II SA/Rz 671/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-11-28
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może odmówić zgody na odstępstwo od warunków usytuowania toru bocznicy kolejowej od istniejącego budynku mieszkalnego, nie uzyskując opinii właściwego zarządcy?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić zgody na odstępstwo od warunków usytuowania toru bocznicy kolejowej od istniejącego budynku mieszkalnego bez uzyskania opinii właściwego zarządcy, zgodnie z art. 57 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym. Brak takiej opinii czyni postanowienie organu przedwczesnym i naruszającym prawo.Stan faktyczny
A. Sp. z o.o. zwróciła się do Prezydenta Miasta o zgodę na odstępstwo od usytuowania toru bocznicy kolejowej od istniejącego budynku mieszkalnego, powołując się na względy ekonomiczne i cywilno-prawne. Prezydent Miasta odmówił zgody, uznając, że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek i nie można zmniejszyć wymaganej odległości. Spółka złożyła skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak uzyskania opinii właściwego zarządcy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2012 r. i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odstępstwa od usytuowania toru bocznicy kolejowej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 671/12
U Z A S A D N I E N I E
Wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. A Sp. z o.o. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o wyrażenie zgody na odstępstwo od usytuowania toru bocznicy kolejowej od istniejącego budynku mieszkalnego (w związku z przebudową bocznicy kolejowej) na działce nr 1778/9 obr. 207 przy ul. [...] w R. Jako uzasadnienie wskazał na względy ekonomiczne oraz cywilno-prawne związane z zamiarem inwestycyjnym właściciela działki nr 1778/9 obr. 207 (firma B S.A.), na której obecnie znajduje się bocznica kolejowa.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 123, art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwana w skrócie "k.p.a.") oraz art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r.
o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz, 94 ze zm.), odmówił wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków określonych w art. 53 ustawy o transporcie kolejowym umożliwiające usytuowanie projektowanego toru kolejowego bocznicy na działce nr 1778/9 obr. 207 w odległości ok. 10 metrów (9,93m wg dołączonego projektu zagospodarowania) od osi toru do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr 1839/1 obr. 207 w R. przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie o wyrażenie zgody na odstępstwo regulowane jest przepisami ustawy z dnia 28 marca 2003 r.
o transporcie kolejowym. W przepisach tych ustawodawca przewidział, że nie we wszystkich przypadkach będzie możliwe spełnienie wymagań wynikających z warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 tej ustawy. Ocena czy w danej sytuacji zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej, który udziela bądź odmawia udzielania zgody na odstępstwo, po uzyskaniu opinii właściwego zarządcy. Zastosowanie odstępstwa nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz bezpieczeństwa i prawidłowego ruchu kolejowego, a także nie może zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu.
Organ podał, że A Sp. z o.o. jest równocześnie użytkownikiem i zarządcą przedmiotowej bocznicy kolejowej. Zdaniem wnioskodawcy odstępstwo od warunków określonych w art. 53 ustawy o transporcie kolejowym nie będzie powodować zagrożenia bezpieczeństwa i prawidłowego ruchu kolejowego, a także nie będzie zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu.
Organ podał, że stosownie do art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m, z zastrzeżeniem ust. 4. Te odległości, dla budynków mieszkalnych, szpitali, domów opieki społecznej, obiektów rekreacyjno-sportowych, budynków związanych z wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży powinny być zwiększone, w zależności od przeznaczenia budynku, w celu zachowania norm dopuszczalnego hałasu w środowisku, określonych w odrębnych przepisach (art. 53 ust. 3 cyt. ustawy). Organ podkreślił, że tak sformułowany zapis ustawy oznacza, że warunek określający zachowanie odległości od budynku mieszkalnego do osi toru nie może ulec zmniejszeniu. Przebudowa bocznicy kolejowej odległości wskazanej w projekcie zagospodarowania tj. w odległości 9,93m od istniejącego budynku mieszkalnego, nie będzie mogła być zrealizowana. Powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, organ podał, że obiekt budowlany wraz z związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył A Sp. z o.o. z siedzibą w R. i wniósł o jego uchylenie jako naruszającego prawo, przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 57 ustawy o transporcie kolejowym poprzez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek dopuszczający odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 ww. ustawy;
2/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 11, art. 107, art. 126 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego i interesu społecznego, nie ustosunkowanie się do argumentów zawartych we wniosku oraz nie podanie przyczyn z powodu których nie wyrażono zgody na odstępstwo określone w art. 57 ustawy o transporcie kolejowym.
W obszernym uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że organ uznając, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie odstępstwa przewidzianego w art. 57 ustawy o transporcie kolejowym, tych okoliczności i przesłanek jakimi się kierował nie wykazał i nie uzasadnił. Nie wyjaśnił przyczyn z powodu których odmówił wyrażenia zgody na odstępstwo. Nadto w żaden sposób nie odniósł się do argumentów podnoszonych we wniosku inicjującym postępowania. Zdaniem strony skarżącej w okolicznościach sprawy spełnione zostały wszelkie wymogi niezbędne do skorzystania z dobrodziejstwa art. 57 ustawy o transporcie kolejowym. Usytuowanie osi toru kolejowego w odległości ok. 10m nie spowoduje zagrożenia ani dla ludzi ani dla bezpieczeństwa mienia czy bezpieczeństwa ruchu kolejowego, nie będzie zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu.
Strona skarżąca, podtrzymując dotychczasową argumentację podniosła, że ze względu na charakter działalności (przemysł ciężki, metalurgiczno-żeliwny) oraz ilości dostaw i wywozu surowców, produktów, odpadów oraz utrudnioną infrastrukturę drogową (ruchliwe okolice miejskie) niemożliwym jest przekwalifikowanie się w zakresie dostaw i transportu na transport drogowy. Całkowite pozbawienie dostępu do toru kolejowego bocznicy na działce nr 1778/9 obr. 207 R. – Z., będzie miało poważne konsekwencje finansowe związane ze wzrostem kosztów produkcji, co w dalszej kolejności spowoduje redukcję zatrudnienia w zakładzie, nie wykluczając zagrożenia likwidacją. Zatem interes społeczny i słuszny interes obywateli uzasadnia skorzystanie z odstępstwa wyrażonego w art. 57 ustawy o transporcie kolejowym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, na zasadność stanowiska wyrażonego w kwestionowanym postanowieniu. Szczegółowo przedstawił argumentację uzasadniającą odmowę wyrażenia zgody na odstępstwo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje;
Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r., [...] wydane na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym /tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm./, a więc jako postanowienie kończące postępowanie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/. - tak postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2010 r., II OW 74/2010 http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U., Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012r poz.270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna .
Na wstępie podnieść należy, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej spółki o wyrażenie zgody przez organ architektoniczno - budowlany na odstępstwo od usytuowania toru bocznicy kolejowej od istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr 1778/9 obr. 270. Odmawiając udzielenia zgody na odstępstwo od warunków określonych przepisami prawa kolejowego organ wskazał przepis art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, który stanowi, że budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m. Przywołał też, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia uregulowania zawarte w art. 57 ust. 2 cyt. wyżej ustawy o transporcie kolejowym. Z przepisu art. 57 ust. 1 wynika, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 oraz wykonywania robot ziemnych określonych na podstawie art. 54. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz bezpieczeństwa i prawidłowego ruchu kolejowego, a także nie może zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu. Z kolei przepis art. 57 ust. 2 cyt. ustawy, a powołany przez orzekający organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia stanowi, że właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej, w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo po uzyskaniu opinii właściwego zarządcy.
W rozpoznawanej sprawie orzekający w sprawie organ w oparciu o przywołane wyżej przepisy wydał zaskarżone rozstrzygniecie, nie zwracając się do właściwego zarządcy o wydanie opinii wymaganej przepisem art. 57 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym. Z akt sprawy, a w szczególności z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] kwietnia 2012 r. wynika, że działka nr 1779/9, a której wniosek skarżącej spółki dotyczy, jest własnością bądź w posiadaniu firmy A S.A. z siedzibą w R. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło przedwcześnie, bez należytego wypełnienia przesłanek warunkujących prawidłowe zastosowanie przepisu art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r., tj. ustalenia właściwego zarządcy oraz uzyskania jego opinii.
Z przyczyn wyżej naprowadzonych, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.
Do pozostałych zarzutów skargi Sąd nie odnosi się jako przedwczesnych na tym etapie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło