II SA/Rz 663/06
WyrokWSA w Rzeszowie2007-06-12
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg stron postępowania i zapewnił im czynny udział, w sytuacji gdy adres jednej ze stron był niejasny, a istniały wątpliwości co do jej statusu prawnego (żyjąca/zmarła)?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne jest wadliwe, jeśli nie zapewniono czynnego udziału strony, której interes prawny lub obowiązek dotyczy postępowanie. W przypadku wątpliwości co do adresu strony lub jej statusu prawnego (np. śmierci), organ ma obowiązek wyjaśnić te kwestie i zapewnić udział strony lub jej następców prawnych. Niewywiązanie się z tego obowiązku stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej decyzję Starosty zatwierdzającą projekt scalenia gruntów. Skarżący zarzucili, że organ II instancji powinien był orzec co do istoty sprawy, zamiast przekazywać ją do ponownego rozpatrzenia, co może prowadzić do przewlekłości postępowania. Sąd uchylił decyzję SKO, wskazując na wadliwość postępowania przed organem II instancji, polegającą na nieprawidłowym ustaleniu adresu jednej ze stron (M. P. / J. P.) oraz braku zapewnienia udziału tej strony lub jej następców prawnych w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wstrzymał jej wykonanie do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym Przewodniczący: AWSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2007 roku w Rzeszowie na w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2006 roku, Nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z. S. i W. S. kwoty po 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2006 roku, nr [...] uchylająca w całości decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2004 roku, nr [...] zatwierdzającą projekt scalenia gruntów położonych na terenie wsi W., gm. N. oraz wsi H. gm. L. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym;
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 roku, nr [...] Starosta, po ponownym rozpoznaniu sprawy przekazanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2003 roku, nr [...], w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 24 września 2003 roku, sygn. akt SA/Rz 818/03 oddalającym skargę na wyżej powołana decyzję, zatwierdził projekt scalenia gruntów położonych na terenie wsi W. gm. N. oraz wsi H., gm. L.. Wśród właścicieli nieruchomości objętych postępowaniem scaleniowym był również M. P. W części wstępnej decyzji, odnoszącej się do sposobu przeprowadzenia scalenia, jako miejsce zamieszkania M. P. wskazano adres W. [I]. W uzasadnieniu decyzji adres ten oznaczono już jako W. [II]. Przedmiotowa decyzja nie była doręczana stronom osobiście, lecz została wywieszona na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w N. oraz w miejscach publicznych do tego przeznaczonych, w trybie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 178 poz. 1749).
Od decyzji tej odwołanie złożyli J. i M. B., S. B., Z. B., A. G., F. i S. G., M. i G. K., E. O., W. S., A. S., Z. S., A. Z., J. Z. i M. W. Zarzucili w nim obrazę przepisów regulujących zasady postępowania scaleniowego – naruszenie zasady czynnego udziału stron w czynnościach postępowania - oraz zasadność dokonanych
w jego wyniku podziałów gruntów.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2006 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Starosty i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż organ I instancji nie wyeliminował uchybień postępowania, które były podstawą do uchylenia poprzedniej jego decyzji, a które to uchybienia w sposób jednoznaczny wskazano w decyzji z [...] marca 2003 roku, nr [...]. Zgodnie z rozdzielnikiem zaskarżonej decyzji miała ona zostać doręczona, między innymi J. P., zm. W. [I]. W aktach administracyjnych brak jednak zwrotnego potwierdzenia odbioru przez ww. powołanej decyzji.
W dniu 19 lipca 2006 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie wpłynęła skarga J. Z., W. S., E. O., A. G., G. K., Z. B. i Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2006 roku, nr [...]. Skarżący zarzucili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mając na uwadze wysokie prawdopodobieństwo, że ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji również będzie wadliwe, winno było orzec co do istoty sprawy. Brak takiego rozstrzygnięcia – w ocenie skarżących – narazi postępowanie na przewlekłość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu
z obowiązującym porządkiem prawnym.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazano.
Stosownie do treści art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na względzie ów przepis jak również art. 10 i 61 § 1 i 4 k.p.a. organy I oraz II instancji orzeczenia swoje kierowały do władających nieruchomościami objętymi postępowaniem scaleniowym. Wśród osób tych znajdował się również M. P. Jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego z dnia 9 grudnia 2003 roku, którym wzywano strony postępowania do zgłoszenia się celem złożenia dodatkowych wyjaśnień i wniosków dotyczących projektu scalenia gruntów wsi W. adres, pod którym ww. zamieszkuje to W. [II]. Skierowana na ów adres korespondencja została odebrana przez M. P. osobiście – zwrotne potwierdzenie odbioru na k. 6 akt organu I instancji. W dalszym toku postępowania korespondencja do M. P. kierowana już była na adres inny; albo W. [I], albo W. [III]. W żadnym jednak przypadku nie została ona przez niego odebrana. Okoliczność ta dotyczy również postępowania przez Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Jednocześnie w aktach brak jest informacji pozwalających przyjąć, że M. P. – w aktach organu II instancji występujący jako J. P. – zmienił miejsce swojego zamieszkania. Jak zostało już zaznaczone wcześniej, w decyzji organu I instancji dwukrotnie wskazywano na miejsce zamieszkania M. P. i każdorazowo czyniono to odmiennie. W konsekwencji w postępowaniu funkcjonowały trzy adresy zamieszkania M. P. – W. [II], [I] i [III], przy czym wyłącznie pod pierwszym ze wskazanych adresów korespondencja została przez niego odebrana. Ponadto w aktach organu II instancji, na karcie 119, znajduje się informacja, że J. P. nie żyje. Nie została ona jednak przez organ w żaden sposób zweryfikowana; nie ustalono, czy J. P. to ta sama osoba co M. P., a w razie ewentualnej pozytywnej odpowiedzi nie zapewniono udziału w postępowaniu jego następcom prawnym.
Mając na uwadze tę okoliczność należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organem II instancji obarczone jest wadą przewidzianą
w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami, zwany dalej k.p.a.), która skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przyjąć bowiem należy, iż wbrew treści art. 10 i 28 k.p.a. w postępowaniu nie brały udziału podmioty korzystające z przymiotu strony. Okoliczność ta, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Organ nie ustalił w sposób prawidłowy adresu zamieszkania M. P., nie wyjaśnił czy zmarły J. P. to ta sama osoba co M. P., i konsekwencji nie zapewnił – w zależności od rzeczywistego stanu – czynnego udziału w sprawie albo samemu M. P., albo jego następcom prawnym.
Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowiło przesłankę, dla skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a.
Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
W oparciu o art. 152 P.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz każdego ze skarżących uiszczony w sprawie wpis.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło