II SA/Rz 66/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-18

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która została już zwolniona od opłat sądowych w całości, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (ustanowienie adwokata) w sytuacji, gdy jej matka opłaca jej edukację i leczenie, a ona sama dysponuje środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (ustanowienie adwokata), uznając, że skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Skoro skarżąca jest osobą uczącą się i nie pracuje, wydatki związane z opłaceniem jej stancji w okresie wakacyjnym uznać należy za zbędne. Z zaoszczędzonej w ten sposób kwoty skarżąca byłaby w stanie opłacić pomoc prawną zawodowego pełnomocnika, czyniąc zadość zasadzie ponoszenia przez strony kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca E.H. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od opłat sądowych od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem z dnia 15 maja 2015 r., została zwolniona od opłat sądowych w całości, ale odmówiono jej ustanowienia adwokata. Skarżąca argumentowała, że ustanowienie adwokata jest niezbędne do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż nie posiada dochodów, a jej matka opłaca jej edukację i leczenie. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów i odmówił ustanowienia adwokata. Skarżąca wniosła sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E.H. na postanowienie Rektora Wyższej Szkoły [...] im. [...] w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia indeksu - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Prawomocnym postanowieniem z dnia 15 maja 2015 r. II SA/Rz 66/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zwolnił skarżącą od opłat sądowych w całości i jednocześnie odmówił przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2015 r. E.H. ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od opłat sądowych od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie adwokata. Podała, że ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy jest niezbędne do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2015 r. II SA/Rz 66/15 o odrzuceniu jej skargi. Nie posiada bowiem żadnych dochodów i utrzymuje ją matka, która opłaca jej edukację, w tym stancję w [...]. Dodatkowo opłaca jej leczenie ortodontyczne w kwocie 140 zł miesięcznie i dysponując comiesięczną kwotą 3 376,54 zł brutto z tytułu umowy o pracę nie jest w stanie pokryć kosztów zawodowego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych i jednocześnie odmówił ustanowienia adwokata. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżąca wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą, dlatego też – w myśl art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skarżąca występując z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy domaga się zmiany prawomocnego postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 15 maja 2015 r. II SA/Rz 66/15. Wobec powyższego złożony wniosek podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 Ppsa, stanowiącym że postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. W niniejszej sprawie skarżąca została już zwolniona od kosztów sądowych w całości, a ubiegając się o ustanowienie adwokata domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 245 § 2 Ppsa, a zatem w najszerszym przewidzianym ustawą zakresie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem Sądu analiza wniosku skarżącej nie pozwala na przyjęcie, że wykazała ona niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W opisywanej sprawie nie zachodzą zatem okoliczności przemawiające za zmianą postanowienia dnia 15 maja 2015 r. i przyznaniem E.H. prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Skoro skarżąca jest osobą uczącą się, i jak podaje nie pracuje, wydatki związane z opłaceniem jej stancji w [...] w miesiącach od lipca do września, a zatem w okresie wakacyjnym, w którym uczelnie wyższe nie prowadzą zajęć, uznać należy za wydatek zbędny. Z zaoszczędzonej w ten sposób kwoty skarżąca z całą pewnością byłaby w stanie opłacić pomoc prawną zawodowego pełnomocnika, nie ubiegając się o wyręczenie jej w tym zakresie przez Sąd i uczynić zadość określonej w art. 199 Ppsa zasadzie ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło