II SA/Rz 651/07
WyrokWSA w Rzeszowie2008-12-04
Skład orzekający: Wojtyna Jolanta Ewa, Józefczyk Magdalena, Zdrzałka Joanna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel zabytku, którego nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, ale jest z nim funkcjonalnie powiązana w ramach układu urbanistyczno-krajobrazowego, może być uznany za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy w celu wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel zabytku, którego nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, nie może być uznany za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy, nawet jeśli jego nieruchomość jest częścią układu urbanistyczno-krajobrazowego. Interes prawny strony musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, a obowiązek dbania o otoczenie zabytku dotyczy najbliższego otoczenia, a nie całego miasta.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego, argumentując, że jako właściciel Zamku w B. (obiektu zabytkowego) nie brała udziału w postępowaniu, mimo że budynek miał powstać w strefie ochrony ekspozycji zabytku. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że Spółka nie jest stroną, ponieważ jej nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Spółka zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę A. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. S.A. w W. Oddział w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy -skargę oddala-
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2007r. znak: [...] – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej następnie jako k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. w W. – Oddział w B. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] kwietnia 2007r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie.
Organ I instancji powołaną wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. - działając
w oparciu o art. 149 § 3 w zw. z art. 147 i art. 104 k.p.a. - odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej swoją ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. znak: [...], która ustalała dla J. S. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem
i poddaszem mieszkalnym oraz zbiornika na nieczystości płynne na działkach nr ewid. 333 i 334, położonych w B.
Postępowanie powyższe wszczęte zostało na wniosek A. S.A. w W. – Oddział w B. o wznowienie postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy
z uwagi na fakt, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu, zaś jej udział podyktowany winien być tym, iż budynek mieszkalny, którego dotyczy sprawa znajduje się w strefie ochrony ekspozycji obiektu zabytkowego – Zamku
w B., którego wnioskodawca jest właścicielem.
Po dokonaniu analizy przedmiotowego wniosku organ doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Jako argument uzasadniający powyższe, Burmistrz Miasta i Gminy - powołując się na regulacje ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz orzecznictwo sądowe - wskazał, iż za strony postępowania uznani zostali właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z działkami, których dotyczy inwestycja. Teren, na którym znajduje się Zamek w B. nie jest natomiast położony w takim sąsiedztwie. Organ podniósł również, że wobec faktu, iż działki, których dotyczy inwestycja objęte są strefą ochrony krajobrazowej, projekt decyzji został przesłany do uzgodnienia Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków, który uzgadniając pozytywnie lokalizację przedmiotowej inwestycji uznał, ze na obszarze strefy "K" ścisłej ochrony konserwatorskiej, ochrony krajobrazu i powiązań widokowych układu urbanistyczno-krajobrazowego B. dopuszczalna jest zabudowa,
a planowana budowa budynku mieszkalnego nie naruszy tego układu.
Zdaniem organu, w sprawie nie można twierdzić o naruszeniu interesu prawnego wnioskującej Spółki, uwzględniając fakt, iż strefa ochrony konserwatorskiej "K" została utworzona dla całego miasta B., nie zaś tylko dla Zamku. Przeciwny pogląd oznaczałby bowiem konieczność zapewnienia Spółce udziału w każdym postępowaniu dotyczącym jakiejkolwiek inwestycji w mieście.
W złożonym od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy odwołaniu A. S.A. wniosła
o jej uchylenie i wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. o ustaleniu warunków zabudowy. Motywując swoje stanowisko strona odwołująca – powołując się na art. 6 pkt 2 i art. 54 pkt 2 lit. d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz orzecznictwo sądowe – podkreśliła, iż stroną w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być także właściciele nieruchomości nie graniczących bezpośrednio
z terenem, na którym ma się znajdować inwestycja objęta wnioskiem. Spółka zwróciła uwagę na sprzeczność decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] sierpnia 2006r. ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy B., wedle którego na terenie planowanej inwestycji nie należy wprowadzać nowej zabudowy kubaturowej.
Końcowo składająca odwołanie nadmieniła, iż postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. Starosta, po rozpatrzeniu złożonego przez nią wniosku, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej swoją decyzją z dnia [...] października 2006r. (znak: [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu J. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego
z garażem, na działkach nr ewid. 333 i 334 w B.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż jest ono nieuzasadnione. Motywując rozstrzygnięcie wskazało na art. 28 k.p.a. traktujący o stronie postępowania administracyjnego. Podkreśliło, iż w świetle powyższego przepisu źródłem interesu prawnego może być jedynie konkretny przepis prawa materialnego. Brak wykazania przez A. S.A. istnienia takiej normy nakazuje – w ocenie organu odwoławczego – uznać jej zarzuty jako mieszczące się w pojęciu naruszenia tylko interesu faktycznego, ten zaś nie może przemawiać za nadaniem przymiotu strony postępowania administracyjnego.
Organ podniósł, iż w świetle stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w obszarze strefy ochrony konserwatorskiej, w której położony jest teren objęty planowaną inwestycją dopuszczalna jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna nieprzekraczająca ½ kondygnacji, jako zabudowa rozproszona.
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2007r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. S.A. Oddział w B., wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Składająca skargę podniosła, iż jako właściciel objętego ochroną konserwatorską Zamku w B., z mocy art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami obowiązana jest do utrzymania obiektu i jego otoczenia w jak najlepszym stanie, co uzasadnia posiadanie przez nią przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
Podkreśliła, że nieruchomość będąca jej własnością stanowi nieruchomość sąsiednią w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Działki nr 333 i 334 są bowiem funkcjonalnie powiązane z obszarem dawnego założenia zespołu pałacowo-parkowego Zamku w B., tworząc urbanistyczną całość. Konkludując stwierdziła, iż niedopuszczenie jej do udziału
w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy powoduje, że jej interes prawny wywodzący się z obowiązku ochrony ekspozycji obiektu zabytkowego, którego jest właścicielem doznał uszczerbku.
Skarżąca Spółka dodała, że parametry budynku, którego dotyczy sprawa są niezgodne z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, które dopuszcza zabudowę mieszkaniową nieprzekraczającą ½ kondygnacji, podczas gdy w zatwierdzonym później projekcie budowlanym zezwolono na budowę domu jednorodzinnego parterowego z użytkowym poddaszem, co w świetle § 3 pkt 16 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) stanowi już dwie kondygnacje.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze
wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z 2002 r/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 r. / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiotem kontroli w powyższym zakresie poddana jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Zgodnie z przepisem art. 145 §1 pkt.4 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Rozpatrując podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją , organ zobowiązany jest przede wszystkim ustalić, czy podanie to pochodzi od strony. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania warunków zabudowy na działkach ewid. 333 i 334 w B. toczyło się na wniosek właścicielki działek - J. S. Z załącznika graficznego do decyzji ustalającej warunki nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku wynika, że działki, których dotyczy inwestycja, graniczą :
z działką nr 332 / własność J. S./, z działką 335 / własność S. Ś., oraz z działką 339 / własność Gminy / . Wszyscy wymienieni brali udział w postępowaniu na prawach strony. Decyzja ustala również warunki w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury stwierdzając, że teren opracowania objęty jest ochroną dziedzictwa kulturowego i występują na nim obiekty wymagające takiej ochrony. Zgodnie
z postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2006 roku wydanym z upoważnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków teren planowanej inwestycji leży we wpisanym do rejestru zabytków układzie urbanistyczno – krajobrazowym miasta B.
w związku z tym inwestor jest zobowiązany do uzgodnienia projektu budowlanego z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
Skarżąca A. SA w W. Oddział w B. domagała się wznowienia postępowania w celu uchylenia wskazanej wyżej ostatecznej decyzji wskazując, że w postępowaniu zakończonym wymienioną decyzją , nie brała udziału bez własnej winy, mimo , że jest stroną postępowania . Zarzuciła, że decyzja narusza jej interes , bowiem planowany budynek , który ma powstać w bezpośrednim sąsiedztwie Zamku w B. będzie rażąco zakłócał ekspozycję tego zabytkowego obiektu .
Skarżąca przytoczyła przepis art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych, zarzucając, że został naruszony jej interes prawny przez niedopuszczenie jej do udziału w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy, co pozwoliłoby na kwestionowanie decyzji. Swój interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu na prawach strony skarżąca wywodzi z przepisu art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. nr 162 poz. 1568 z 2003 r. ze zm) , który stanowi, że opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Sąd nie podziela tego zarzutu. Wymieniony przepis zobowiązuje właściciela zabytku do dbania o odpowiedni wygląd i właściwy stan techniczny budynku. Zobowiązuje też do utrzymania w należytym stanie otoczenia zabytku, co jednak , zdaniem Sądu, dotyczy najbliższego otoczenia. W rozpatrywanej sprawie pałac, którego właścicielką jest skarżąca, oddzielony jest drogą od działek inwestorki. Odmawiając wznowienia postępowania organ stwierdził, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy za strony zostali uznani właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, które to stanowisko Sąd podziela , a jest ono zgodne z orzecznictwem sądów administracyjnych. W świetle powyższego, zarzuty odnoszące się do zatwierdzonego projektu budowlanego J. S. nie mają żadnego znaczenia w sprawie. Nawiasem należy wskazać, że inwestycja, położona w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej uzyskała uzgodnienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jako nie naruszająca krajobrazu i powiązań widokowych układu urbanistyczno – krajobrazowego B.
Wskazując na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego skargę oddalił w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło