II SA/Rz 676/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W.F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 676/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie W.F. (dalej: "Skarżący") zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika adwokata, podając w uzasadnieniu wniosku krótko, że jest osobą bezrobotną, nie ma stałego miejsca zamieszkania, jedynym źródłem jego utrzymania jest renta. Skarżący wskazał, że jest osobą samotną, nie oświadczył jakiegokolwiek majątku nieruchomego, ruchomego ani zasobów pieniężnych. W rubryce nr 10 urzędowego formularza PPF nie podał swoich dochodów, wpisał jedynie: "osoba samotna", a w rubryce nr 11 dotyczącej zobowiązań i stałych wydatków: "brak". Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "P.p.s.a.") obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. adwokata i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie całkowitym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) i nie ma żadnych obiektywnych możliwości na zdobycie środków z przeznaczeniem na prowadzenie postępowania sądowego. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, a takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych, powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Analiza wniosku PPF oraz akt sprawy prowadzi do konkluzji, że Skarżący nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy zarówno w pełnym zakresie, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, jak i częściowym, i to w jakiejkolwiek postaci: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienia zawodowego pełnomocnika w sprawie. We wniosku Skarżący wskazał na rentę jako źródło utrzymania, ale nie podał jej wysokości, co należy potraktować jako brak woli ujawnienia swojej prawdziwej sytuacji materialnej. Okoliczność pobierania tego rodzaju świadczenia została również wymieniona w zaskarżonej decyzji, co uprawdopodabnia fakt, że Skarżący nie pozostaje bez środków do życia, a tym samym nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i jest w stanie ponieść ciężar kosztów zainicjowanego postępowania, skoro jak podał nie ma żadnych stałych zobowiązań. Instytucja prawa pomocy z założenia ma służyć osobom, które z uwagi na swoją wyjątkowo trudną sytuację materialną nie są w stanie wygospodarować środków pieniężnych na obronę swoich interesów. Podkreślić należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny na etapie rozpoznawania skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a, który w sprawie nie znajduje zastosowania. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto stronom działającym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego obecnym przy ogłoszeniu wyroku udziela wskazówek o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych (art. 140 § 1 P.p.s.a). Podsumowując należy stwierdzić, że Skarżący nie spełnia koniecznej przesłanki do przyznania prawa pomocy; nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.