II SA/Rz 653/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-07-21
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Joanna Zdrzałka, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usunięcie drzew z gruntu rolnego w celu przywrócenia go do użytkowania rolniczego, zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy o ochronie przyrody, zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę i tym samym z nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa materialnego, nie uwzględniając zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, przewidzianego w art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy o ochronie przyrody. Skoro skarżący wykazał, że drzewa zostały usunięte w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego, a teren działek nadawał się do takiego wykorzystania, postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Organy naruszyły również zasady postępowania wyjaśniającego, rozstrzygając wątpliwości faktyczne na niekorzyść strony.Stan faktyczny
Wójt Gminy nałożył na B.O. karę pieniężną za usunięcie 11 drzew bez zezwolenia. Skarżący twierdził, że działał na podstawie art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy o ochronie przyrody, usuwając drzewa w celu przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając działalność rolniczą za działalność gospodarczą i odrzucając argumentację skarżącego. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i umorzył postępowanie administracyjne. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] i postępowanie administracyjne umarza; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B. O. kwotę 2 037 zł /słownie: dwa tysiące trzydzieści siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi B.O. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej zwanego "SKO", "Kolegium") z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, bądź zgłoszenia.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2020 r. M.A. poinformował Wójta Gminy [...] o wycięciu przez B.O. bez zezwolenia 11 sztuk drzew na działce nr 263 w miejscowości [...] gm. [...] (a którą to działkę nabył w trakcie scalenia).
W dniu [...] listopada 2020 r. Wójt Gminy [...] przeprowadził oględziny w trakcie których ustalił, że B.O. na działkach nr 552 i 553 obr. [...], będących jego własnością dokonał wycięcia 11 sztuk drzew gatunek: modrzew europejski (9 szt.), klon zwyczajny (1 szt.) i dąb bezszypułkowy (1 szt.), bez wymaganego zezwolenia na usunięcie drzew czy też dokonanego zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew właściwemu organowi. Organ stwierdził, że z uwagi na gatunki drzew (modrzew, klon, dąb) i obwody pni mierzonych na wysokości 5 cm wynoszące powyżej 50 cm drzewa nie podlegały żadnym zwolnieniom. Ustalił także, że działka nr 552 jest zakrzaczona i zadrzewiona. Natomiast działka nr 553 użytkowana jest rolniczo (widoczna wykoszona trawa, na obrzeżach nieliczne zakrzaczenia). Przez jej środek przebiega wewnętrzna droga utwardzona, ze śladami użytkowania. Wycięte drzewa rosły po obu stronach drogi wewnętrznej.
W tak ustalonych okolicznościach Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] wymierzył B.O. aministracyjną karę pieniężną w wysokości 5 500 zł za usunięcie drzew z działek ozn. nr 552 i 553, położonych w obr. ewid. [...] bez wymaganego zezwolenia na usunięcie drzew, bądź dokonanego zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew, na podstawie dokonanych ustaleń w terenie oraz innych dowodów zawartych w aktach postępowania.
Organ I instancji wskazał, że wysokość kary administracyjnej została ustalona na podstawie ilości i obwodów usuniętych pni drzew, na podstawie pomiarów pni na wysokości 130 cm oraz z uwzględnieniem gatunków drzew. Organ przedstawił szczegółowe wyliczenia. Odnosząc się natomiast do wyjaśnień złożonych w toku postępowania przez B.O., że zamierza on przywrócić grunty do użytkowania rolniczego Wójt uznał, że stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Wyjaśnił, że w miejscowości [...] prowadzone jest postępowanie scaleniowe, a wnoszący do urzędu zawiadomienie w swoim piśmie podał numery ewid. działek według nowych oznaczeń po scaleniu. Działki mają stanowić własność M.A. W związku z trwającą pandemią Cowid-19 i brakiem możliwości zwołania zebrania wiejskiego postępowanie scaleniowe nie zostało zakończone. Organ wskazał, że po scaleniu działka nr 553 ma stanowić własność M.A., o czym B.O. został poinformowany przy zapoznaniu z projektem decyzji scaleniowej. Nadto przez środek działki biegnie niewydzielona, lecz użytkowana droga wewnętrzna do zabudowań mieszkalnych. Z tej przyczyny organ uznał, że stwierdzenie przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego jest niemożliwe przez obecnego właściciela B.O. i nie podlega uwzględnieniu. Brak było także podstaw do uznania, że usunięte drzewa stanowiły zagrożenie dla ruchu drogowego. Stan zdrowotny drzew nie wskazywał na zły stan sanitarny, drzewa były młode, smukłe, zarówno pnie drzew jak i kłody drzew nie wykazywały żadnych uszczerbków zdrowotnych.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji B.O. zawnioskował o uchylenie decyzji w całości. Wyjaśnił, że wraz z żoną prowadzą wspólnie gospodarstwo rolno-leśne o łącznej powierzchni 12,6282 ha. Dokonując wycinki drzew działał na podstawie art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy o ochronie przyrody, który stanowi, że przepisów art.83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Ustawodawca w tym przypadku nie wskazał potrzeby informowania organu o którym mowa w art.83a ust.1 o zamiarze dokonania wycinki drzew bez względu na ich średnicę. W przepisie tym nie przewidziano również dodatkowych warunków jakie trzeba spełnić aby móc z niego korzystać. W ocenie odwołującego organ narusza jego prawo do swobodnego dysponowania własnością i swobodnego prowadzenia działalności rolniczej. Po wycięciu drzew od wiosny zamierzał zbierać paszę dla bydła w gospodarstwie. Żerdzie modrzewia miały posłużyć do grodzenia upraw przed zwierzyną, pozostałe do ogrzewania domu. Wskazał, że po obu stronach drogi rosną drzewa, w chwili obecnej teren nie jest użytkowany rolniczo. Po wycięciu drzew nie będzie przeszkód aby użytkować go rolniczo wg stanu prawnego w ewidencji gruntów i budynków. Odwołujący zarzucił, że organ w decyzji wskazał, że po scaleniu "działki mają stanowić własność M.A." nie podając ich numerów. Domyśla się, że chodzi o działki nr 552 i 553, których łączna powierzchnia wynosi 27ar. W jego ocenie stwierdzenie to nie podlega prawdzie, gdyż M.A. po scaleniu (wg wykonanego projektu, a nie obowiązującego stanu prawnego) ma przypaść tylko ok. 2,5ar z działki 552. Jest to mniejsza część działki 552 pozostała poza wydzieloną w procesie scalenia drogą, której w obowiązującym obecnie stanie prawnym nie ma, a ma powstać w wyniku prac scaleniowych.
Zarzucił brak uwzględnienia przez organ zapisów art. 86 ust.1 pkt 1 i 5 ustawy o ochronie przyrody. Brak dotrzymania przez organ terminów wynikających z k.p.a. na załatwienie sprawy i brak wyjaśnienia dlaczego wszystkie jego wyjaśnienia, choć są spójne, rzeczowe i zgodne z prawdą, są odrzucane, a zawiadomienie M.A. brane jest pod uwagę. Wartość wyciętych drzew wycenił na kwotę ok 300 zł (choć w jego ocenie jest to i tak zawyżone wyliczenie).
Kolegium opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w podstawie prawnej powołując art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art.138 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) oraz art. 88 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55).
Zdaniem Kolegium wydane rozstrzygnięcie jest poprawne a zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Niewątpliwym w ocenie organu jest fakt, że B.O. bez zezwolenia właściwego organu dokonał wycinki drzew i zasadnie organ I instancji wymierzył administracyjną karę pieniężną. W świetle art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody, zarzuty odwołania Kolegium uznało za chybione i stwierdziło, że zgodnie ze stanowiskiem Ministra Środowiska prowadzenie działalności rolniczej traktowane jest jak prowadzenie działalności gospodarczej. W myśl art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, działalność gospodarcza to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zatem działalność rolnicza to działalność wytwórcza, może być traktowana jako działalność gospodarcza, a przeznaczenie drzew do ogrodzenia upraw związane jest z prowadzeniem działalności rolniczej. SKO wskazało, że organ dokonując oględzin i ustaleń nie znał zamiaru przeznaczenia kłód drzew, ale słusznie uznał, że właściciel nieruchomości winien złożyć wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub dokonać zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew, w związku z faktem, że obwody drzew wg gatunku drzewa przekraczały próg zwolnienia wynoszący 50 cm. Kolegium wyjaśniło także, że dodanie do ustawy art. 83f ust. 1 pkt 14 miało inny cel, zgodnie z którym z obowiązku uzyskania zezwolenia zwolnione jest usuwanie drzew stanowiących złomy lub wywroty usuwanych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej, jednostki Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, właścicieli urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., zarządców dróg, zarządców infrastruktury kolejowej, gminne lub powiatowe jednostki oczyszczania lub inne podmioty działające w tym zakresie na zlecenie gminy lub powiatu. Stwierdziło także, że kwestia prowadzonych prac scaleniowych w miejscowości Zalesie i ewentualnej zmiany w przyszłości właścicieli działek nie ma żadnego znaczenia. Brak uwzględnienia w postępowaniu zapisów art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody w wynika z innej sytuacji faktycznej w sprawie. Natomiast zarzut opieszałości organu w załatwieniu sprawy SKO uznało za zasadny, ale nie mający wpływu na poprawność rozstrzygnięcia.
B.O. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika w skardze na opisaną na wstępie decyzję wystosowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 83f ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody przez błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, gdyż usunięcie drzew i krzewów przez skarżącego z dwóch działek stanowiących pastwisko trwałe dokonane zostało w celu przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego, co zgodnie z przepisami cyt. ustawy nie wymaga uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów, ani dokonania zgłoszenia o zamiarze ich usunięcia. Z tej przyczyny brak było podstaw do wymierzenia kary pieniężnej;
2. art. 7, art. 7a § 1 k.p.a. przez brak podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i słusznego interesu skarżącego, który bezpośrednio po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wycinki drzew złożył pisemne wyjaśnienia z dnia 23 listopada 2020 roku do Urzędu Gminy w [...], a w których podał, że działka nr 552 nie była dotąd wykorzystywana rolniczo i obecnie po usunięciu drzew zamierza grunt ten przywrócić do użytkowania rolniczego;
3. art. 6 , art. 77 § 1 i 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez przyjęcie dowolnej i arbitralnej oceny działania skarżącego, który działał w granicach prawa przewidującego wyjątek od generalnej zasady obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów oraz pominięcie dowodów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, że przedmiotem scalenia z działek skarżącego o łącznej powierzchni 27ar tylko dwa i pół ara ma być przedmiotem scalenia według projektu (w sprawie scaleniowej postępowanie toczy się w pierwszej instancji przed Starostą Powiatowym w [....]). Zarzucił pominięcie przez organ, że postępowanie jest bezprzedmiotowe gdyż skarżący nie miał obowiązku uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew.
Z tych przyczyn zawnioskował o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zwrócił się także o dopuszczenie dowodu z aktualnego wypisu z rejestru gruntów na okoliczność, że działki skarżącego nr 552 i 553 stanowią pastwiska trwałe klasy bonitacyjnej Ps IV i Ps V.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona w całości.
Sądowa kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem kontroli Sądu były decyzje administracyjne o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej z tytułu wycięcia bez zezwolenia drzew z terenu działek należących w świetle prawa do B.O. Nie jest kwestionowane, że prawo własności do nieruchomości składającej się z działek o nr 552 i 553 przynależy do w/w, co potwierdzają załączone do skargi dokumenty w postaci uproszczonego wypisu z rejestru gruntów.
Zarzuty skargi dotyczące naruszeń prawa procesowego i materialnego znalazły potwierdzenie w toku sądowej kontroli.
Przede wszystkim Organy I i II instancji nieprawidłowo w kontekście przepisów prawa materialnego przewidujących zwolnienie od obowiązku posiadania zezwolenia na usunięcie drzew oceniły złożone w przez Skarżącego wyjaśnienia. Chodzi o oświadczenia Strony zawarte w pismach z dnia [...] listopada i [...] listopada 2020 r. Ich treść została powtórzona w odwołaniu od decyzji Organu I instancji, a także w piśmie uzupełniającym złożonym przez pełnomocnika skarżącego z dnia [...] lutego 2021 r. Ze spójnych wyjaśnień Strony wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż dokonana przez niego wycinka drzew nastąpiła w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. B.O. wyraźnie stwierdza w swych pismach kierowanych do Organów, że po usunięciu drzew zamierza z powrotem przywrócić grunt do użytkowania rolniczego. W odwołaniu od decyzji Wójta poinformował także, że wraz z żoną prowadzi wspólnie gospodarstwo rolno - leśne o łącznej powierzchni przekraczającej 12 ha. Po wycięciu drzew od wiosny 2021 r. zamierza zbierać paszę dla bydła w swoim gospodarstwie, zaś modrzew miał posłużyć do grodzenia upraw przed zwierzyną i do ogrzewania domu. Wycięcie drzew umożliwi rolnicze wykorzystanie gruntu zgodnie z zapisami w ewidencji o sposobie jego użytkowania.
Nie jest przez Strony kwestionowany fakt, iż teren działek o nr. 552 i 553 wg wypisu z rejestru gruntów stanowi użytek o przeznaczeniu rolniczym - pastwiska trwałe, klas IV i V. W trakcie oględzin nieruchomości Skarżącego dokonanych przez pracownika urzędu Gminy w [...] dnia [...] listopada 2020 r. ustalono, że działka o nr. 553 była użytkowana rolniczo, widoczna była wykoszona trawa, a na obrzeżach działki stwierdzono występowanie nielicznych "zakrzaczeń". Natomiast działka ewidencyjna o nr. 552 była wówczas zakrzaczona i zadrzewiona, a przez środek tej działki biegła wewnętrzna droga utwardzona ze śladami użytkowania, wycięte drzewa znajdowały się po obu stronach drogi. Stan użytkowania działek potwierdzają kopie zdjęć wykonanych w trakcie oględzin. W odwołaniu od decyzji Wójta strona podkreśla, iż po działce o nr 552 biegnie droga, a po obu jej stronach rosły drzewa. Ich wycięcie umożliwi przywrócenie terenu do użytkowania rolniczego. Wyjaśnienia strony zgodne są z ustaleniami pracownika Urzędu Gminy.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż Skarżący korzystał z możliwości w jakie wyposaża dysponenta nieruchomości przepis art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2021 r. poz. 1098). W myśl treści tej regulacji, przepisu art. 83 ust. 1 ww. ustawy nie stosuje się do drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Tym samym przytoczony przepis wyłącza w sytuacji w niej określonej rygoryzm art. 83 ust. 1 u.o.p., statuujący obowiązek uzyskania zezwolenia właściwego organu na czynność polegającą na usunięciu drzewa lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części.
W odniesieniu do wykładni art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p., skład orzekający Sądu podziela stanowisko WSA w Krakowie wyrażone w wyroku z dnia 27 listopada 2018 r. o sygn. II SA/Kr 1171/18, CBOSA. Na podstawie powołanej regulacji materialnoprawnej skarżący słusznie wywodził w toku postępowania, że jeżeli właściciel gruntu rolnego oświadcza, że usuwa drzewa w trybie art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p., wskazując przy tym sposób zagospodarowania gruntu dotychczas nieużytkowanego, to organ powinien wszczęte postępowanie w sprawie nałożenia kary administracyjnej odpowiednio umorzyć. Przywrócenie nieużytkowanego gruntu rolnego do użytkowania rolniczego wcale nie musi być bowiem jednoznaczne z obowiązkiem natychmiastowego jego wykorzystania. Aby jednak skorzystać ze zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew grunt rolny po usunięciu drzew i pni powinien nadawać się do rolniczego wykorzystania.
Organy nie dając wiary wyjaśnieniom strony wpisującym się w hipotezę art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. naruszyły kodeksową zasadą rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony. Z zasady tej wynika, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te rozstrzygane są na korzyść strony. Jeżeli Organy miały wątpliwości co do rzeczywistego celu usuwanych zadrzewień z działek skarżącego, to winny w myśl art. 81a K.p.a. rozstrzygnąć te wątpliwości na korzyść strony. Ze zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie zaś wynika, że teren działek skarżącego jest (działka nr 553) lub może być wykorzystany do rolniczego użytkowania (działka nr 552). W niniejszej sprawie nie dostrzeżono art. 81a K.p.a., bowiem Wójt Gminy [....] uznał arbitralnie, że przywrócenie gruntu do użytkowania rolniczego jest niemożliwe przez obecnego właściciela i nie może zostać wzięte pod uwagę podczas prowadzonego postępowania administracyjnego. Takie działanie organu administracji narusza w konsekwencji prawo materialne w postaci art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. w zw. z art. 140, art. 143 K.c., bowiem prowadzone postępowanie scaleniowe nie zostało ostatecznie zakończone przed wydaniem decyzji o ukaraniu skarżącego. Brak ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie scalenia gruntów powoduje, że do momentu przejścia prawa własności do działek o nr 552 i 553 na inny podmiot, ich aktualny właściciel może korzystać ze zwolnień od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew krzewów, jakie wynikają z art. 83f ust. 1 u.o.p., zaś organy administracji bez wyraźnej podstawy prawnej nie mogą mu w tym przeszkadzać. Przepisy o postępowaniu scaleniowym nie wyrażają jakichkolwiek ograniczeń w korzystaniu z terenu nieruchomości rolnych objętych tym postępowaniem. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2018 r., poz. 908), nakazując wstrzymanie wydawanie zezwoleń na wyrąb drzew do czasu zakończenia postępowania, dotyczy wyłącznie lasów i gruntów leśnych. Działki skarżącego to działki o przeznaczeniu rolnym, co powoduje że przepis ten nie mógł stanowić bariery dla podejmowania przez właściciela działań mających oparcie w przepisach o prawie własności.
Sąd w tych okolicznościach zobligowany był potwierdzić naruszenie przez Wójta i SKO przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w postaci art. 7, art. 77, art. 81a i art. 105 § 1 K.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik postępowania w postaci nałożenia na stronę dolegliwej finansowo kary pieniężnej. Ponadto doszło także do ewidentnie błędnego naruszenia art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji wypełniającej znamiona zwolnienia od obowiązku posiadania zezwolenia na wycinkę. Ponieważ aktualny właściciel gruntu dostatecznie wykazał, że usunął bez zezwolenia drzewa w celu przywrócenia gruntów o przeznaczeniu rolnym do użytkowania rolniczego, to wobec wszczęcia postępowania Organy powinny je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Prowadzenie postępowania administracyjnego w tych okolicznościach stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania wobec skarżącego przepisów o karach pieniężnych za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia lub wymaganego prawem zgłoszenia w postaci błędnie zastosowanych mocą decyzji przepisów : art. 88 ust. 1, art. 89 ust. 1 i 2 w związku z art. 85 ust. 1 - 5 u.o.p..
Z przedstawionych względów skarga okazała się w pełni zasadna, co również spowodowało konieczność uwzględnienia wniosku strony Skarżącej o zastosowanie w sprawie art. 145 § 3 P.p.s.a. W świetle tej regulacji w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Zakończone przed Organami postępowanie od samego początku było bezprzedmiotowe z uwagi na ujawniony cel usunięcia drzew z terenu nieruchomości należącej do Strony.
Na tej podstawie Sąd uchylił decyzje Organów obu instancji i umorzył postępowanie administracyjne, stosując przepisy art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, § 3 P.p.s.a.
O kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z 2 § 2 pkt 4 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło