II SA/Rz 667/13

WyrokWSA w Rzeszowie2013-09-17

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Zbigniew Czarnik, Krystyna Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna od 2001 r. i niepodejmująca zatrudnienia może ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy, jeśli warunkiem jego przyznania jest rezygnacja z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że niepodejmowanie zatrudnienia przez osobę zarejestrowaną jako bezrobotna od 2001 r. nie jest równoznaczne z rezygnacją z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, co jest warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd stwierdził, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest kontynuacją świadczenia pielęgnacyjnego, a jego przyznanie wymaga spełnienia odrębnych przesłanek.
Stan faktyczny
Skarżąca K. F. złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełniła warunku rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ była zarejestrowana jako bezrobotna od 2001 r., a stopień niepełnosprawności męża ustalono znacznie później. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że niepodejmowanie pracy od czasu wypadku męża i pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego powinno być traktowane jako rezygnacja z zatrudnienia, a także zarzucając wadliwe podpisanie decyzji przez SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego -skargę oddala- II SA/Rz 667/13 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił K. F. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W postawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: "k.p.a.") oraz art. 16a ust. 1, 2 i 4, art. 20 ust. 3, art. 23 ust. 4e ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm., dalej: "u.ś.r."). Z ustaleń fatycznych organu wynika, że podanie o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem, strona złożyła dnia 14 lutego 2013 r. Do dnia 31 grudnia 2000 r. wnioskodawczyni pozostawała w zatrudnieniu, a rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z powodu likwidacji pracodawcy. Od dnia 10 stycznia 2001 r. zarejestrowana była w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i do stycznia 2002 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W tych okolicznościach uznano, że strona nie spełniła warunku przyznania żądanego świadczenia wynikającego z art. 16a ust. 1 u.ś.r., bowiem nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną. Rozwiązanie umowy o pracę z powodu likwidacji pracodawcy nie mogło zostać ocenione jako rezygnacja z zatrudnienia zwłaszcza, że ustalony stopnień niepełnosprawności męża datuje się na dzień 30 czerwca 2011 r. Ponadto, o gotowości do podjęcia zatrudnienia świadczyła okoliczność zarejestrowania się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Po rozpatrzeniu odwołania K. F. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO" lub "Kolegium") utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, powołując w postawie prawnej rozstrzygnięcia art. 16a u.ś.r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne organu I instancji. Organ podkreślił, że w świetle dyspozycji art. 16a ust. 1 i 2 u.s.r. warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest ustalenie, że wnioskodawca zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, wobec którego ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, jeżeli dodatkowo dochód na osobą w rodzinie nie przekracza 623 zł. Wskazało, że do daty stwierdzonej niepełnosprawności męża tj. 30 czerwca 2012 r. wnioskodawczyni nie pozostawała w zatrudnieniu i nie wykonywała innej pracy zarobkowej, wobec czego nie miała miejsca faktyczna rezygnacja z pracy w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem. Kolegium wyjaśniło również, że pobierane dotychczas przez stronę świadczenie pielęgnacyjne zostało wprawdzie przyznane w tożsamych okolicznościach faktycznych, ale odmiennym stanie prawnym. Z powyższą decyzją nie zgodziła się K. F. Wniosła skargę do sądu, w której domaga się jej uchylenia i przyznawania żądanego świadczenia. Skarżąca wyraża przekonanie, że żądane przez nią świadczenie byłoby kontynuacją dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreśliła, że spełniła kryterium dochodowe, jak też wymóg sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Nie zgadza się z ustaleniem organów, że nie zrezygnowała z zatrudnienia, ponieważ od czasu wypadku męża i jego niepełnosprawności nie podejmuje żadnej pracy. Ponadto, nie mogła podejmować wcześniej zatrudnienia, ponieważ do dnia 31 grudnia 2012 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne. Uważa, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów, w szczególności przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia", utożsamiając ją z rozwiązaniem stosunku pracy, a pomijając okoliczność nie podejmowania zatrudnienia. Skarżąca sformułowała także zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ z doręczonej jej decyzji nie wynika, kto ją podpisał. Zamieszczone podpisy są nieczytelne, a brak na otrzymanym dokumencie decyzji jakichkolwiek pieczątek imiennych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawna ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargę w granicach danej sprawy. Skarga K. F. jest niezasadna. Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie nie budzą wątpliwości i są między stronami bezsporne. W ocenie Sądu mogą stanowić podstawę faktyczną wyrokowania, gdyż postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organy spełnia warunki wynikające z przepisów prawa. W sprawie sporna jest ocena prawna dokonanych ustaleń faktycznych. Dla jej prawidłowości istotne są następujące okoliczności. Wnioskodawczyni jest osobą niepracującą, bezrobotną od 2001 r. W chwili złożenia wniosku sprawowała opiekę nad niepełnosprawnym mężem. W tym czasie nie pracowała zawodowo. W takim stanie faktycznym odmowa przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie narusza prawa, z tego więc powodu skarga nie mogła być uwzględniona. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organów, że przyznanie specjalnego zasiłku celowego nie jest kontynuacją świadczenia pielęgnacyjnego z punktu widzenia przesłanek skutkujących przyznaniem tej pomocy. Art. 16a ust. 1 u.ś.r. stanowi, że zasiłek przysługuje osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli sprawuje opiekę nad osobą objętą tym obowiązkiem i rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia tej opieki. Zatem warunkiem ubiegania się o ten rodzaj świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia, której nie było w przypadku skarżącej. Akta sprawy wskazują, że skarżąca jako osoba bezrobotna od 2001 r. nie mogła zrezygnować z zatrudnienia. W kontekście tych uwag należy przyjąć stanowisko organów, z którego wynika, że niepodejmowanie pracy nie jest podstawą do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ten warunek uprawniał do występowania o świadczenie pielęgnacyjne, które skarżąca pobierała, jednak po dniu 1 stycznia 2013 r. nie może już korzystać z tej formy pomocy, a tylko ze wskazanej w art. 16a u.ś.r. Jednak w tym przypadku nie podejmowanie zatrudnienia nie jest okolicznością prawnie istotną. Z tego więc powodu zarzut skargi wskazujący na błędną wykładnię treści art. 16a ust. 1 u.ś.r. i nie uwzględnienie "nie podejmowania zatrudnienia" jest zarzutem chybionym. W ocenie Sądu błędne jest stanowisko skarżącej, które wskazuje na kontynuację pomocy materialnej przy zmianie jej nazwy. Stanowczo należy stwierdzić, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest kontynuacją świadczenia pielęgnacyjnego na co jednoznacznie wskazuje wprowadzenie art. 16a u.ś.r. od dnia 1 stycznia 2013 r. oraz określenie różnych dla obu stron świadczeń przesłanek przyznania tego rodzaju pomocy. W zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zwłaszcza wadliwego podpisania decyzji przez SKO, Sąd podziela stanowisko skarżącej i stwierdza, że decyzja Kolegium narusza art. 107 § 12 k.p.a. w zakresie podpisu, przy czym naruszenie polega na nie wskazaniu zmian i nazwisk osób podpisujących decyzję, pomimo, że zostały one wskazane w jej osnowie jako członkowie organu kolegialnego. W ocenie Sądu ten rodzaj naruszenia należy traktować jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a to oznacza, że nie może być ono podstawą do uwzględnienia skargi. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wynika, że Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania tylko wtedy, gdy organ dopuszcza się istotnego naruszenia przepisów procesowych, mającego wpływ na wynik sprawy. W przypadku wadliwości podpisania decyzji objętej skargą taki związek nie istnieje. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło