II SA/Rz 671/10

WyrokWSA w Rzeszowie2011-01-19

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymiana pieca gazowego typu junkers na piec gazowy dwufunkcyjny w lokalu mieszkalnym, stanowiąca przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej, wymaga pozwolenia na budowę, a jej brak może skutkować nakazem rozbiórki?
Ratio decidendi
Wymiana pieca gazowego typu junkers na piec gazowy dwufunkcyjny w lokalu mieszkalnym, będąca przebudową wewnętrznej instalacji gazowej, niekoniecznie wymaga pozwolenia na budowę, a jej brak nie musi skutkować nakazem rozbiórki. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego przedwcześnie wydały decyzje nakazujące rozbiórkę, nie wyjaśniając wszechstronnie stanu faktycznego, w szczególności stanu technicznego przewodów spalinowych i wentylacyjnych stanowiących część wspólną budynku, co miało istotny wpływ na naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę części wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym, polegającej na odłączeniu pieca gazowego dwufunkcyjnego i uszczelnieniu otworu. Organ I instancji uznał wymianę pieca gazowego w 1997 r. za przebudowę instalacji wymagającą pozwolenia na budowę, a wobec braku takiego pozwolenia nakazał doprowadzenie instalacji do stanu poprzedniego lub rozbiórkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uchylając ją jedynie w części dotyczącej doprowadzenia do stanu poprzedniego i nakazując rozbiórkę. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, kwestionując kwalifikację robót jako wymagających pozwolenia na budowę oraz możliwość nakazania rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. stażysta Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części instalacji gazowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. M. kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 671/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] i jednocześnie nakazał H. i A. M. rozbiórkę części wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. T. w K. poprzez odłączenie pieca gazowego dwufunkcyjnego C.O. w pomieszczeniu łazienki w/w lokalu od wewnętrznej instalacji gazowej oraz od przewodu kominowego oraz uszczelnienie w sposób trwały materiałami niepalnymi otworu wlotowego do przewodu kominowego i założenie plomby na zaworze dopływu gazu do pieca, pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, iż w dniu 4 marca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. T. w K., w której stwierdził, że w pomieszczeniu łazienki o wym. 2,56 m x 1,27m, do istniejącego odcinka instalacji gazowej poprowadzono dodatkowy odcinek, do którego podłączono piec gazowy dwufunkcyjny o mocy 26 KW. Pomieszczenie posiada wentylację grawitacyjną, a do mieszkania nie ma nawiewu powietrza z zewnątrz. Na podstawie opisu stanu podłączeń kominowych lokalu nr [...] z dnia 3.03.2010 r., sporządzonego przez mistrza kominiarskiego D. W., ustalono, iż wentylacja kuchni jest podłączona do wspólnego przewodu kominowego z wentylacją kuchni lokalu nr [...], wentylacja łazienki podłączona do wspólnego przewodu z wentylacją lokalu nr [...], a piec gazowy C.O. z łazienki podłączony jest do wspólnego przewodu spalinowego z piecykiem łazienkowym mieszkania nr [...]. W toku kontroli A. M. oświadczył, iż w 1997 r. wymienił istniejący junkers gazowy na piec gazowy C.O. dwufunkcyjny, a roboty te wykonał bez pozwolenia na budowę. Zdemontowany został również odcinek instalacji od zaworu do junkersa i zastąpiono go nowym odcinkiem z rur miedzianych, do którego podłączono piec gazowy. W wyniku powyższych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] nakazał H. i A. M. doprowadzenie wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. T. w K. do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę części wewnętrznej instalacji gazowej poprzez odłączenie pieca gazowego dwufunkcyjnego C.O. w pomieszczeniu łazienki w/w lokalu od wewnętrznej instalacji gazowej oraz od przewodu kominowego oraz nakazał uszczelnienie w sposób trwały materiałami niepalnymi otworu wlotowego do przewodu kominowego i założenie plomb na zaworze dopływu gazu do pieca, pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. Organ I instancji wykonane roboty zakwalifikował jako przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej, na którą zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wymagane jest pozwolenie na budowę. Wskazał, iż wobec braku wymaganego prawem pozwolenia na budowę przeprowadzono postępowanie naprawcze w oparciu o art. 51 ust. 7 ww. ustawy. W dalszej części uzasadnienia powołując się na sporządzoną przez mistrza kominiarskiego F. G. do protokołu nr [...] informację z dnia 25.01.2010 r. o nieprawidłowościach w podłączeniu palenisk gazowych oraz kratek wentylacyjnych w mieszkaniach budynku przy ul. T. w K., stwierdzono, iż samowolnie wykonane roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z obowiązującymi w trakcie ich wykonywania przepisami prawa, a także z naruszeniem aktualnie obowiązujących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12.04.2002 r., gdyż piec gazowy C.O. został podłączony do wspólnego przewodu kominowego, nie ma odrębnego przewodu wentylacyjnego i brak jest nawiewu powietrza z zewnątrz. Dodatkowo wskazano, iż doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wymagałoby wykonania dodatkowych przewodów kominowych, natomiast organ na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane nie może nakazać właścicielowi dobudowy przewodów kominowych, gdyż przewody są częścią wspólną budynku. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli H. M. oraz A. M. i wnieśli o jej uchylenie. Zarzucili naruszenie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że część wewnętrznej instalacji gazowej stanowi obiekt budowlany lub część tego obiektu, a w konsekwencji możliwym jest nakazanie przywrócenia takiego obiektu do stanu poprzedniego oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez zobowiązanie do natychmiastowego doprowadzenia wewnętrznej instalacji gazowej do stanu poprzedniego, bez wskazania terminu, w którym czynność ta miałaby być wykonana. Podnieśli, iż wykonanie przyłącza pieca gazowego c.o. w miejsce starego pieca junkers stanowi wykonanie urządzenia, które nie jest ani obiektem budowlanym ani częścią takiego obiektu. Nadto wykonanie czy przebudowa instalacji gazowej czy cieplnej nie wymaga pozwolenia na budowę lecz zgłoszenia właściwemu organowi. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i jednocześnie nakazał H. i A. M. rozbiórkę części wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. T. w K. poprzez odłączenie pieca gazowego dwufunkcyjnego C.O. w pomieszczeniu łazienki w/w lokalu od wewnętrznej instalacji gazowej oraz od przewodu kominowego oraz uszczelnienie w sposób trwały materiałami niepalnymi otworu wlotowego do przewodu kominowego i założenie plomby na zaworze dopływu gazu do pieca, pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. Organ II instancji wskazał, iż bezspornym w sprawie jest, iż w ww. lokalu w 1997 r. dokonano wymiany piecyka gazowego łazienkowego typu "junkers" na piec gazowy dwufunkcyjny. Zatem prawidłowo zakwalifikowano powyższą wymianę jako przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej, a na wykonanie powyższych robót wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Wobec tego, iż roboty budowlane zostały zakończone, zastosowanie mają przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W niniejszej sprawie roboty budowlane zostały wykonane, w sposób o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, iż przedmiotowej sprawie zostały naruszone obowiązujące w czasie wykonania przedmiotowych robót przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10 poz. 46 ze zm.). Obecnie obowiązujący § 141 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) zabraniają stosowania grawitacyjnych zbiorczych przewodów spalinowych i dymowych (z zastrzeżeniem § 174 ust. 3) oraz zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnej. Słusznie zatem organ I instancji wskazał, na brak możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdyż wymagałoby to wykonania dodatkowych przewodów kominowych, czego nie można nakazać właścicielowi lokalu, gdyż przewody są częścią wspólną budynku. Doprowadzenie wewnętrznej instalacji gazowej do stanu poprzedniego (zamontowanie piecyka typu "junkers") w dalszym ciągu powodowałoby naruszenie ww. przepisów warunków technicznych. Zatem zasadnym było nakazanie właścicielom lokalu nr [...] rozbiórki części wewnętrznej instalacji gazowej. WINB podniósł, iż wobec równoczesnego nakazania przez organ I instancji doprowadzenia do stanu poprzedniego i dokonania rozbiórki wewnętrznej instalacji gazowej, zasadnym było wydanie decyzji reformatoryjnej w tym zakresie. Odnośnie podniesionych w odwołaniu zarzutów organ wyjaśnił, iż przez obiekt budowlany należy rozumieć również budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi (art. 3 pkt 1a Prawa budowlanego) w związku z czym w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b (a takim przypadkiem jest przebudowa instalacji), jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, stosuje się przepisy art. 51 tej ustawy. Ponadto przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 nie przewiduje określenia terminu wykonania nałożonego obowiązku. Skargę na powyższą decyzję złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. M. i H. M. – zastępowani przez adwokata G. S. i wnieśli uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego. Zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie, iż część instalacji gazowej stanowi obiekt budowlany lub część takiego obiektu, a w konsekwencji iż możliwym jest nakazanie przywrócenie takiego obiektu do stanu poprzedniego. Nadto naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie doszło do wybudowania obiektu budowlanego, podczas gdy wymiana pieca typu "junkers" na piec C.O. stanowi czynność mającą charakter remontu (przebudowy) oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez zobowiązanie skarżących do natychmiastowego doprowadzenia wewnętrznej instalacji gazowej do stanu poprzedniego, bez wskazanie konkretnego terminu. Skarżący podnieśli, iż zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego, organ administracyjny może nakazać rozbiórkę lub przywrócenie do stanu poprzedniego budynku lub jego części. Wykonanie przyłącza pieca gazowego C.O., w miejsce starego pieca typu "junkers" stanowi wykonanie urządzenia, które nie jest ani obiektem budowlanym, ani częścią takiego obiektu. Zatem w przedmiotowej sprawie, organy nie mogły zażądać rozbiórki ww. instalacji. Ponadto prace zostały wykonane w mieszkaniu państwa M. (stanowiącego lokal o odrębnej własności), które nie stanowi budynku, ani budowli w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Skarżący zarzucili także błędne zakwalifikowanie wymiany pieca "junkers" na piec C.O. jako wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części, podczas gdy wykonane prace należy zakwalifikować jako remont lub przebudowę instalacji. Podkreślili, iż budowa instalacji miała miejsce w latach 60-tych XX w. i na ówczesne czasy spełniała wszelkie wymogi bezpieczeństwa. Obecnie wykonanie prac zleconych przez organy administracji jest niemożliwe lub znacznie utrudnione. Z uwagi na strukturę budynku i przebieg instalacji gazowych, spalinowych i kominowych, wymagałoby to całkowitej przebudowy budynku. Aktualnie Wspólnota Mieszkaniowa podjęła czynności zmierzające do usprawnienia instalacji wentylacyjnych budynku w ramach posiadanych przez nią środków finansowych. Skarżący zarzucili także, iż niewskazanie przez organ terminu w jakim skarżący mieliby dokonać odłączenia pieca gazowego, powoduje, iż decyzja jest niewykonalna. Wbrew stanowisku organów, wykonanie lub przebudowa instalacji gazowych lub cieplnych, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę lecz zgłoszenia właściwemu organowi. Nakazanie rozbiórki instalacji, bez równoczesnego zobowiązania do przywrócenia stanu poprzedniego, powoduje, że skarżący pozostają bez zasilania gazowego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi A. M. oraz o odrzucenie skargi H. M., jako wniesionej z uchybieniem terminu. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 671/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę H. M. jako wniesioną po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Dotyczy ona decyzji wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r., Nr 121, poz. 809). Przepisy te stosuje się do przypadków innych niż określone w art. 48 albo w art. 49 b), jeżeli roboty budowlane wykonywane są: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Wówczas właściwy organ wydaje jeden z trzech rodzajów decyzji (art. 51 ust. 1): 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania – obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W rozpatrywanej sprawie organy wybrały rozstrzygnięcie wskazane w pkt 1 art. 51 ust. 1 cyt. ustawy – tj. rozbiórkę części obiektu budowlanego, przyjmując, iż wykonane roboty w postaci wymiany piecyka gazowego "junkers" na piec gazowy C.O. dwufunkcyjny stanowiły przebudowę instalacji gazowej, na którą zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wymagane jest pozwolenie na budowę. Organy uznały przy tym, że przedmiotowa wymiana pieca wykracza poza definicję remontu zawartą w art. 3 pkt 8 tej ustawy, gdyż urządzenia te są częścią wewnętrznej instalacji gazowej, a wykonane roboty nie polegały na odtworzeniu stanu istniejącego, ponieważ obecnie zamontowany piec gazowy dwufunkcyjny służy zarówno do ogrzewania ciepłej wody użytkowej, jak i do ogrzewania pomieszczeń. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, wymiany pieca dokonano w 1997 r., a zatem wobec zakończonych robót nie było potrzeby wydania nakazu ich zaniechania z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy. Organ wskazał też na brak możliwości orzeczenia o konieczności doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, z uwagi na fakt, iż wymagałoby to wykonania dodatkowych przewodów kominowych, czego nie można nakazać właścicielowi lokalu, gdyż przewody te są częścią wspólną budynku. Skarżący kwestionuje zastosowane przez organy przepisy, wskazując, że wykonane roboty dotyczyły nie obiektu budowlanego, lecz urządzenia, które nie jest ani obiektem ani częścią takiego obiektu. Ponadto niesłuszna jest kwalifikacja wymiany pieca "junkers" na piec C.O. jako wybudowanie instalacji, a nie jej remont czy przebudowa. O wybudowaniu instalacji można byłoby mówić w sytuacji, gdyby została ona stworzona od podstaw, podczas gdy w lokalu skarżącego instalacja gazowa istniała, a została jedynie przebudowana w 1997 r. poprzez wymianę pieca. Zarzuty te nie są pozbawione słuszności. O ile zaliczenie urządzeń i instalacji do obiektu budowlanego da się wywieść z przepisów ogólnych ustawy Prawo budowlane, o tyle końcowa konkluzja wyprowadzona przez orzekające w sprawie organy z analizy tych przepisów, sprowadzająca się do uznania, że do wymiany pieca gazowego w lokalu mieszkalnym konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a jego brak skutkować musi wydaniem nakazu rozbiórki oznaczającego demontaż takiego pieca, nie da się pogodzić z zasadami państwa prawa. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ppkt a)i b) wspomnianej ustawy obiekt budowlany stanowią zarówno budynek, jak i budowla wraz i instalacjami i urządzeniami. Przyłącza gazowe mieszczą się również w definicji urządzeń budowlanych zawartej w art. 3 pkt 9, przez które należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Uznając zatem, że piec gazowy stanowi urządzenie, a więc część obiektu budowlanego i mając na względzie ustawową definicję robót budowlanych, na które składają się budowa, przebudowa, montaż, remont lub rozbiórka obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane), organ przyjął, że dokonana w 1997 r. wymiana pieca gazowego w lokalu skarżącego stanowiła roboty budowlane, które zgodnie z art. 28 ust. 1 cyt. ustawy można prowadzić jedynie w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Dokonany w taki sposób zabieg interpretacyjny budzi jednak zastrzeżenia Sądu. Kwalifikując przeprowadzone przez skarżącego czynności należy mieć na względzie treść art. 29 ust. 1 pkt 20 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, który dla budowy przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi lub sporządzenia planu sytuacyjnego, o jakim mowa w art. 29 a) tej ustawy. Skoro zatem sam ustawodawca uznał, że budowa "przyłącza" gazowego obejmująca założenie instalacji dla całego budynku nie wymaga sformalizowanego postępowania i uzyskania pozwolenia na budowę, trudno przyjąć, że "przebudowa" tejże instalacji sprowadzająca się jedynie do wymiany pieca gazowego w jednym z lokali, będzie wymagać pozwolenia na budowę. Dostrzegając tę dysproporcję organ wskazał co prawda w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że art. 51 ustawy Prawo budowlane dotyczy przypadków wykonywania robót budowlanych zarówno bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia (art. 48 ust. 1 i art. 49 b) ust. 1), jednakże w ocenie Sądu postawienie znaku równości pomiędzy budową instalacji a wymianą urządzenia sprowadzające się do zastosowania najostrzejszej w prawie budowlanym sankcji jest nie do zaakceptowania. Podkreślenia wymaga również fakt, że nakaz rozbiórki pieca C.O. oznacza w rozpatrywanej sprawie tak naprawdę brak możliwości korzystania z lokalu zgodnie z przeznaczeniem, bowiem trudno wyobrazić sobie zamieszkiwanie bez możliwości korzystania z ciepłej wody i ogrzewania, co słusznie podnosi w skardze skarżący. Na gruncie rozpatrywanej sprawy wadliwa jest argumentacja organu o braku możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, gdyż wiązałoby się to z wykonaniem dodatkowych przewodów kominowych, które są częścią wspólną budynku, a zatem nie można ich nakazać właścicielom lokalu. Kuriozalne jest też stwierdzenie organu, że niemożliwe jest doprowadzenie wewnętrznej instalacji gazowej do stanu poprzedniego, czyli do stanu, kiedy zamontowany był piecyk gazowy "junkers", bowiem powodowałoby to w dalszym ciągu naruszenie przepisów technicznych, zarówno obowiązujących w dacie wymiany pieca, jak i obecnie (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepisy te zabraniają stosowania grawitacyjnych zbiorczych przewodów spalinowych i dymowych oraz zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnej. Z materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy wynika, że wymieniając piecyk "junkers" na piec C.O. skarżący podłączył jedynie nowy piec do istniejących przewodów w miejsce starego, nie dokonując żadnych zmian w zakresie przewodów spalinowych i wentylacyjnych. Gdyby zatem przewody te odpowiadały warunkom wskazanym w przepisach technicznych, podłączenie nowego pieca w miejsce starego nie miałoby żadnego wpływu na funkcjonowanie wentylacji w bloku nr [...] przy ul. T., a wówczas zbędne byłoby wydawanie nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego czy konieczności wykonania robót dostosowawczych do stanu zgodnego z prawem z art. 51 ustawy Prawo budowlane. Kluczowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy i wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ma zatem określenie stanu technicznego przewodów spalinowych i wentylacyjnych stanowiących część wspólną budynku. Dopiero bowiem od tych ustaleń zależeć będzie wyznaczenie kierunku legalizacji działań podjętych przez skarżącego. Reasumując, Sąd stwierdza, że podjęte przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia zapadły przedwcześnie, bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz kompleksowej oceny materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także związanym z tym naruszeniem prawa materialnego – art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Sąd podkreśla przy tym, że na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie ma wpływu podnoszona przez pełnomocnika organu okoliczność, że inwestorzy - skarżący i jego żona, wykonali nałożony na nich obowiązek odłączenia pieca i uszczelnienia otworu wlotowego do przewodu kominowego, jak również fakt, że podobne w treści decyzje, tj. zawierające stosowne nakazy z art. 51 cyt. ustawy były wydawane w stosunku do innych mieszkańców bloku nr [...]. Lektura znajdującego się w aktach sprawy protokołu inwentaryzacji przewodów kominowych w bloku nr [...] skłania do wniosku, że nawet wydanie podobnych jak w przypadku skarżącego nakazów w stosunku do właścicieli innych lokali nie daje gwarancji usunięcia nieprawidłowości technicznych w budynku. W zaistniałej sytuacji kluczowe winno okazać się ustalenie czy instalacja gazowa w bloku nr [...] przy ul. T. może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, jest użytkowana w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, co w przypadku stwierdzenia którejś z tych przesłanek wiązać się może z koniecznością przeprowadzenia odrębnego postępowania z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nałożenie przewidzianego tym przepisem obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stosunku do części wspólnych czyli przewodów spalinowych i wentylacyjnych w całym budynku. Z wszystkich tych przyczyn, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach obejmujących wpis od skargi oraz koszty zastępstwa adwokackiego orzeczono w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek zawarty w skardze. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło