II SA/Rz 677/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej -skargę oddala- Przedmiotem skargi J. R.– prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz art. 13, art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] grudnia 2012 r. w miejscowości P. przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki Man o nr rej. [...] oraz naczepy marki FRUEHAUF o nr rej. [...], którym kierował w imieniu przedsiębiorcy M. G. Zespołem pojazdów realizowany był przewóz drogowy w ramach krajowego transportu drogowego rzeczy. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr [...]. W toku kontroli stwierdzono nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Z uwagi na stwierdzone naruszenia Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], nałożył na wyżej wskazanego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. R. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucił użycie w uzasadnieniu decyzji zwrotów niezrozumiałych, niejasnych i niezwiązanych z naruszeniem. Rozstrzygnięcie oparto natomiast na domniemaniu, że przedsiębiorca był świadomy prowadzenia pojazdu przez kierowcę z otwartym tachografem. Twierdzenie to jest niezasadne. Wskazał, że planując czas pracy kierowcy zawsze uwzględniano obowiązujące normy i przepisy prawa. Powyższe potwierdza analiza okazanych do kontroli wykresówek. Jako przedsiębiorca dochował wymogów określonych w przepisach rozporządzeń wspólnotowych i umowy AETR. Zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy. W jego ocenie za stwierdzone podczas kontroli naruszenie odpowiada tylko i wyłącznie kierowca. Odwołujący podniósł ponadto, że większość przewozów realizowanych jest poza drogami publicznymi, po placach budowy autostrad. Nie są zatem przewozami drogowymi w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym i nie stosuje się w trakcie ich wykonywania tachografów. W ocenie przedsiębiorcy pominięcie przez organ wyjaśnień składanych przez stronę, stanowi o naruszeniu art. 10 k.p.a. Rozpatrując powyższe odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podniósł, że zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych (ust. 2 tego przepisu). W dalszej części organ przytoczył treść lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym dotyczącego wysokości kary za stwierdzone naruszenie tj. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Dalej GITD przytoczył treść art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, zgodnie z którym pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 tego rozporządzenia kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karty kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d): a) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące. Jeśli pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB jedzie więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci upewniają się, że ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie otwory tachografu. Kierowcy uzupełniają odpowiednio wykresówki, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, w taki sposób, aby informacje, określone w załączniku I rozdział II pkt 1-3, były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd. Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika (tj. m.in. z zeznań kierowcy – M. G.), że wyżej wymieniony wykonując przewozy drogowe (w dniach wskazanych decyzją) część drogi na dystansie 6 kilometrów pokonywał przy otwartym tachografie analogowym tj. od chwili wyjazdu z bazy w godzinach rannych do chwili załadunku około 15 minut później. Nie rejestrował w ten sposób własnej aktywności na wykresówce, jak również prędkości pojazdu i przebytej drogi. Kierowca oświadczył, że czyni tak, gdyż nie może przewidzieć czasu oczekiwania na załadunek. Organ podał, że powyższe naruszenie potwierdza automatyczny zapis przebytej drogi zarejestrowany na wykresówce, który jest o 6 kilometrów mniejszy od różnicy stanów początkowego i końcowego wpisanych na tarczach tachografu. GITD wskazał, że kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 5000 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ podniósł, zgodnie z art. 4 lit. a rozporządzenia WE nr 561/2006 "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. W przedmiotowej sprawie wykresówki kierowcy M. G. i jego zeznania jednoznacznie udowadniają, że przewozy (w dniach [...].11.2012r., [...].11.2012., [...].11.2012r., [...].112012r., [...].11.2012r., [...].11.2012r., [...].11.2012r., [...].12.2012r., [...].12.2012r., [...].12.2012r. [...].12.2012r., [...].12.2012r. i [...].12.2012r.) były wykonywane w części po drogach publicznych. Kierowca każdorazowo wyjeżdżał z bazy przedsiębiorcy, znajdującej się w P. i kierował się do miejscowości B. po załadunek. Również w dniu kontroli kierowca prowadził pojazd na otwartym tachografie i został zatrzymany na drodze publicznej. Załączona do odwołania umowa o wykonywanie usług transportowych potwierdza jedynie, że odwołujący podjął się wykonania konkretnego zamówienia. Nie dowodzi natomiast, że którykolwiek z przewozów odbywał się w całości poza drogami publicznymi. Przedsiębiorca nie przedłożył załączników do ww. umowy z których wynikać mają przyjęte orientacyjnie trasy przewozu oraz warunki przewozu. Odnosząc się do zarzutów dotyczących treści uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, organ II instancji stwierdził, że poza drobnymi błędami stylistycznymi, nie tworzy ono niejasności co przesłanek i dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i nie stanowi o naruszeniu art. 107 k.p.a. Organ wskazał, że wbrew twierdzeniem odwołującego art. 92b ustawy o transporcie drogowym nie znajdzie zastosowania. Dotyczy on wyłącznie tych spraw administracyjnych w których wykryto i stwierdzono naruszenia przepisów w zakresie czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i okresach odpoczynku. Nie znajduje on zaś zastosowania w sprawach związanych z użytkowaniem urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Przepis odsyła w pkt 1 lit. b wprawdzie do przepisów rozporządzenia nr 3821/85, jednakże w zdaniu pierwszym tego przepisu ustawodawca wskazał, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy. Takich przepisów rozporządzenie 3821/85 nie zawiera. Zaznaczono, że w sprawie nie znajdzie także zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Dołączone do odwołania oświadczenia kierowcy, zdaniem organu II instancji, nie obalają w żaden sposób zeznań złożonych w dniu 18 grudnia 2012 r. Dokumenty te sporządzone w formie kserokopii potwierdzonej za zgodność przez przedsiębiorcę (a nie notariusza bądź urząd publiczny) mają mniejszą moc dowodową, sporządzone zostały w 2010 r. a naruszenia dotyczą 2012 roku. Zdaniem organu przedsiębiorca nie zachował należytej staranności w nadzorze nad wykonywaniem obowiązków przez M. G. i miał wpływ na popełnienie przez niego naruszeń. Słusznie, w ocenie GITD, organ I instancji nie uwzględnił wyjaśnień strony składanych w postępowaniu. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, J. R. – prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] w P. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji jako wydanej z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił niepoinformowanie go o jakie dokumenty uzupełniono zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co było powodem przedłużania rozpatrzenia odwołania; niezachowanie ustawowych terminów do jego rozpatrzenia; nieuwzględnienie wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz odwołaniu dotyczących braku odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Skarżący podał, że odpowiedzialność tą winien ponieść wyłącznie kierowca, który w dniu kontroli powinien otrzymać mandat karny. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Stosownie do treści art 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz U z 2012 r poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art 4 pkt 22 lit. a i art. 92a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265/ oraz Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że dokonana w dniu [...] grudnia 2012 r. kontrola w miejscowości P., na drodze krajowej nr [...], wykazała prowadzenie pojazdu należącego do skarżącego przez kierowcę – M. G. z wyłączonym urządzeniem rejestrującym w dniach; [...] listopada 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] grudnia 2012 r. i [...] grudnia 2012 r. Bezspornym również w rozpoznawanej sprawie jest, że kierowca, przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że przyczyną niedomknięcia tachografu był nieprzewidywalny okres oczekiwania na załadunek. Nadto bezspornym między stronami jest, że fakt niedomkniętego tachografu potwierdza zapis sierżantów drogi zarejestrowany na wykresówkach. Z zalegającego w aktach sprawy wyjaśnienia skarżącego /k.19/ wynika, że dokonując sprawdzania wykresówek tego kierowcy nie dopatrzył /przeoczył/ braku ich zgodności z sierżantami drogi. W tym stanie sprawy, orzekający w sprawie organ nałożył karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. z 2012 r. poz. 1265/, a z którego wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10 000 zł za każde naruszenie, stosownie do załącznika nr 3 ustawy. Określenie "obowiązki lub warunki przewozu drogowego" zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 22 a ustawy o transporcie drogowym, przez które rozumieć należy obowiązki lub warunki wynikające z ustawy oraz rozporządzenia Rady /EWG/ nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym /Dz. Urz. L 3 z 05.01.2005, str. 1-44/. Stosownie do treści art. 13 tego rozporządzenia pracodawcy oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 8 tego rozporządzenia zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB, a to samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. Do przestrzegania wyżej naprowadzonych zasad przedsiębiorca zobowiązany został wprost art. 10 ust. 2 rozporządzenia /WE/ Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady /EWG/ nr 3821/85 i /WE/2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady /EWG/ nr 3820/85 /Dz.U.UE.L,2006,102.1/ w oparciu o uregulowanie zawarte w art. 4 ust. 6a ustawy o transporcie drogowym. Z przywołanego wyżej przepisu art. 10 ust. 3 rozporządzenia wynika bowiem, że przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenie przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Oznacza to więc, że przedsiębiorca jest zobowiązany i odpowiedzialny za prawidłową organizację pracy kierowcy, łącznie ze sprawdzaniem urządzeń rejestrujących. Odpowiedzialność za stan urządzenia w pojeździe jest odpowiedzialnością za skutek, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, zaistnienie więc samej okoliczności wymienionej w załączniku nr 3 skutkuje wymierzeniem wskazanej tam kary pieniężnej /tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1100/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 668/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu w Krakowie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 12/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Ta konstatacja znajduje uzasadnienie w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak również w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06 /30/2/A/2008/, wypowiadając się w przedmiocie obowiązków przewoźnika podkreślił, że regulacje te zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, zaś sankcje administracyjne, stosowane z mocy ustawy automatycznie, mają przede wszystkim zadanie prewencyjne. Istotą bowiem kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces zatem wymierzania kary pieniężną należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej /tak też TK między innymi w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r., P 19/06 OTK-A-2007/1/2/. W tym stanie rzeczy nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącego o wyłączeniu jego odpowiedzialności za naruszenie określone art. 92 a ustawy o transporcie drogowym z tego wyłącznie powodu, że to pracownik dopuścił się naruszeń, na powstanie których przedsiębiorca nie miał wpływu. Jak wyżej bowiem naprowadzono, powinnością przedsiębiorcy jest nie tylko zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów, ale również kontrolowanie wykonania powierzonych obowiązków. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący w sposób dostateczny organizował pod tym kątem pracę kierowców, a i sam przyznał, że kontrolując wykresówki "przeoczył" naruszenia obowiązków przewozu drogowego pomimo, że nie dotyczyło jednostkowego zdarzenia lecz nieprawidłowości powtarzających się wielokrotnie. Jakkolwiek przepis art. 92 c ustawy o transporcie drogowym dopuszcza możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ale jedynie wówczas, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć /pkt 1/, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ /pkt 2/ to jednak, żadna z tych okoliczności nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Ma rację skarżący zarzucając, że postępowanie w sprawie było w sposób nadmierny przedłużane, niemniej jednak, okoliczność ta nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko w takiej sytuacji, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ Sąd jest obligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organa nie naruszyły w istotny sposób przepisów proceduralnych gdyż materiał zgromadzony w sprawie w sposób dostateczny dawał podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, był on powiadomiony przez organ I instancji o treści art. 10 § 1 k.p.a. /k.14/, zaś naruszeniem zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu nie jest odmienna ocena stanu taktycznego sprawy, którą organ prawidłowo uzasadnił w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wskazać nadto należy, że organ II instancji w istocie nie prowadził w sprawie postępowania dowodowego poszerzając, a tym samym przedłużając postępowanie odwoławcze w zakresie ustalenia prawidłowości doręczeń korespondencji. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.