II SA/Rz 657/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany operacie ewidencji gruntów postanawia 1. przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienie w ½ części od wpisu sądowego, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. II SA/Rz 657/08 U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia [....]r. Z.K. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w z dnia [...]r. nr [...] odmawiającej wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Ł. poprzez usunięcie geodezyjnego podziału działki nr 5164/3 na działki nr 5164/4 i 5164/5, wprowadzonego na podstawie decyzji Wojewody nr [...] z dnia [...]r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej i zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 października 2008r. sygn. akt IISA/Rz 657/08 odmówiono Z.K. przyznania prawa pomocy. Skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia domagając się jego zmiany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej skrótem P.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wniosek Z. K. dotyczy przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może być przyznane osobie fizycznej gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia jednak wymaga, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ponoszenie przez stronę kosztów zawiązanych z jej udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i jest stosowana tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Sytuacja majątkowo-rodzinna wnioskodawcy jest następująca: Z. K. ma 77 lat, otrzymuje emeryturę w kwocie 1.360 zł. Jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego o pow. 216 m², w którym mieszka na powierzchni 42,5 m² (1 pokój, kuchnia, przedpokój i klatka schodowa). Posiada też działkę budowlaną o pow. 0,16 ha, na której stoi budynek mieszkalny i gospodarczy. Jest właścicielem auta osobowego marki "Skoda"- 120 rok produkcji 1989r. Jak podał, jest schorowany i cierpi na poważne choroby, ma umiarkowany stopień niepełnosprawności, uszkodzony kręgosłup (może przejść jednorazowo tylko 30-50 mb) i cierpi na cukrzycę typu II od 20 lat. Aby zapewnić sobie minimum egzystencji jest zdany na poruszanie się samochodem, którego koszt utrzymania (paliwo, olej ogumienie, inne akcesoria, ubezpieczanie) wynosi min. 4,500 zł. Dojeżdża nim min. do przychodni chirurgii naczyniowej, okulistyki, neurologii na ul. W.. Skarżący wskazał na wysokie koszty utrzymania, na które składa się podatek od nieruchomości, woda, gaz, energia elektryczna, opłata kanalizacyjne, wywóz nieczystości stałych, opał-węgiel na zimę, drewno na podpałkę, sprzęt ogrodniczy, co w sumie daje kwotę 3.200 zł. Na utrzymanie czystości i higieny wydaje około 1.180 zł, na zakup lekarstw na recepty wydaje 1.454 zł, a bez recept 900 zł. Łącznie wydaje około 15.734 zł, a uzyskane dochody z emerytury to kwota 13.3080 zł. Niedobór wynosi 2.354 zł, przy czym ma zaciągnięty kredyt w banku na kwotę 2.278zł. Oceniając stan dochodowy i rodzinny skarżącego Sąd doszedł do przekonania, że skarżący jest w stanie uiścić połowę wpisu od skargi (100zł) i ewentualnie ponieść w sprawie inne opłaty sądowe, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Z poczynionych ustaleń wynika, że miesięczny dochód skarżącego z tytułu pobieranej emerytury wynosi 1.360zł netto. Kwota ta jest wyższa niż minimalne wynagrodzenie. Dodatkowo okoliczność zaciągnięcia kredytu w banku świadczy o tym, że sytuacja materialna skarżącego oceniona została jako dobra, gdyż instytucje bankowe udzielają kredytów wyłącznie osobom posiadającym zdolność ich spłaty. Zatem nie zasługuje na uwzględnienie informacja dotycząca niedoboru w wysokości 2.354 zł, który nie wiadomo z jakich środków jest pokrywany. Stąd też zadaniem Sądu wskazane przez skarżącego dochody i wydatki dają podstawę do zwolnienia jedynie w ½ części od wpisu sądowego. Jeszcze raz podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa dla których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata stwierdzić należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 P.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 i 4, 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.