II SA/Rz 670/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 24 marca 2025 r. nr SKO.4111.58.343.2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę - Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 24 marca 2025 r. nr SKO. 4111.58.343.2025 stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, powołujące w podstawie prawnej art. 17 ust. 1 i art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a.". Decyzją z 29 stycznia 2025 r. Burmistrz Miasta [...] ustalił nienależnie pobrane przez D. G. (dalej także: "Skarżący") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem A. G. - w wysokości 25 928,20 zł, wypłacone w okresie od 11 marca 2024 r. do 30 listopada 2024 r. Jednocześnie Organ stwierdził, że nienależnie pobrane świadczenia podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Skarżący złożył od tego rozstrzygnięcia odwołanie, a wskazanym na wstępie postanowieniem z 24 marca 2025 r. SKO w Krośnie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Kolegium podało, że decyzja Burmistrza zawierała pouczenie o terminie oraz sposobie wniesienia odwołania i została doręczona dorosłemu domownikowi – M. G. w dniu 3 lutego 2025 r. Natomiast odwołanie sporządzone w dniu 13 lutego 2025 r. zostało złożone osobiście przez Skarżącego w sekretariacie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [....] 18 lutego 2025 r., co potwierdza prezentata Urzędu widniejąca na odwołaniu oraz wyjaśnienia pracownika Organu zawarte w skierowanym do Kolegium piśmie z 20 marca 2025 r. SKO wskazało, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 K.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upływał w dniu 17 lutego 2025 r., tymczasem zostało ono złożone 18 lutego 2025 r. , a zatem po upływie terminu do jego wniesienia. Skarżący nie złożył zaś jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wystąpienia z przedmiotowym środkiem zaskarżenia. W takiej zaś sytuacji, zgodnie z art. 134 K.p.a., organ odwoławczy zobowiązany jest stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które w konsekwencji nie może zostać merytorycznie rozpatrzone. D. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie SKO w Krośnie. Wskazał, że decyzję Burmistrza otrzymał 5 lutego 2025 r., a nie jak twierdzi Organ 3 lutego 2025 r. Nie mógł jej odebrać w tym ostatnim dniu w sytuacji, kiedy nadano ją na Jego adres dopiero 4 lutego 2025 r. (otrzymała ona nr [...]). Została ona odebrana przez Jego matkę M. G. w dniu 5 lutego 2025 r., a zatem składając 18 lutego 2025 r. odwołanie dotrzymał ustawowego terminu na jego wniesienie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podniosło, że dołączone do decyzji Burmistrza zwrotne postanowienie odbioru potwierdza odbiór przesyłki w dniu 3 lutego 2025 r., a nie jak podnosi Skarżący 5 lutego 2025 r., a nadto zawiera ono inny niż podaje Skarżący numer listu poleconego. W piśmie procesowym z 28 maja 2025 r. Skarżący zwrócił uwagę, że w odpowiedzi na skargę SKO podało niewłaściwy numer decyzji Organu I instancji. Prawidłowy numer to: ZO.II-81273/987/2015 (00005/ZZ/01/2025), zaś Kolegium podało nr ZO.II-81273/2015 (000005/ZZ/01/2025), a zatem odnoszący się do innej przesyłki. Celem wyjaśnienia zgłaszanych przez Skarżącego wątpliwości Sąd zwrócił się do SKO w Krośnie. W dniu 17 czerwca 2025 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], w którym wyjaśniono, że przesyłką o podanym przez Skarżącego numerze: [...] otrzymał On pismo znak: ZO.II-81273/987/2015 z dnia 7 stycznia 2025 r. z informacją o wyrejestrowaniu ze składek: społecznej i zdrowotnej w związku z pobieranym świadczeniem pielęgnacyjnym. Doręczenie tego pisma nastąpiło w dniu 5 lutego 2025 r. Natomiast decyzja Burmistrza Miasta [...] z 29 stycznia 2025 r. nr 000005/ZZ/01/2025 dotycząca nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego wysłana została Skarżącemu przesyłką nr: [...] i doręczono ją w dniu 3 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowa sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, do czego zobowiązuje art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Obejmuje ona różne formy działalności organów administracji publicznej. Jedną z nich jest postanowienie kończące postępowanie, wymienione w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Badając go sąd sprawdza, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli któreś z tych naruszeń stwierdzi, wówczas zobligowany jest do uchylenia skarżonego postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jeżeli z kolei zauważy zaistnienie przyczyn określonych w art. 156 K.p.a., wówczas stwierdza nieważność kontrolowanego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Brak wymienionych uchybień skutkuje natomiast oddaleniem skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. Skargą niniejszą objęto postanowienie SKO w Krośnie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez Skarżącego odwołania od decyzji Burmistrza Miasta [...] ustalającej nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne i zobowiązującej do jego zwrotu. Organ będący adresatem środka zaskarżenia w postaci odwołania obowiązany jest - zanim przystąpi do jego merytorycznego rozpoznania - do sprawdzenia, czy jest ono dopuszczalne, tak w aspekcie przedmiotowym, jak i podmiotowym, jak też do ustalenia, czy złożono je w terminie. Do zbadania powyższych kwestii zobowiązuje go treść art. 134 K.p.a., wedle którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak stanowi art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika z akt sprawy, wskazana wyżej decyzja Burmistrza Miasta [...] z 29 stycznia 2025 r. została doręczona Skarżącemu w dniu 3 lutego 2025 r. do rąk dorosłego domownika – M. G. Potwierdza to jednoznacznie zwrotne potwierdzenie jej odbioru. Wskazuje ono też, że nadana drogą pocztową przesyłka zawierająca przedmiotowe rozstrzygnięcie otrzymała numer: [....]. Odwołanie od tej decyzji datowane jest wprawdzie na dzień 13 lutego 2025 r., jednak zostało złożone osobiście w Organie I instancji dopiero w dniu 18 lutego 2025 r. Na fakt ten wskazuje prezentata Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] zawierająca właśnie wskazaną datę 18 lutego 2025 r., jak też wyjaśnienia pracownika Organu, zawarte w piśmie z 20 marca 2025 r. skierowanym do SKO, w którym pracownik poinformował o osobistym wniesieniu środka zaskarżenia. Wynikający z powołanego wyżej art. 129 § 2 K.p.a. czternastodniowy termin do zaskarżenia decyzji Burmistrza upłynął więc w dniu 17 lutego 2025 r., a zatem wystąpienie z tym środkiem dnia 18 lutego 2025 r. było spóźnione o jeden dzień. W tego rodzaju okolicznościach Kolegium nie miało innej możliwości jak wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co też uczyniło w dniu 24 marca 2025 r. Przekroczenie ustawowego terminu jest okolicznością o charakterze obiektywnym i niezależnie od przyczyn, które go spowodowały skutkuje wydaniem postanowienia z art. 134 K.p.a. Odwrócenie tego rodzaju konsekwencji w postaci braku możliwości rozpoznania złożonego środka zaskarżenia możliwe jest dopiero w razie złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który organ uzna za uzasadniony. Wniosek taki nie został jednak przez Skarżącego złożony. Rozpoznanie spóźnionego odwołania traktowane jest jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. We wniesionej skardze Skarżący zakwestionował przyjętą przez Kolegium datę doręczenia Mu decyzji Organu I instancji. Wskazał więc, że nie był to wcale 3 luty 2025 r., a doręczenie to nastąpiło w rzeczywistości 5 lutego 2025 r. do rąk Jego matki M. G. Tym samym, termin do zaskarżenia został dotrzymany. Skarżący zauważył, że SKO podało niewłaściwy numer przesyłki z decyzją, a prawidłowy numer to: [....]. Dodatkowo, w piśmie z 28 maja 2025 r. Skarżący zauważył, że Kolegium wskazując w odpowiedzi na skargę numer decyzji Organu I instancji podało, że jest on następujący: ZO.II-81273/2015 w sytuacji, kiedy właściwy numer to: ZO.II-81273/987/2015. Celem wyjaśnienia podnoszonych przez Skarżącego kwestii zwrócono się do SKO, wskutek czego do tut. Sądu wpłynęło pismo Dyrektora MOPS w [...], w którym wyjaśniono, że decyzja Burmistrza Miasta [....] z 29 stycznia 2025 r. została przekazana Skarżącemu przesyłką numer: [...] i doręczona 3 lutego 2025 r. Natomiast podany przez Skarżącego numer przesyłki: [...] dotyczy przekazanego Mu pisma Burmistrza Miasta [...] z 7 stycznia 2025 r., w którym Organ ten poinformował o zmienionej składce na ubezpieczenie społeczne i składce na ubezpieczenie zdrowotne. Wobec powyższego, należało przyjąć, że kwestionowane postanowienie SKO w Krośnie z 24 marca 2025 r. jest zgodne z prawem. Skoro bowiem Organ ten stwierdził, że Skarżący nie dotrzymał terminu na złożenie odwołania, to jedynym rozstrzygnięciem, które w takich okolicznościach mógł podjąć było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie tego terminu jest w warunkach niniejszej sprawy niewątpliwe, a zarzuty Skarżącego w tym zakresie okazały się chybione. Rację ma wprawdzie Skarżący, gdy twierdzi, że w odpowiedzi na skargę Organ podał niewłaściwy numer decyzji Burmistrza z 29 stycznia 2025 r., jednak należało uznać, że jest to oczywista omyłka, nie mająca wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Wskazana decyzja ma podwójne oznaczenie i podając je w powołanej odpowiedzi na skargę Organ jedno z nich przytoczył prawidłowo (000005/ZZ/01/2025), natomiast w przypadku drugiego pominął część cyfr tj. wskazał: ZO.II-81273/2015 w sytuacji, kiedy właściwe oznaczenie to: ZO.II-81273/987/2015. Wspomniane wyżej pismo MOPS w [....] z 13 czerwca 2025 r. klarownie objaśnia istotne dla sprawy kwestie. W połączeniu ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzji Burmistrza z 29 stycznia 2025 r. oraz zwrotnym potwierdzeniem pisma Burmistrza z 7 stycznia 2025 r. dowodzi, że czternastodniowy termin do złożenia odwołania został w rozpoznawanej sprawie przekroczony o jeden dzień. Z przedstawionych powodów orzeczono o oddaleniu skargi D. G. jako niezasadnej, czego podstawę stanowił art. 151 P.p.s.a.