II SA/Rz 662/12

WyrokWSA w Rzeszowie2012-09-27

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Ewa Partyka, Krystyna Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ustalił dochód rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego, nie uwzględniając faktu przebywania męża skarżącej na urlopie bezpłatnym w okresie, gdy dochód skarżącej wzrósł?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję organu i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony. Organ nie odniósł się do zarzutów skarżącej dotyczących wpływu urlopu bezpłatnego męża na dochód rodziny, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżącej J. D. przyznano zasiłek rodzinny wraz z dodatkami na dzieci za okres od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. Decyzją Burmistrza stwierdzono, że świadczenie to zostało nienależnie pobrane, ponieważ po uwzględnieniu utraty i uzyskania dochodu przez skarżącą, miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium dochodowe. Skarżąca zarzuciła, że organ nie uwzględnił faktu, iż w tym samym czasie jej mąż przebywał na urlopie bezpłatnym, co faktycznie pomniejszyło dochód rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Na mocy decyzji z dnia [...] marca 2012 r. znak [...], Burmistrz [...] stwierdził, że zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do zasiłku przyznany J. D. na podstawie decyzji z dnia [...] września 2008 r. znak [...] oraz decyzji zmieniającej znak [...] za okres od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. w kwocie 2 192 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym. Burmistrz oparł swe rozstrzygnięcie na następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Burmistrz [...] przyznał J. D. zasiłek rodzinny na okres od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r. na dzieci P. i K. D. wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego. Miesięczny dochód na członka rodziny wyniósł w 2007 r. - 476,54 zł. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. z urzędu przedłużono okres przyznania prawa do zasiłku do 31 października 2009 r. W dniu 22 września 2011 r. wpłynął do organu wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2010/2012 oraz 2011/2012, do których zostały dołączone dokumenty potwierdzającego przebieg zatrudnienia J. D. oraz "S." D. (powinno być S.). Wynika z nich, że z dniem 31 maja 2008 r. J. D. straciła zatrudnienie w Szpitalu [...] a dnia 2 czerwca 2008 r. rozpoczęła pracę w Szpitalu Powiatowym [...]. Łączna kwota dochodu utraconego za rok 2007 przez stronę wynosi miesięcznie 1033,77 zł. Osiągnięty przez J. D. dochód w miesiącu lipcu 2008 r. w wysokości 1640, 89 zł powoduje wzrost miesięcznego dochodu na jednego członka rodziny. Wobec tego po uwzględnieniu utraty oraz uzyskania dochodu ustalono, że miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 628 zł netto i przekracza kwotę 504 zł tj. określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego. Wyjaśniono stronie, że organ obliczając dochód rodziny za rok bazowy 2007 r. nie uwzględnił zmiany w dochodach ponieważ nie został o tym poinformowany. W rezultacie, ustalono w sposób nieprawidłowy dochód rodziny D. uprawniający do pobierania zasiłku rodzinnego. Dlatego też, świadczenia wypłacone stronie na podstawie decyzji znak [...] oraz decyzji zmieniającej znak [...] - dochodów. W urzędzie skarbowym są dokumenty potwierdzające wysokość dochodów. Rodzina była na wyłącznym utrzymaniu skarżącej. Nie może pogodzić się z faktem, nie otrzymywania od Państwa jakiejkolwiek pomocy na wychowanie trójki dzieci. Wszystkie niezbędne przybory szkolne zmuszona jest kupować sama. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Jego zdaniem podnoszone w skardze sfałszowanie podpisu w zakładzie pracy małżonka nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Trudna sytuacja rodzinna oraz problemy ze zwrotem nienależnie pobranych świadczeń mogą zostać rozważone ale w przypadku złożenia wniosku o umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie płatności nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, lub procesowe – w stopniu mogącym mieć wpływ istotny. Należy ponadto podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżącej przyznano zasiłek rodzinny wraz z dodatkami na dwoje dzieci za okres od 1.IX.2009 r. do 31.VIII.2009 r. z uwagi na spełnione kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Miesięczny dochód na jednego członka rodziny w 2007 roku wyniósł 476,54 zł. We wrześniu 2011 r. wpłynął wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego za okres zasiłkowy 2010/11 oraz 2011/12. Z załączonych do wniosków dokumentów wynika, że w dochodach strony nastąpiła zmiana spowodowana zmianą pracy. Skarżąca z dniem 31 maja 2008 r. utraciła zatrudnienie w Szpitalu [...], natomiast od 2 czerwca 2008 r. rozpoczęła pracę w Szpitalu Powiatowym [...]. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód. Według zapisu art. 3 pkt 23 c ustawy utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie zaś z § 18 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Polityki z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. W odwołaniu skarżąca podkreśliła, że w tym samym czasie gdy jej dochody wzrosły mąż przebywał na urlopie bezpłatnym więc dochód rodziny uległ faktycznemu pomniejszeniu. Organ rozpatrując odwołanie nie odniósł się do zarzutów skarżącej uwzględniając jedynie fakt, że jej dochód został podwyższony. Powyższe oznacza, że stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z kolei przepis art. 77 § 1 k.p.a. mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Te wszystkie ustalenia winny znaleźć się w uzasadnieniu (art. 107 § 3 k.p.a.). Strona musi być przekonana, że organ rozpoznający sprawę widział wszystkie dokumenty złożone przez stronę, lecz niektóre z nich ze względu na rozwiązania prawne pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Organ prowadząc ponownie postępowanie wyda rozstrzygnięcie uwzględniając fakt wzrostu wynagrodzenia skarżącej oraz odniesie się do tego, że mąż skarżącej przebywał na urlopie bezpłatnym. Należy wykazać czy w świetle regulacji prawnej fakt ten ma znaczenie dla rozstrzygnięcia organu. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, iż wyrok nie podlega wykonaniu do czasu jego prawomocności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło