II SA/Rz 667/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. i M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty stalowej - postanawia - odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik M. G., wezwany do solidarnego uiszczenia wraz z żoną M. G. wpisu w wysokości 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty stalowej, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał w nim, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i dwójką dzieci (18 i 19 lat). Mieszkają w domu o powierzchni 80 m.kw. Ich majątek to nieruchomość rolna (10 arów). Rodzina utrzymuje się z renty pobieranej przez M. G. w wysokości 628 zł oraz z wynagrodzenia za pracę M. G. w kwocie 3 221,57 zł. We wniosku zaznaczono, że całość renty M. G. wydawana jest na lekarstwa, bowiem wymieniona przebyła skomplikowaną operację tarczycy i zawał. Ze względu na fakt, że dane wniosku uznano za niewystarczające do jego rozpoznania wezwano składającego go do jego uzupełnienia w szczegółowo opisanym zakresie tj. do wskazania średniej miesięcznej wysokości wydatków na zakup żywności, utrzymanie domu, wskazanie wszystkich posiadanych pojazdów mechanicznych i związanych z nimi miesięcznych kosztów utrzymania, podanie statusu dwójki dzieci oraz kwot netto uzyskiwanych dochodów. Wezwano także do wskazania, z jakim uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania rodziny wiązałaby się okoliczność uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz do nadesłania wyciągów wszystkich domowników z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy oraz kserokopii rachunków (faktur) potwierdzających wysokość wydatków związanych z leczeniem M. G. Wezwanie to doręczone dnia 24 czerwca 2014 r. do dnia rozstrzygania w przedmiocie niniejszego wniosku pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek strony zważono, co następuje: W art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wyrażona została zasada ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Z kolei w art. 243 i nast. P.p.s.a. ustawodawca uregulował instytucję prawa pomocy stanowiącą wyjątek w tym zakresie. Umożliwił tym samym podmiotom spełniającym określone warunki uczestnictwo w postępowaniu sądowym bez ponoszenia związanych z nim kosztów. W świetle art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub też częściowym. W tym drugim przypadku (tego dotyczy właśnie wniosek M. G.) obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata czy radcy prawnego. Warunkiem wsparcia strony w takich granicach jest niemożność poniesienia przez nią pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przy czym w świetle brzmienia tego ostatniego przepisu, jak też wobec treści powołanego wyżej art. 199 P.p.s.a. nie może być wątpliwości co do tego, że ciężar wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na wnoszącym o pomoc Celem uzyskania wsparcia ze środków publicznych winien on zatem podać we wniosku wszelkie istotne z punktu widzenia określonych w art. 246 1 pkt 2 P.p.s.a. przesłanek informacje. W sytuacji zaś, gdy żądanie jest niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego bądź też budzi wątpliwości strona obowiązana jest w myśl art. 255 P.p.s.a. do złożenia, na wezwanie w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia określonych dokumentów źródłowych. Instrument przewidziany w powołanym art. 255 P.p.s.a. ma na celu ułatwić wnioskodawcy należyte przedstawienie i udokumentowanie swojej sytuacji. Od reakcji na nie zależy przy tym w istocie sposób rozpoznania zgłoszonego żądania. W orzecznictwie sądowym podkreśla się bowiem, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27.07.2011 r. II OZ 650/11, www.nsa.gov.pl). Stanowisko takie podyktowane jest wskazanym już wyjątkowym charakterem prawa pomocy oraz faktem, iż środki z których jest ono finansowane pochodzą od wszystkich podatników, a zatem muszą być jako publiczne rozsądnie wydatkowane. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że M. G. nie wykazał, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., że zgłoszone przez niego żądanie zasługuje na uwzględnienie. Jego wniosek był bowiem bardzo lakoniczny i dlatego też został on wezwany do jego uzupełnienia w zakresie szczegółowo podanym. Strona nie udzieliła jednak na to wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi, tj. nie złożyła dodatkowego oświadczenia, jak też nie przedłożyła żądanych od niej dokumentów. Taką postawą uniemożliwiła należytą ocenę złożonego wniosku. To zaś nie daje podstaw do jego uwzględnienia. Z uwagi na powyższe odmówiono przyznania M. G. prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.