika, że A. C. w roku 2004 nie osiągnęła żadnego dochodu. Natomiast z zaświadczenia Urzędu Gminy W. z dnia [...].08.2005 r. wynika, że w 2004 r. nie figurowała w ewidencji podatkowej. Z zaświadczenia Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...].08.2005 r., Prez. [...] wynika, że A. C. w dniu [...].05.2004 r. wystąpiła do Sądu Okręgowego w K. z wnioskiem o egzekucję alimentów od C. M. zamieszkałego we W. W zaświadczeniu tym podano: "Z treści pisma Departamentu ds. Imigracji i Swobód Obywatelskich Republiki [...] z dnia [...].11.2004 r., znak pisma [...] wynika, że powyższa sprawa znajduje się w fazie dochodzeniowej". W aktach administracyjnych znajdują się przekłady na język polski pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – Departamentu ds. Imigracji i Swobód Obywatelskich Republiki [...] z dnia [...].11.2004 r., Nr [...] dokonane przez tłumaczy przysięgłych M. F. i K. E. W. Z przekładów tych wynika, że dochodzenie alimentów od C. M. realizowane jest w trybie Konwencji Nowojorskiej z dnia 20.06.1956 r. W tłumaczeniu M. F. znajduje się zapis: "Informuje się, że przedmiotowa sprawa, w fazie dochodzeniowej, została skierowana do właściwego pod względem terytorialnym organu sądu. Jak tylko będzie to możliwe, zadaniem tutejszego Ministerstwa będzie przekazanie informacji dotyczących przedmiotowego sporu". W przekładzie K. E. W. zawarty jest passus: "Sprawa została przekazana do Państwowego Urzędu Terytorialnego w N. celem jej rozpatrzenia. Skoro to będzie możliwe tutejsze Ministerstwo przekaże informacje dotyczące przedmiotowej sprawy". Zdaniem Sądu przedstawione przekłady zawierają taki sam sens. Sąd stwierdza, że przedstawiony stan faktyczny sprawy jest zgodny ze stanem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sprawy dotyczące zaliczek alimentacyjnych reguluje ustawa z dnia 22.04.2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej /Dz. U. nr 86, poz. 732, ze zm./, cytowanej niżej jako ustawa z dnia 22.04.2005 r. Stan faktyczny sprawy wiąże się przede wszystkim z art. 1 pkt 2, art. 2 pkt 1 i 5a, art. 10 ust. 1a, ust. 2 i ust. 5 pkt 2a, ustawy z dnia 22.04.2005 r. Z przepisów ogólnych komentowanej ustawy wynika, że określa ona m. innymi zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Pojęcie "bezskuteczności egzekucji" określa art. 2 pkt 1 tej ustawy i pojęcie to oznacza egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Przepisem szczególnym w tej sprawie jest art. 10 ust. 1a, który stanowi, że w przypadku, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją. Z powołanym przepisem koresponduje art. 10 ust. 5 pkt 2a omawianej ustawy z dnia 22.04.2005 r., według którego organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję administracyjną o przyznaniu zaliczki na podstawie informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Z treści przytoczonych przepisów wynika jednoznaczna konkluzja, że w przypadku gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika zamieszkałego za granicą, to wówczas zaliczka alimentacyjna może być przyznana osobie uprawnionej tylko wtedy, gdy prezes właściwego sądu okręgowego lub zagraniczna instytucja egzekucyjna stwierdzi, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna za okres trzech ostatnich miesięcy. Niewątpliwie A. C. jako przedstawicielka ustawowa małoletnich wierzycieli jest uprawniona do ubiegania się o zaliczkę alimentacyjną dla jej dzieci, ale obecnie nie może takiej zaliczki otrzymać, bo zagraniczna instytucja egzekucyjna dotychczas nie wszczęła przeciwko C. M. postępowania egzekucyjnego i tym samym nie można odpowiedzieć na pytanie, jaki będzie stan egzekucji. Wynika to wyraźnie z zaświadczenia Prezesa Sądu Okręgowego w K. przytaczającego informację Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki [...]. Na rozprawie sądowej /28.11.2006 r./ skarżąca oświadczyła, że w tej sprawie nie ma dodatkowych informacji od Prezesa Sądu Okręgowego w K. lub właściwej instytucji zagranicznej na temat stanu egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Na marginesie należy wyjaśnić, że odpowiedni departament Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki [...] nie jest organem egzekucyjnym, jest to organ przyjmujący, w rozumieniu Konwencji Nowojorskiej z 1956 roku. Organ przyjmujący na podstawie udzielonego mu przez uprawnionego upoważnienia i w jego zastępstwie podejmuje wszelkie czynności zmierzające m. innymi do wyegzekwowania od dłużnika świadczeń alimentacyjnych /por. Czesław Sawicz – Obrót prawny z zagranicą, Wyd. Craftsman – Inwest 1992, str. 162/. Z pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki [...] z dnia [...].11.2004 r. wyraźnie wynika, że ów organ przesyłający skierował sprawę do rozpatrzenia do Państwowego Urzędu Terytorialnego w N., właściwego dla miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego, zatem można stwierdzić, że egzekucja nie została jeszcze wdrożona. W takim stanie rzeczy nie można zgodzić się z zarzutem podniesionym w skardze, że skoro skarżąca nie otrzymuje alimentów, to egzekucja jest nieskuteczna. Jeżeli według dotychczasowej informacji właściwych organów, egzekucja nie została jeszcze wszczęta zatem nie można przewidzieć jej wyniku. Na koniec należy nawiązać do art. 10 ust. 1b ustawy z dnia 22.04.2005 r., który stanowi, że osobie, o której mowa w ust. 1a, zaliczka przysługuje począwszy od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek do sądu okręgowego o wykonanie wyroku, ustalającego prawo do świadczeń alimentacyjnych, w państwie zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. Powołany przepis należy interpretować wespół z ust. 1a, czyli zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej tylko w przypadku bezskuteczności egzekucji za okres trzech ostatnich miesięcy. Z przedstawionych rozważań Sądu wynika, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił. 14.12.2006 r. PK