II SA/Rz 667/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk NSA Stanisław Śliwa Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. U. kwotę 120 zł /słownie: sto dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: SKO / uchyliło w całości postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...] w sprawie podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego działki nr ew. 111 z działkami sąsiednimi o nr 110, nr 112, nr 159 i nr 141. Jednocześnie SKO orzekło o kosztach tego postępowania przyjmując, że obowiązek pokrycia ich w całości ciąży na wnioskodawcy J. U. W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że zażalenie B. i S. J. należało uwzględnić, gdyż Wójt Gminy J. niezgodnie z przepisami prawa dokonał równego podziału kosztów prac geodezyjnych w wysokości 3.000 złotych na wszystkich właścicieli działek rozgraniczanych, a sąsiadujących z działką wnioskującej o rozgraniczenie J. U. W ocenie organu odwoławczego przepisy prawa nie dają podstaw do takiego orzekania. Zasady ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego zawarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. nie dają podstaw do obciążania kosztami postępowania uczestników, którzy wzięli w nim udział. Art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. dopuszcza obciążenie kosztami strony, jeżeli koszty takie zostały poniesione na jej żądanie lub w jej interesie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku. W ocenie SKO postępowanie rozgraniczeniowe wszczęto na wniosek J. U., a to oznacza, że koszty prac geodezyjnych poniesiono na rzecz i w interesie strony wnioskującej. Z tego powodu strona ta, jako jedyna może być obciążana takimi kosztami. Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodziła się J. U. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 144 i art. 136 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie z urzędu postępowania wyjaśniającego i nie przesłuchanie skarżącej oraz nie wyjaśnienie przyczyn rozgraniczenia własnej działki z działkami sąsiednimi. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uzupełnienie postępowania wyjaśniającego przez przesłuchanie skarżącej w postępowaniu przez WSA w Rzeszowie albo uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Wychodząc z tak określonego zakresu sądowej kontroli administracji, Sąd stwierdza że skarga J. U. podlega uwzględnieniu aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione. Stan faktyczny sprawy, w którym zapadło skarżone postanowienie był następujący. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 .r, [...] Wójt Gminy J. dokonał rozgraniczenia działki nr ew. 111, położonej we wsi B., stanowiącej własność J. U. z działkami nr 110, nr 112, nr 159 i nr 141. Wnioskiem z dnia 4 marca 2009 r. J. U. wystąpiła do Wójta Gminy J. o przyznanie kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości po 1/3 dla wszystkich stron rozgraniczenia i na tę okoliczność przedstawiła fakturę potwierdzającą poniesienie przez nią kosztów w wysokości 3.000 złotych. Wójt Gminy J. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego po 1000 złotych dla każdego z właścicieli działek objętych rozgraniczeniem. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się B. i S. J., którzy wnieśli zażalenie do SKO. Organ ten skarżonym postanowieniem uchylił rozstrzygnięcie Wójta Gminy J. i orzekło o ustaleniu kosztów postępowania na rzecz wnioskodawczyni J. U. Postanowienie SKO narusza przepisy prawa materialnego. Z faktu, że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch fazach; administracyjnej lub cywilnej, nie wynika by te postępowania były od siebie autonomiczne. Konsekwencją tego musi być przyjęcie, że do postępowania administracyjnego mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego, a to oznacza, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c. stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy ich rozgraniczeniu. Stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06 ONSA i WSA nr 2/2007, poz. 26. Konsekwentnie więc należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą wspólnie. Wynika to z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków graficznych. W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że kryterium "interesu prawnego" musi dotyczyć interesu prawnego jednostki, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego /por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89/. Zatem uznać należy, że branie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może stać na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a co za tym idzie, nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia, które w jego ocenie zostało wszczęte zbyt pochopnie. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w jego interesie. Reasumując, należy stwierdzić, że art. 152 Kodeksu cywilnego stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia, także w przypadku, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej /zob. cyt. uchwała NSA/. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.