II SA/Rz 657/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-10-27
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, posiadająca stałe dochody (emerytura), dom mieszkalny, nieruchomość rolną oraz mieszkanie, a także zdolność kredytową, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada znaczący majątek (nieruchomości, stałe dochody przekraczające minimalne wynagrodzenie, zdolność kredytową), nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, nawet jeśli ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Z. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów. Skarżący zobowiązany był do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Sąd analizował sytuację majątkową skarżącego, w tym jego dochody, posiadane nieruchomości oraz zaciągnięty kredyt.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2008 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K., o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], wydaną w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów, -postanawia- odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 657/08
Uzasadnienie
Z. K. w sprawie o sygn. II SA/Rz 657/08 złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Sprawa o sygn. akt II SA/Rz 657/08 dotyczy skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydaną w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów. Skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi w wysokości 200 zł.
Stwierdzono co, następuje :
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje, bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Ten rygoryzm dotyczy zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym, o które ubiega się strona w niniejszej sprawie.
Wniosek Z. K. obejmuje nie tylko zwolnienie od kosztów sądowych, ale również ustanowienia fachowego pełnomocnika wykonującego zawód adwokata. Z tego wzglądu strona powinna udowodnić brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych prowadzonego postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Nie ulega najmniejszych wątpliwości, że sytuacja majątkowa strony skarżącej nie powoduje konieczności przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Ciężar wpisu sądowego należnego z tytuły wniesienia skargi na decyzję (tj. 200 zł.), oraz pozostałe opłaty i wydatki nie są tyle znaczne, aby mogły się odbić negatywnie na możliwościach zakupu niezbędnych do egzystencji Z. K. dóbr i usług (np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie lokalu mieszkalnego). Strona skarżąca uzyskuje dochody w stałej wysokości, posiada dom mieszkalny o powierzchni 216m², nieruchomość rolną ok. 1,5 ha, a także mieszkanie o pow. 47m². Te podstawy majątkowe egzystowania Z. K. nie dają podstaw do uznania strony za osobę, która powinna zostać zwolniona od wszelkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. O ubóstwie strony skarżącej nie może być mowy skoro posiada dwa lokale mieszkalne oraz stałe dochody (emerytura). Powołany w treści wniosku fakt zaciągnięcia kredytu w banku potwierdza dobrą sytuację majątkową strony. Jak wiadomo, instytucje bankowe udzielają pożyczek i kredytów wyłącznie osobom posiadającym zdolność ich spłaty. Skoro strona może spłacać zobowiązania wobec banku to tym bardziej będzie się w stanie wywiązać z obowiązków finansowych wobec państwa. Wskazana we wniosku PPF kwota miesięcznych dochodów strony skarżącej tj. 1360 zł., w wysokości netto, jest wyższa niż wynagrodzenie minimalne i w zupełności wystarczy do kontynuowania postępowania oraz zakupu podstawowych dla egzystencji jednej osoby dóbr i usług. Należy wyjaśnić skarżącemu, iż jedynie wysokie prawdopodobieństwo powstania uszczerbku na wydatkach w zakupie żywności, lekarstw czy opłat za lokal mieszkalny mogłoby wpłynąć na przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę stan dochodów i majątku Z. K., nie sposób dopatrzeć się takiej ewentualności. Natomiast zawarty w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie opis stanu faktycznego sprawy w żadnym razie nie przekonuje do uznania sytuacji majątkowej wnoszącego za wymagającą wsparcia ze strony instytucji publicznych. Zarzuty skierowane przeciwko działaniom organów administracji nie mogą stanowić o spełnieniu wymogów uzyskania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 1 i 2, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło