II SA/Rz 660/09

WyrokWSA w Rzeszowie2010-02-18

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Tomasz Smoleń, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez nieuczestniczenie wszystkich stron w postępowaniu i niewłaściwe uzasadnienie decyzji w zakresie analizy zacienienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kluczowe naruszenia to brak dopuszczenia do udziału w postępowaniu strony, której przysługuje służebność gruntowa, oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji w zakresie analizy zacienienia sąsiednich nieruchomości, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz przyłączy. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące lokalizacji budynków w granicy działek sąsiednich i potencjalnego zacienienia jej nieruchomości. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając argumenty odwołania za niezasadne, m.in. ze względu na zgodę na odstępstwo od przepisów dotyczących odległości od granicy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie SO (del.) Tomasz Smoleń WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. S. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. L.dz. [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu R. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną, wodno – kanalizacyjną, c.o. i gazową oraz przyłączem gazowym, a także budynku gospodarczego i zbiornikiem bezodpływowym na nieczystości ciekłe. W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.). Wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę R. D. złożył w dniu 24.10.2008 r., dołączając decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].08.2008 r., nr [...] o warunkach zabudowy na zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz zjazdu indywidualnego z drogi gminnej na terenie nieruchomości złożonej z części działki o nr 3861/3 i części działki nr 4048/1 (droga gminna) położonych w N. Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenie na budowę, którą w wyniku uwzględnienia odwołania M. S. – zastępowaną przez pełnomocnika Z. S. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] uchylił a sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda uznał, że nie wykazano, czy projektowana budowa budynku mieszkalnego jak i budynku gospodarczego przy granicy działek sąsiednich nie spowoduje zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w ewentualnie planowanych budynkach mieszkalnych na działkach nr ewid. 3858/1 i 3858/2. Ponadto, wbrew art. 131 k.p.a. niepowiadomiono stron postępowania o wniesieniu odwołania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta Powiatu [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. L.dz. [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę na wyżej opisane zamierzenie inwestycyjne. Odwołanie od tej decyzji wniosła M. S. – reprezentowana przez Z. S. Podkreśliła, że nie wyraża zgody na lokalizację budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gospodarczego na sąsiedniej działce nr 3861/3 - własność R. D., w granicy ich działek. Stwierdziła, że nie miała możliwości oceny czy analiza lokalizacji dołączona przez inwestora jest sporządzona przez niezależną stronę, oraz czy organ posiada pismo Ministra Infrastruktury upoważniające do odstępstw. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, gdyż uznał, że argumenty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Starosta Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...].04.2009 r. udzielił zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12.04.2002r. i zezwolił na wykonanie ścian bez otworów okiennych i drzwiowych projektowanych budynków mieszkalnego i gospodarczego na działce nr 3861/3, bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr 3858/1 i 3858/2. Powyższe wynikało z ograniczeń spowodowanych szerokością działki ok. 12,5 m, ustaleniem służebności przejazdu i przechodu pasem czterometrowej szerokości do działki nr 3861/4 od strony działki nr 3865 na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki nr 3861/4 oraz wymogami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ pierwszej instancji wskazał, iż inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył wymagane art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118) - zwana dalej Pb. projekt budowlany wraz ze stosownymi uzgodnieniami i pozwoleniami, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt sporządziła osoba posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Organ podniósł, iż działki nr 3858/1, 3858/2, 3865 graniczące z działką nr 3861/3 znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, ale projektowana zabudowa nie ograniczy dotychczasowych możliwości naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr 3858/1. M. S. – zastępowana przez Z. S. brała udział na każdym etapie postępowania, o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru pism, postanowień, decyzji, skorzystała z możliwości wglądu do akt sprawy. Budynek gospodarczy na lokalizację, którego odwołująca nie wyraża zgody usytuowano w odległości ok. 27,5 m od jej działki (w granicy działki nr 3858/2, której to właścicielem jest Gmina [...]). Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. S. – działająca przez pełnomocnika Z. S., nie wskazując sposobu jej weryfikacji. Podtrzymała argumentację podniesioną w odwołaniu. Podkreśliła, że nie wyraża zgody na lokalizację projektowanych budynków mieszkalnego i gospodarczego na sąsiedniej działce nr 3861/3, bezpośrednio przy wspólnej granicy działek. Zażądała usytuowania budynków zgodnie z aktualną treścią przepisu § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. Wskazała, że na sąsiedniej działce nr 3865 istnieje już budynek mieszkalny położony w granicy działki nr 3861/3. Dla działki nr 3858/1, będącej jej własnością, posiada prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...].10.2004 r. projekt zagospodarowania terenu dla tej działki i działki nr 3857/1 (również jej własności), lokalizuje budynki mieszkalny i gospodarczy w stosunku do granic działek sąsiednich w odległości 4,0 m dla ścian z otworami okiennymi i drzwiowymi i 3,0 m dla ścian bez otworów, a więc zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nie wyraża zgody na łamanie przez starostwo i właściciela działki sąsiedniej jej praw zagwarantowanych w Kodeksie cywilnym i Konstytucji. Zarzuciła, że nieprzedstawiono żadnej ekspertyza czy opinia, sporządzona przez niezależnego rzeczoznawcę, która potwierdzałaby stanowisko Starosty, że naturalne oświetlenie w jej budynku mieszkalnym nie zostanie zakłócone przez lokalizację budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce nr 3861/3. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Sąd stwierdził naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a obliguje Sąd do uchylenia decyzji organów obydwu instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a. Stosownie do art. 28 P.b. stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia zagospodarowania tego terenu (art. 3 pkt 20 P.b.). Ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia, dlatego też przy określeniu kręgu stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 2 P.b.) obowiązkiem organu jest zbadanie wpływu inwestycji na możliwość korzystania z nieruchomości, do której posiadają tytuł prawny. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kserokopia Zawiadomienia Sadu Rejonowego w N. z dnia [...] listopada 2006r. [...] (karta akt admin. I inst. nr 20) z treści, którego wynika, że w dziale ISp – wpisano prawo nieodpłatnej służebności gruntowej polegające na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr 3861/3 w N. objętej Kw nr 2002 pasem 4 metrowej szerokości wzdłuż granicy działek nr 3865, 3864, w N. na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki nr ewid. 3861/4 w N. Z wypisu skróconego z ewidencji gruntów wynika, że właścicielką działki nr 3861/4 jest M. K., która mając przymiot strony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzja nie brała udziału. Okoliczność ustanowienia służebności potwierdzili na rozprawie przez Sądem uczestnicy postępowania sądowego R. D. i E. D. Powyższe prowadzi do wniosku, że właścicielce działki nr 3861/4 przysługuje żądanie zapewnienia jej ochrony uzasadnionych interesów, o których mowa w art. 5 ust. 1 P.b., bowiem wiąże się to z możliwością korzystania z własnej nieruchomości. Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja narusza również art. 107 § 3 k.p.a., bowiem uzasadnienie decyzji winno odnosić się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu w tym zacienienia działki skarżącej. Nadto Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] stwierdził, że organ pierwszej instancji nie wykazał, że projektowany budynek mieszkalny jak i budynek gospodarczy przy granicy działek sąsiednich nie spowoduje zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Tak zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji jednym zdaniem odniosły się do zagadnienia, które było przyczyną decyzji kasacyjnej wyżej wskazanej. W aktach administracyjnych sprawy, znajduje się "Analiza przesłaniania budynku mieszkalnego na działce sąsiednie" (karta akt admin. nr 19), która winna tak jak każdy dowód w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 80 k.p.a. winien zostać oceniony, a ocena zawarta w uzasadnieniu decyzji. Powyższe stanowi naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pomimo uwzględnienia skargi Sąd nie orzekł o kosztach, bo pełnomocnik skarżącej prawidłowo pouczony w wezwaniu do uiszczenia wpisu nie zgłosił żądania o ich zwrot do zamknięcia rozprawy. Roszczenie o zwrot kosztów zgodnie z art. 210 p.p.s.a. wygasło. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dopuści jako stronę M. K., umożliwi jej jak i pozostałym stronom czynny udział w postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. w tym umożliwi zapoznanie z aktami sprawy i wyda decyzję, odpowiadająca warunkom art. 107 § 3 k.p.a. kierując się uwagami Sądu z uzasadnienia w aspekcie przedstawienia oceny o zacienianiu nieruchomości sąsiedniej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło