II SA/Rz 671/08

WyrokWSA w Rzeszowie2009-03-18

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka, Ryszard Bryk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu opłaty za kartę pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z ustawą i Konstytucją, mimo że wyrok Trybunału Konstytucyjnego odracza utratę mocy obowiązującej tego przepisu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić zwrotu opłaty za kartę pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z ustawą i Konstytucją, nawet jeśli wyrok Trybunału Konstytucyjnego odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu. Sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia, który został uznany za niekonstytucyjny, nawet jeśli jego moc obowiązująca została odroczona. Opłata za kartę pojazdu, pobrana na podstawie niezgodnego z prawem przepisu, stanowi świadczenie nienależne, a jej zwrot powinien być rozpatrywany w trybie administracyjnym, a nie podatkowym.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się zwrotu 425 zł tytułem nadpłaty za kartę pojazdu, uiszczonej w 2005 r. na podstawie rozporządzenia uznanego później przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z prawem. Organy administracji odmawiały zwrotu, powołując się na brak podstaw prawnych i fakt, że wyrok TK nie nadał mocy wstecznej. Po wcześniejszych postępowaniach i uchyleniu decyzji przez WSA, organ ponownie odmówił zwrotu. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się stwierdzenia obowiązku zwrotu opłaty.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2008 r. i stwierdza, że skarżącemu J. K. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ NSA Ryszard Bryk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu I. uchyla zaskarżoną czynność Prezydenta Miasta [...] i stwierdza, że skarżącemu J. K. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł /słownie: czterysta dwadzieścia pięć złotych/, wydaną dla samochodu osobowego marki Renault Megane nr rejestracyjny [...]; II. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. J. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta o zwrot kwoty 425 zł stanowiącej nadpłatę za wydanie w dniu [...].09.2005 r. karty pojazdu dla samochodu marki [...] nr rej. [...]. W uzasadnieniu pisma podniósł, że przy rejestracji tego pojazdu wpłacił żądaną przez organ rejestracyjny kwotę 500 zł ustaloną w § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz.1310). Podstawę żądania zwrotu stanowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 01. 2006 r. sygn. akt U6/04 (Dz.U. z 2006r. Nr 15, poz. 119), który uznał wymieniony wyżej przepis rozporządzenia za niezgodny z ustawą Prawo o ruchu drogowym i Konstytucją R.P. Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu opłaty za kartę pojazdu, z uwagi na fakt, że przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 28 marca 2006 r. Ministra Transportu i Budownictwa w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu nie przewidują zwrotu pobranej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] uchyliło tę decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie prezentując pogląd, że opłata za rejestrację pojazdu stanowi daninę publiczną o charakterze podatkowym, stąd wniosek skarżącego winien rozpatrywany w trybie przepisów Ordynacji podatkowej. W dalszej kolejności Prezydent Miasta "zawiadomił o wznowieniu postępowania", a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...], w oparciu o art. 2 § 1, art. 13 § 1 pkt 1, art. 72, art. 74 i art.207 Ordynacji podatkowej, orzekł o odmowie opłaty w kwocie 425 zł, wskazując, że świadczenie pobrane od wnioskodawcy nie miało charakteru świadczenia nienależnego, zgodnie z art. 74 Ordynacji podatkowej. Świadczenie może być uznane za nienależne, jeśli podstawa prawna podatku została uchylona przez Trybunał Konstytucyjny, a więc ma ono moc wsteczną. W przedmiotowej sprawie natomiast Trybunał Konstytucyjny, uznając niekonstytucyjność rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, nie nadał swojemu wyrokowi mocy wstecznej, a odroczył utratę mocy obowiązującej rozporządzenia. Na skutek odwołania J. K. sprawę rozpoznawało ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] uchyliło zaskarżą decyzję w całości i odmówiło J. K. stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu w kwocie 425 zł. Kolegium podtrzymało stanowisko organu I instancji, dodatkowo podnosząc fakt naruszenia zasady równego traktowania związanej ze swobodą przemieszczania towarów na terytorium Unii Europejskiej. Reformacja orzeczenia organu i instancji nastąpiła z uwagi na wskazanie w sentencji zaskarżonego orzeczenia odmowy zwrotu opłaty, podczas gdy przedmiotem rozstrzyganej sprawy był zwrot nadpłaty. Po zaskarżeniu tej decyzji przez J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Sąd ten wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 480/07, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2007 r. W uzasadnieniu Sąd odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4.02.2008 r., sygn. akt I OPS 3/7, przyjmującej, że żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Do uiszczenia opłat w toku postępowania o zarejestrowanie pojazdu nie mają zastosowania przepisy ustaw podatkowych, w tym ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Celem opłaty za wydanie karty pojazdu jest bowiem zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu. Konkludując Sąd stwierdził, że skoro uiszczona opłata nie stanowiła realizacji obowiązku o charakterze podatkowym, do załatwienia sprawy o zwrot opłaty nie mogą mieć zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej o zwrocie podatku. W konsekwencji uiszczenie opłaty za kartę pojazdu będące wykonaniem przez stronę obowiązku wynikającego z przepisu prawa powszechnie obowiązującego nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Prowadzi to do wniosku, że żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia z 2003 r. jest sprawa administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie [...].05.2007 r. J.K. złożył kolejne wezwanie do zwrotu nienależnego świadczenia pobranego za wydanie karty pojazdu. W odpowiedzi na nie udzielonej pismem z [...] lipca 2008 r., Prezydent Miasta R. odmówił zwrotu żądanej kwoty wyrażając pogląd, że przepisy prawa a w szczególności obowiązującej ustawy o ruchu drogowym i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 kwietnia 2006 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu, ani wyrok Trybunału na który powoływał się J. K., nie przewidują zwrotu pobranej przez organ opłaty. Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. J. K. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zwrotu żądanej kwoty powołując się na wspomniane wcześniej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Organ ustosunkował się do tego wezwania w piśmie z [...] sierpnia 2008 r., wskazując, że w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Na pismo to skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie złożył J. K., domagając się: 1) wydania orzeczenia o istnieniu obowiązku administracyjnego wynikającego z przepisu prawa uiszczenia opłaty w kwocie 500 zł za kartę pojazdu a także uzależnienia od tej opłaty zarejestrowania samochodu, 2) stwierdzenia uprawnienia skarżącego do zwrotu kwoty 425 zł przez organ I instancji. Skarżący podkreślił, że składając wniosek o zarejestrowanie samochodu m-ki [...] w sierpniu 2005 r. był zobowiązany uiścić opłaty za wydanie dowodu rejestracyjnego, tablic pojazdu i karty pojazdu. Decyzja o zarejestrowaniu była uzależniona od uprzedniego uiszczenia tych opłat. Wydanie karty pojazdu nastąpiło więc w trakcie rejestracji samochodu i nie stanowiło odrębnej sprawy, czego konsekwencją powinien być zwrot nadpłaty. Nie ulega też wątpliwości, że pobrana przez organ I instancji opłata znacznie przewyższała koszt druku i dystrybucji kart pojazdu, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny. Pobranie opłaty w wysokości 500 zł narusza też art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, bowiem opłata w takiej kwocie przekracza rzeczywiste koszty związane z wytworzeniem i dystrybucją karty pojazdu, stając się w nadpłaconej części ukrytym podatkiem. Ponadto obowiązek dokonania takiej opłaty i uzależnienie jej od dokonania rejestracji samochodu było niezgodne z przepisami unijnymi poprzez uprzywilejowanie używanych pojazdów krajowych, dla których nie było obowiązku posiadania karty pojazdu. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o umorzenie postępowania sądowego ewentualnie o odrzucenie lub oddalenie skargi. W ocenie organu skarga złożona została z naruszeniem 14-dniowego terminu z art. 52 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem publikacja orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego rozporządzenia z 2003 r. nastąpiła w Dzienniku Ustaw nr 15 poz. 119 z dnia 30.01. 2006 r. Publikacja ta stanowi domniemanie znajomości prawa. J. K. wystąpił z wezwaniem do zwrotu opłaty w piśmie otrzymanym przez Prezydenta Miasta [...].04.2006 r. a więc przekroczył termin określony w art. 52 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, jednocześnie nie wskazując z jakich przyczyn nie złożył wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie ustawowym, tj. najpóźniej do [...] lutego 2006 r. i nie wniósł o przywrócenie tegoż terminu. Wniosek o umorzenie postępowania organ uzasadnia okolicznością, że sprawa zwrotu opłaty została zakończona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2006 r. umarzająca postępowanie, a wobec tego brak jest podstaw do prowadzenia jej w trybie administracyjnym zwykłym (prowadzenie nowej sprawy opartej na tym samym żądaniu byłoby bezprzedmiotowe). Wnosząc o oddalenie skargi Prezydent Miasta wskazał, że sprawy o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu pobranej w okresie obowiązywania § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu wielokrotnie były przedmiotem rozstrzygnięć sądów powszechnych, które zasądzały zwrot opłaty od Skarbu Państwa - Ministra Transportu (organ powołał wyrok Sądu Rejonowego w R. sygn. akt. [...] oraz wyroki Sądu Okręgowego w R.: sygn. akt: [...], [...], [...]), uznając, iż spełnione są wszystkie przesłanki odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa -Ministra Transportu z art. 417 k.c., a więc zaistnienie szkody w postaci uszczerbku majątkowego po stronie powoda, związek przyczynowy pomiędzy wydaniem przez Państwo zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny rozporządzenia i uiszczeniem opłaty przewyższającej rzeczywiste koszty wydania karty pojazdu. Przyjęcie przez sądy administracyjne obowiązku zwrotu przez organ żądanej opłaty, wynikające z samego tylko administracyjnego charakteru czynności jest błędne. Prowadzi bowiem do sytuacji, iż niezależnie od zasądzenia przez sąd powszechny należności od Skarbu Państwa, strona może na drodze administracyjnej czy też sądowoadministracyjnej uzyskać zwrot tej samej opłaty od organu, który zobowiązany był ją pobrać tj. Prezydenta Miasta. Nie zachodzi bowiem tożsamość stron postępowania cywilnego , w którym występuje Skarb Państwa i administracyjnego , w którym występuje Prezydent Miasta . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a jedynym jej kryterium, o ile ustawy nie stanowią inaczej, jest legalność czyli zgodność z prawem. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące określonego uprawnienia lub obowiązku. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie znajduje ponadto zastosowanie przepis art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej toczyło się już bowiem postępowanie sądowadministracyjne zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 480/07, którym Sąd uchylił decyzje organów obu instancji dotyczące zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu, wydane w trybie przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd wyraził przy tym pogląd, że żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.. W niniejszej sprawie stosowny wniosek o zwrot części uiszczonej opłaty za kartę pojazdu m-ki [...] nr rej. [...] w wysokości 425 zł J. K. złożył [...].04.2006 r., a ponowił go [...].05.2007 r. (data wpływu pisma z [...].05.2007 r.), tj. po tym, kiedy organy wydały w oparciu o przepisy k.p.a. decyzję umarzającą postępowanie, a następnie orzekły o odmowie zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu, decyzją wydaną w trybie przepisów Ordynacji podatkowej. Prezydent Miasta pismem z dnia [...] lipca 2008 r., doręczonym skarżącemu [...].07.2008 r., odmówił zwrotu opłaty, wskazując na brak podstaw prawnych do takiego działania. W dniu [...] lipca 2008 r. skarżący wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiadając na to wezwanie, pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r., doręczonym skarżącemu [...].08.2008 r., organu podtrzymał swoje stanowisko o braku podstaw do zwrotu różnicy w opłacie za wydanie karty pojazdu w wysokości 425 zł. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie została wniesiona w dniu 8 września 2008 r., za pośrednictwem organu, którego działania dotyczyła, z zachowaniem wymogów formalnych przewidzianych w art. 53 § 2 i 54 § 1 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniom organu nie został także naruszony termin określony w art. 52 § 3 P.p.s.a. Przepis ten reguluje dopuszczalność wniesienia skargi do sądu w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi. W tej sytuacji, w wypadkach , o których mowa m. in. w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a więc takich jak w rozpatrywanej sprawie, skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Czynnością Prezydenta Miasta, której dotyczy skarga J. K. jest odmowa zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, w wysokości 425 zł, o której to czynności organ zakomunikował skarżącemu w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. Pismo to, jak już wcześniej Sąd wskazywał, doręczono skarżącemu [...].07.2008 r. Od tego zatem dnia, a nie od daty publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak sugeruje się w odpowiedzi na skargę, rozpoczął bieg 14-dniowy termin z art. 52 § 3 P.p.s.a., który został dochowany poprzez złożenie w dniu [...].07.2008 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Nie są też zasadne podnoszone przez Prezydenta Miasta argumenty wskazujące na zaistnienie przesłanki do umorzenia postępowania. Zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2007 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z [...] lutego 2007 r., wydane w trybie przepisów Ordynacji podatkowej, były objęte kontrolą Sądu, który wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2008 r., II SA/Rz 480/07 wyeliminował je z obrotu prawnego. W obecnym stanie faktycznym i prawnym brak jest wobec tego podstaw do kwestionowania prawidłowości podejmowanych w wówczas prowadzonym postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięć. Raz jeszcze należy podkreślić, że wymienionym wyrokiem oraz zawartymi w nim wskazaniami co do dalszego postępowania Sąd rozpatrujący niniejszą skargę jest związany, podobnie jak związany był organ. Nie może być zatem wątpliwości co do prawidłowości zastosowanego w sprawie trybu rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu w drodze czynności organu. Należy także podkreślić, że w tej sprawie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny, który uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008r. w sprawie sygn. akt IOPS 3/07, pub. ONSAiWA 2008/2/21 przesądził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie w/w przepisu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Na uchwałę tę wskazał zresztą w powołanym wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Uprawnienie skarżącego do zwrotu nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu zostało de facto przesądzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.01.2006 r., sygn. akt U 6/04. Trybunał stwierdził niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 108, poz. 908 ze zm.), poprzez wykroczenie poza zakres upoważnienia zawartego w tych przepisach, polegające na zawyżeniu wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Kwestionowany przepis rozporządzenia niezgodnie bowiem ze wskazaniami zawartymi w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 cyt. ustawy, w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalił opłatę uwzględniającą dodatkowe koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Dlatego też Trybunał uznał, że przepis ten jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustawy i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenia uprawnień ustawodawcy. Trybunał wskazał również, że opłata charakteryzuje się cechami podobnymi do podatku, z tym że w przeciwieństwie do podatków, jest świadczeniem ekwiwalentnym. Podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu do wysokości 500 zł, nie pozostające w związku z kosztami świadczonej usługi, Trybunał uznał za sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Skoro zatem przedmiotowa opłata pobrana została na podstawie przepisu, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z ustawą jak i z Konstytucją, to mimo że utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona do dnia 1 maja 2006r., stwierdzić należy, że był on niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Z mocy zaś art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sąd może w toku rozpoznawania sprawy oceniać, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy i w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności aktu niższej rangi niż ustawa może odmówić z tego powodu jego stosowania. Stanowisko takie zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uchwały NSA z dnia 30.10.2000r., sygn. OPK 13/00, ONSA 2001/2/ 63, z dnia 15.12.2000r., sygn. OPK 20-22/00, ONSA 2001/3/104, z dnia 22.05.2000r., sygn. OPS 3/00, ONSA 2000/4/136, wyrok NSA z dnia 16.01.2006r., sygn. I OPS 4/05, niepublikowany). Konsekwencją stwierdzenia przez Sąd niekonstytucyjności przepisu, w dacie jego stosowania przez organ, jest ustalenie, że poddana kontroli sądowej czynność polegająca na odmowie zwrotu kwoty 425 zł wydana została bez podstawy prawnej. Należy również podzielić argumentację skargi wskazująca na naruszenie art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Od dnia 1 maja 2004r. tj. od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej normy prawa wspólnotowego stały się częścią polskiego porządku prawnego. Zgodnie z uregulowaniami Traktatu oraz Aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu, normy prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w krajowym systemie prawa. Z treści powołanego art. 90 Traktatu wynika, że Państwa członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z Państw Członkowskich jakichkolwiek podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Europejski Trybunał Sprawiedliwości w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2007r. w trybie prejudycjalnym w sprawie C-134/07 Piotr Kawala v. Gmina Miasta Jaworzna orzekł, że sporna opłata objęta jest zakazem z art. 90 akapit 1 TWE, co należy interpretować w ten sposób, że przepis ten sprzeciwia się opłacie takiej, jak przewidziana w §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r., która to opłata jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeżeli jest on tam już zarejestrowany. Z tego również względu, skoro §1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003r. jest sprzeczny z art. 90 TWE zasadna jest odmowa jego zastosowania w niniejszej sprawie. Na marginesie należy też wskazać, nawiązując do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę, że obok drogi administracyjnej, dopuszczalna jest również droga sądowa przed sądem powszechnym w zakresie dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu. Na taką możliwość wskazał Naczelny Sąd Admnistracyjny w uchwale z 4.02.2008 r. I OPS 3/07 ONSAiWSA 2008/2/21, stwierdzając, że powstanie uprawnienia strony w oznaczonym zakresie w postępowaniu administracyjnym, nie wyklucza dochodzenia przez tę stronę roszczenia o zapłatę, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 146 § 1 i § 2 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2008 r. i stwierdził, że skarżącemu J. K. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu wydaną dla samochodu osobowego marki [...] nr rejestracyjny [...], w kwocie 425 zł. Sąd odstąpił od stosowania art. 152 P.p.s.a., bowiem czynność odmawiająca przyznania uprawnienia nie nadaje się do wykonania. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 210 § 1 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek skarżącego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło