II SA/Rz 650/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi D. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przyznania skarżącej D. Z. prawa pomocy. Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne w postaci zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, D. Z. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Zaznaczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszkając w domu o powierzchni 94,95 m.kw. i utrzymując się z wynagrodzenia w wysokości 2 500 zł. W pozostałej treści wniosku skarżąca podniosła merytoryczne kwestie związane ze skargą na wymienioną decyzję. W związku z brakiem wystarczających danych do rozpatrzenia wniosku, wezwano D. Z. do złożenia dodatkowego oświadczenia w zakresie wyjaśnienia przyczyn, dla których nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (tj. jakie niezbędne potrzeby życiowe nie mogłoby być w związku z tym zaspokojone), wskazania dokładnej wysokości kwoty netto swojego wynagrodzenia za pracę, podania średniej wysokości miesięcznych wydatków przeznaczanych na zakup żywności, utrzymanie domu oraz wykazania posiadanych pojazdów mechanicznych. Skarżącą wezwano także do przedłożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Jednocześnie wyznaczono wnioskodawczyni termin 7 dni na wykonanie wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku wyłącznie o informacje zawarte w aktach sprawy. Doręczenie adresatce wezwania nastąpiło dnia 19 sierpnia 2013 r. i do dnia rozstrzygania w przedmiocie niniejszego wniosku nie zostało wykonane. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: D. Z. w urzędowym formularzu PPF zaznaczyła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, jak też podkreśliła zawarte tam (w rubryce nr 4) sformułowanie "ustanowienie radcy prawnego" oraz "ustanowienie adwokata"". W związku z powyższym, uznano, że żądanie skarżącej dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata bądź też radcy prawnego. Podany zakres wniosku oznacza, że D. Z. dochodzi przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, na co wskazuje treść art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej następnie jako "P.p.s.a.". Uzyskanie pomocy w powyższych granicach może nastąpić po wykazaniu przez ubiegającego się o nią, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Fakt, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, w powiązaniu z wyrażoną w art. 199 P.p.s.a. zasadą, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, wskazuje na wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy. Przeznaczona jest ona dla ludzi ubogich, nie posiadających żadnych środków finansowych bądź też takich, których zasoby finansowe są tak niewielkie, że nie wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o prawo pomocy uzależnione jest od tego, co wykaże składający taki wniosek. W przypadku, gdy strona nie wskazała w swoim podaniu danych wystarczających do oceny jej sytuacji majątkowej i stanu rodzinnego, ustawodawca przewidział możliwość wezwania jej do złożenia dodatkowego oświadczenia, jak też do przedłożenia określonych dokumentów. Korzystając z powyższej możliwości – na podstawie art. 255 P.p.s.a. – wezwano skarżącą do przedstawienia szczegółowo wskazanych danych, jak również do nadesłania stosownych dokumentów. Wszystko to miało służyć rzetelnemu zobrazowaniu okoliczności istotnych z punktu widzenia ustawowych przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarżąca nie odpowiedziała jednakże na przedmiotowe wezwanie (termin upłynął z dniem 26 sierpnia 2013 r.), nie dając tym samym możliwości należytej analizy sytuacji majątkowo - bytowej, w której się aktualnie znajduje. Powyższa postawa oznacza jednocześnie, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania bądź też, że nie ma możliwości poniesienia ich w pełni. Brak bowiem podania wysokości netto uzyskiwanego dochodu oraz ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania własnego, jak i domu, uniemożliwia zestawienie tego rodzaju danych i ocenę, czy składająca wniosek ma możliwość wygospodarowania środków warunkujących jej udział w sprawie ze swojej skargi. Należy w tym miejscu wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27.07.2011 r., II OZ 650/11, dostępne na: www.nsa.gov.pl). Mając zatem na uwadze postawę skarżącej, która oprócz kilku tylko faktów odnoszących się do jej sytuacji, nie wskazała – pomimo stosownego wezwania – żadnych dodatkowych okoliczności, które pozwoliłyby na pełną ocenę czy w jej przypadku możliwe jest odstąpienie od zasady finansowania własnego udziału w postępowaniu sądowym, uznano, że jej wniosek nie może zostać uwzględniony - tak w całości, jak też tylko w części. Dlatego też odmówiono D. Z. przyznania prawa pomocy, działając w oparci o art. 257 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.