II SA/Rz 670/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. J., J. J. oraz J. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni B. J. prawa pomocy. B. J. do sprawy zainicjowanej skargą jej oraz synów J. J. i J. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła w nim, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem cały uzyskiwany tytułem emerytury dochód – 1800 zł netto przeznacza na różnego rodzaju wydatki. Są to mianowicie: rata pożyczki na remont zadaszenia – 500 zł, "koszty eksploatacji" – 1000 zł, wyżywienie własne – 300 zł, wyżywienie czterech psów – 400 zł, środki higieny, kosmetyki, odzież, obuwie: 200 – 250 zł. Strona zauważyła, że wydatki te przekraczają jej dochody, a zatem stale musi "zapożyczać się" u dzieci. Jest właścicielką udziału 1/2 w nieruchomości budynkowej o powierzchni 80 m.kw. oraz udziału 1/3 w nieruchomości gruntowej o powierzchni 6 arów. Zaznaczyła, że periodycznie "zapożycza się u dzieci". Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: B. J. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, które wchodzi w zakres tzw. częściowego prawa pomocy, o czym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przyznanie prawa pomocy w tym właśnie zakresie następuje wówczas, gdy składający wniosek wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przy ocenie żądania o wsparcie strony ze środków publicznych konieczne jest porównanie jej comiesięcznych wydatków z dochodami, które pozostają do jej dyspozycji. Należy także ocenić rodzaj i wielkość tychże wydatków w kontekście możliwości zaliczenia ich do tych mających znamiona konieczne w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Tylko bowiem finansowe obciążenia strony, które decydują o jej egzystencji mogą zostać uwzględnione przy analizie jej wniosku o prawo pomocy. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że charakteru koniecznych nie mają zasadniczo wydatki na spłatę zaciągniętych przez strony zobowiązań prywatnoprawnych (pożyczek, kredytów). Trudno też do nich zaliczyć te przeznaczane na wyżywienie psów. W niniejszej sprawie istotne jest także, iż wszelkie koszty sądowe z nią związane obciążają solidarnie wszystkich skarżących, a więc nie tylko wnioskodawczynię, ale także jej synów prowadzących odrębne gospodarstwa domowe. To powoduje ewentualność rozłożenia tychże kosztów, stosownie do możliwości poszczególnych zobowiązanych. Poza tym, do tej pory w sprawie uiszczono już kwotę 200 zł tytułem tychże kosztów, co potwierdza istnienie możliwości finansowych w tym zakresie. Obecnie najbardziej prawdopodobnym wydatkiem tego rodzaju będzie opłata od ewentualnej skargi kasacyjnej wynosząca 100 zł. Jest to najniższa z możliwych opłat sądowych na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, która – co wyżej zaznaczono – obciążałaby na dodatek wszystkich skarżących solidarnie. Należy także mieć na względzie, że wnioskodawczyni w początkowej części wniosku zaznaczyła, że stale zaciąga pożyczki u swoich dzieci. Później zaś wskazała, że ma to jedynie miejsce sporadycznie. W takiej sytuacji powstają wątpliwości co do tego, jaka jest rzeczywista sytuacja materialna strony, gdy- jak sama podkreśla - jej comiesięczne wydatki przekraczają wysokość dochodu z tytułu emerytury. Wątpliwości te rodzą się także w związku z brakiem wypełnienia przez wnioskodawczynię rubryk wniosku o prawo pomocy dotyczących posiadania nieruchomości rolnej, oszczędności pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Biorąc zatem powyższe pod uwagę odmówiono zwolnienia B. J. od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.