II SA/Rz 672/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej - postanawia - odmówić przyznania kosztów pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie zwolnił skarżącego P. D. od kosztów sądowych i ustanowił na jego rzecz adwokata. Pełnomocnika dla strony w osobie adwokat A. K. wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w [....] (pismo z 10 lipca 2015 r.). Zapadłym na rozprawie postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. tut. Sąd odrzucił skargę P. D. W dniu 5 grudnia 2016 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo adwokat A. K. zawierające wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z uwzględnieniem stawki podatku VAT. Zawierało ono jednocześnie oświadczenie, że koszty te nie zostały opłacone w całości, jak i w części. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Uprawnienie adwokata do uzyskania wynagrodzenia za pomoc prawną, której udzielił on stronie w związku z wyznaczeniem go w charakterze pełnomocnika w ramach instytucji prawa pomocy wynika z treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Szczegółowe zasady przyznawania tego wynagrodzenia określa aktualnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Jednak według § 22 tego aktu, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Mając na uwadze, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało z dniem 15 maja 2015 r., to zastosowanie znajdzie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), zwane dalej "rozporządzeniem". Na gruncie jego obowiązywania orzecznictwo sądowe wypracowało stanowisko, iż pełnomocnikowi strony należą się koszty pomocy prawnej rzeczywiście udzielonej. Tym samym, wskazany art. 250 P.p.s.a. nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o tego rodzaju koszty. Każdy wiec wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Przyznane wynagrodzenie obciąża bowiem Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.12.2004 r. OZ 720/04, z 8.01.2010 r. I FSK 1648/08, z 16.06.2010 r. II FZ 143/10, publikowane na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem uznania więc, że czynności dokonywane przez adwokata mieszczą się w ramach pomocy prawnej, za której koszty ponosi Skarb Państwa, jest zaliczenie ich do pomocy prawnej niezbędnej i efektywnej, adekwatnej do sytuacji strony. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy uznać, że brak jest podstaw do przyznania pełnomocnikowi P. D. wynagrodzenia w oparciu o art. 250 P.p.s.a. Wyznaczona w tym charakterze adwokat nie podjęła bowiem w sprawie jakichkolwiek czynności i to zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji (która nie została zainicjowana). Wymieniona nie sporządziła bowiem żadnego pisma procesowego stanowiącego uzupełnienie skargi P. D., nie była obecna na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r., jak też nie sporządziła i nie wniosła skargi kasacyjnej od negatywnego dla strony postanowienia odrzucającego jej skargę, ani też nie sporządziła opinii o braku podstaw do zaskarżenia tego orzeczenia. Skoro więc adwokat A. K. nie udzieliła de facto stronie jakiejkolwiek pomocy prawnej, to sam fakt jej ustanowienia, a następnie wyznaczenia w charakterze pełnomocnika z urzędu nie jest wystarczający do uwzględnienia jej żądania. Z podanych względów orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 P.p.s.a.