II SA/Rz 657/08

WyrokWSA w Rzeszowie2009-01-29

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Ryszard Bryk, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wprowadzić zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegające na usunięciu geodezyjnego podziału nieruchomości, jeśli podział ten został wprowadzony na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, nawet jeśli właściciel kwestionuje prawidłowość tego podziału?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że starosta miał podstawy do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów na podstawie decyzji Wojewody o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej i zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, która została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Organ administracji jest zobowiązany utrzymywać operat ewidencyjny w stanie aktualności, zgodnym z dostępnymi dokumentami, w tym ostatecznymi decyzjami administracyjnymi. Usunięcie podziału byłoby możliwe jedynie w przypadku nowych danych.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. domagał się usunięcia z operatu ewidencji gruntów podziału jego działki nr 5164/3 na działki nr 5164/4 i 5164/5, który został wprowadzony na podstawie decyzji Wojewody o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej i zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Organ I instancji (Starosta) odmówił wprowadzenia zmiany, a organ II instancji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak rzetelnego postępowania dowodowego i wydanie decyzji w oparciu o nieprawdziwe dowody. Kwestionował również ostateczność decyzji Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 roku znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 Nr 98 poz. 1071 ze zm. ), określanej dalej jako k.p.a., art. 7b ust.2 pkt.2, art. 20 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r.Nr 240 poz. 2027 ze zm. ) , § 46 ust.2 pkt.1 i pkt.2 oraz § 47 ust.1 i ust.3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 poz. 454) - po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2008 znak: [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, utrzymał kwestionowaną decyzję w mocy. Organ I instancji rozstrzygnięciem z [...] kwietnia 2008 r. odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Ł. poprzez usunięcie geodezyjnego podziału działki nr 5164/3 na działki nr 5164/4 i 5164/5 , wprowadzonego na podstawie decyzji Wojewody nr [...] z dnia [...] listopada 2005 o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej i zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Postępowanie wszczęto na wniosek Z. K. o usunięcie z zasobu geodezyjnego projektu podziału wymienionej wyżej działki. Uzasadniając stanowisko, Starosta wskazał na przepisy art. 22 ust.1 i 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 44 pkt.2, § 46 ust. i 2 pkt.1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 2001 roku, które nakładają na niego obowiązek utrzymania operatu ewidencji gruntów w stanie aktualności , tj. w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W świetle powołanych przepisów Starosta jest zobowiązany z urzędu wprowadza zmiany wynikające m.in. z ostatecznych decyzji administracyjnych , a taką stanowiła decyzja Wojewody z [...] listopada 2005 przekazana Staroście na podstawie art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Starosta zwrócił również uwagę , iż z operatów podziałowych będących w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wynika, że właściciele działek objętych wskazaną decyzją Wojewody mieli zapewniony czynny udział w czynnościach geodezyjnych związanych z przeprowadzanymi podziałami / świadczy o tym m.in. skierowane do Z. K. zawiadomienie dotyczące stawiennictwa na gruncie w dniu 23 lutego 2007 roku wraz ze zwrotnym potwierdzeniem jego odbioru dnia 16 lutego 2008 roku. /. Odwołanie od decyzji Starosty z [...] kwietnia 2008 r. złożył Z. K., stawiając zarzut wydania jej bez rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, bez podstawy prawnej oraz w oparciu o nieprawdziwe dowody , jak też z pominięciem dowodów mających istotne znaczenie w sprawie , tj. naruszenia art. 2,7 i 32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6-8 ,art. 35 ust.3, art. 36, art. 75 ust.1, art. 77 ust.1 i 4, art. 78 ust.1 oraz art. 107 ust.1 k.p.a. Zarzucił, iż organ I instancji powołał w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji nieprawdziwą okoliczność odnośnie otrzymania przez odwołującego zawiadomienia o stawiennictwie na gruncie w dniu 23 lutego 2005 roku . W rzeczywistości bowiem doręczono mu zawiadomienie o stawiennictwie na dzień 27 stycznia 2005 roku . Zostało ono przy tym podpisane przez geodetę bez jednoczesnego wskazania , iż działa on w ramach upoważnienia od Starosty. Odwołujący podkreślił, że nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania podziałowego odnośnie jego nieruchomości, jak też nie miał możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym , czym naruszono jego prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu. Wydana zaś decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 2005 roku nie dotyczy go w istocie, bowiem nie jest w niej wymieniony jako strona postępowania, nie wskazuje ona także numeru jego działki. Odwołujący podkreślił, ze decyzja Wojewody nie jest ani ostateczna ani prawomocna, a tylko takie mogą stanowić podstawę wprowadzania zmian do ewidencji . Została bowiem utrzymana w mocy decyzją Ministra Transportu i Budownictwa z [...] maja 2005 roku [...] i zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który nie rozpatrzył jeszcze skargi . Nie ma przy tym znaczenia fakt nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Z. K. zarzucił też Staroście, iż nie uzupełnił akt sprawy o wskazywane w jego piśmie z 24 marca 2008 roku dowody dotyczące postępowania podziałowego w postaci m.in. wniosku o wszczęcie tego postępowania, zawiadomienia o tym fakcie, upoważnienia dla firmy wykonującej czynności geodezyjne, zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem , jak też nie przesłał ich kserokopii na jego wniosek z 23 kwietnia 2008 roku. Utrzymując w mocy decyzję Starosty z [...] kwietnia 2008 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. zwrócił uwagę na art. 12 ustawy z 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80 poz. 721 ze zm.) wedle którego decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi zatwierdza się projekt podziału nieruchomości oraz stanowi ona podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości. Podkreślił , że decyzji Wojewody z [...] listopada 2005 roku nadany został rygor natychmiastowej wykonalności . Wskazał następnie, iż regulacje rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 2001 roku nakazują Staroście utrzymanie operatu ewidencji gruntów w stanie aktualności. Biorąc powyższe pod uwagę, organ II instancji przyjął, że Starosta wprowadzając do ewidencji z urzędu zmiany wynikające z powołanej wyżej decyzji Wojewody działał w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż żądania przedstawione przez Z. K. w piśmie z dnia 24 marca 2008 nie dotyczą Starosty, jako, że nie on prowadził postępowanie administracyjne związane z podziałem. Odnosząc się natomiast do kwestii ostateczności przedmiotowej decyzji Wojewody, organ powołał art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zgodnie z którym wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności objętych tą skargą. Organ odwoławczy wskazał, że zarzut niezapewnienia czynnego udziału w postępowaniu podziałowym nie odnosi się do kwestii rozstrzygniętych w kwestionowanej decyzji Starosty z [...] kwietnia 2008 roku. Podkreślił też, iż w świetle § 49 ust.1 pkt.4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków o dokonanych w ewidencji gruntów i budynków zmianach zawiadamia się m.in. osoby i jednostki organizacyjne na których wniosek lub zgłoszenie zmiana została wprowadzona. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie , dlatego też Starosta nie zawiadomił Z. K. o wprowadzeniu do ewidencji zmian wynikających z decyzji Wojewody z [...] listopada 2008 roku. Z decyzją organu odwoławczego nie zgodził się Z. K., który złożył na nią skargę, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 2,7,31,51,63,64,78 oraz 83 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty z [...] kwietnia 2008 roku , którą wydano z naruszeniem art. 6-10, 35-36, 39-46,50-56,73, 75-81, 107-111, 135-138, 145-152 oraz 154-163 k.p.a. Zdaniem skarżącego , organ II instancji nie wykazał staranności w prowadzeniu postępowania, powielając błędne uzasadnienie organu I instancji , czym naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Ponadto , organ II instancji postanowieniem z [...] lipca 2008 roku znak : [...] bezzasadnie odmówił uzupełnienia swojej decyzji z [...] czerwca 2008 roku . Pozostała część uzasadnienia skargi stanowi w istocie powtórzenie argumentacji odwołania od decyzji I instancji. Skarżący wskazał dodatkowo , iż zawiadomienie do stawienia się na gruncie w dniu 23 stycznia 2005 roku oparto o § 6 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w postępowaniu (Dz. U. Nr 25 poz. 130 ) który to akt prawny przestał obowiązywać dnia 22 września 2004 roku . Nowa regulacja - § 6 ust.4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości (Dz. U. 268 po. 2663 ) pozbawia zaś osoby sporządzające projekt podziału nieruchomości prawa zawiadamiania zainteresowanych stron o przyjęciu granic , przyznając to prawo jedynie organom samorządu terytorialnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli w powyższym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia [...] czerwca 2008 roku odmawia wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Ł. mającej polegać na usunięciu geodezyjnego podziału działki 5164/3 stanowiącej własność skarżącego na działki 5164/4 i 5164/5. Domagając się stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ geodezyjny, skarżący w istocie kwestionuje podział nieruchomości wprowadzony do operatu ewidencji gruntów na podstawie decyzji Wojewody nr [...] z [...] listopada 2005 roku o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej i zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Decyzja ta wydana została na podstawie z dnia [...] kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych / Dz. U. Nr 80 poz.721 z 2003 r. ze zm./. Ustawa ta , w art. 2 stanowi , że Wojewoda wydaje decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad . Zgodnie z art. 7 ust.1 pkt.5 decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi zawiera m.in. zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości , o którym mowa w art. 12 ust.1. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi stanowią linie podziału nieruchomości / art. 12 ust.2 /. Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości / art. 12 ust. 3 /. Akta administracyjne sprawy wskazują, że decyzja Wojewody nr [...] z [ ...] listopada 2005 roku wydana została zgodnie z przytoczonymi przepisami ustawy z 10 kwietnia 2003 roku. Nadanie jej, zgodnie z art. 8 ustawy rygoru natychmiastowej wykonalności, pozwoliło na dokonanie stosownych zmian w ewidencji gruntów przed uzyskaniem przez decyzję waloru ostateczności. Decyzja Wojewody nr [...], jak również przebieg postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji drogi krajowej i zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości nie są przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie, jednak w związku z zarzutami skargi Sąd stwierdza, że akta sprawy zawierają dwa zawiadomienia skierowane do Z. K. przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno – Kartograficzne "[...]" s.c. w związku z wykonywanym podziałem nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka 5164/3 , pod rozbudowę drogi krajowej nr 4. Zwrotne potwierdzenie odbioru pierwszego z nich, noszące datę 17 stycznia 2005 r. i proszące o stawienie się na gruncie dnia 27 stycznia 2005 r. o godz. 12, 15 podpisane zostało w dniu 18 stycznia 2007 r. przez wnuczkę Z. K. Drugie, noszące datę 15 luty 2005 podpisane w dniu 16 lutego 2005 roku przez skarżącego, prosi o stawienie się na gruncie w dniu 23 lutego 2005 r. o godzinie 11,30, w celu uzgodnienia – przyjęcia przebiegu granic objętej podziałem działki nr 5164/3 z działkami przyległymi. W ocenie Sądu, Starosta miał podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów na podstawie opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 7d ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100 poz.1086 z 1989 roku ze zm) zwanej dalej ustawą, starostowie prowadzą powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny , w tym ewidencję gruntów (...) którym jest, zgodnie z art. 2 pkt.2 tej ustawy, jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami , budynkami i lokalami. Prowadzenie ewidencji gruntów, a także jej aktualizacja , należy do zadań starosty, co wynika z § 44 pkt.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38. 454 z 2001 roku). Zgodnie z tym przepisem ,do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności , tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dokumentami, na podstawie których dokonuje się aktualizacji ewidencji gruntów są m.in. prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, przesyłane przez właściwe organy i sądy, o czym stanowi § 46 ust,2 pkt.1 rozporządzenia. Aktualizacja następuje, zgodnie z § 45 ust.1 poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Ewidencja odzwierciedla więc stan aktualny m.in. co do właścicieli nieruchomości , wynikający z dokumentów dostępnych organowi, w tym decyzji administracyjnych. Stan aktualny organ ustala z urzędu , na podstawie dokumentów wymienionych w § 46 ust.2 pkt.1 przesyłanych przez właściwe organy, sądy kancelarie notarialne na zasadach i w trybie określonych w art. 23 ustawy lub na wniosek zainteresowanych. Jeżeli aktualizacja wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub dodatkowych dowodów, to wówczas, zgodnie z § 47 ust.3 rozporządzenia organ przeprowadza postępowanie administracyjne lub stosuje tryb ustalony przepisem art. 22 ust.3 ustawy, zgodnie z którym, na żądanie starosty, osoby zainteresowane wprowadzeniem zmian obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne . Utrzymanie operatu ewidencji w stanie aktualności polega na uwidocznieniu w niej właściciela nieruchomości, którego to wpisu dokonuje się na podstawie istniejącego w dacie wpisu dokumentu, o którym mowa w przytoczonym, wyżej § 46 ust.2 pkt 1 rozporządzenia. Podstawą kolejnej zmiany w ewidencji może być tylko następny dokument wymieniony w tym przepisie. Zaskarżona decyzja zasadnie odmawia wprowadzenia do ewidencji gruntów kolejnej zmiany polegającej na usunięciu geodezyjnego podziału działki 5164/3 na działki 5164/4 i 5164/5. Taka zmiana będzie możliwa w przypadku nowych danych. Sąd nie podziela również zarzutów dotyczących naruszenia prawa własności skarżącego , bowiem skarżący nadal jest właścicielem gruntu, którego dotyczy podział, a ewentualne nabycie gruntu pod drogę przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad będzie możliwe na podstawie przepisów regulujących procedurę wykupu lub wywłaszczenia gruntów, która to kwestia wykracza poza przedmiot rozpatrywanej sprawy. Wskazując na powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło