II SA/Rz 678/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania likwidacji barier architektonicznych postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata. L. E. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, który podtrzymała w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF. Powołała się w nim na swój wiek (72 lata) oraz szczegółowo opisany zły stan zdrowia (m.in. niepełnosprawność w stopniu znacznym, w tym trudności z poruszaniem się wynikające z przebytymi i planowanymi operacjami wymiany stawów biodrowych, stan po złamaniu kręgosłupa, schorzenia układu krążenia – w tym wada serca i nadciśnienie tętnicze, osteoporoza, przepuklina, zaćma, alergia), a także niskie dochody z pobieranej emerytury (938 zł. brutto /803 zł. netto), która wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym 153 zł. z trudem wystarcza jej na pokrycie wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem i leczeniem (zakup leków i środków opatrunkowych, przejazdy do lekarzy). Wg zawartego we wniosku PPF oświadczenia, prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe, zajmując część domu, tj. dolną kondygnację o pow. 42 m² (z powierzchnią mieszkalną 20,5 m²); górną kondygnację zajmuje syn z rodziną. Jest także współwłaścicielką 16 działek rolnych o pow. łącznej 22,34 arów oraz budynku mieszkalno – gospodarczego o pow. 34,5 m ² (zajmowanego przez córkę – samotną matkę). Jako ponoszone w skali miesiąca wydatki wykazała opłaty za wywóz śmieci, wodę i kanalizację, energię elektr., gaz, podatek od nieruchomości, telefon, telewizję /razem 298 zł./ i zakup najważniejszych lekarstw /ok. 215 zł./. Z pozostającej części /ok. 289 zł./ nie jest w stanie pokryć wszystkich koniecznych wydatków, tj. zakupu żywności, środków czystości, całości niezbędnych lekarstw oraz odzieży i obuwia, a tym bardziej "odłożyć na adwokata i opłaty sądowe". Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Dochodzone przez skarżącą prawo pomocy dotyczy jego przyznania w zakresie całkowitym, czego warunkiem w przypadku osoby fizycznej jest wykazanie braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Jedynym wyznacznikiem możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 powołanej ustawy) jest więc sytuacja materialna osoby wnioskującej, związana z uzyskiwanymi przez nią oraz osoby wspólnie gospodarujące (o ile takie są) dochodami, ponoszonymi wydatkami oraz posiadanymi wartościowymi składnikami majątkowymi. Dokonana w tym kontekście analiza wniosku L. E. przemawia za jego uwzględnieniem w całości. Skarżąca, będąc osobą w podeszłym wieku, prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Mimo że w bezpośrednim sąsiedztwie mieszkają jej dzieci, brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że może liczyć na ich finansową pomoc (lub innych osób). Nie posiada też żadnych oszczędności ani wartościowych składników majątkowych, które w wyniku ewentualnego zbycia lub poprzez przynoszony dochód mogłyby stanowić źródło opłacenia kosztów postępowania. Pobierana przez nią emerytura jest przy tym na tyle niska, że pozwala na zaspokojenie wyłącznie najważniejszych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem siebie i domu oraz leczeniem, wyłączając możliwość poczynienia jakichkolwiek oszczędności (w kontekście udzielonych informacji, rodzaj i wysokość tych wydatków nie budzi wątpliwości). W sytuacji zatem ograniczonych możliwości zaspokojenia przez skarżącą wszystkich swoich niezbędnych potrzeb życiowych, braku jakichkolwiek oszczędności oraz możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych należy uznać, że sytuacja materialna nie pozwala jej na opłacenie związanych ze sprawą kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy prawnego z wyboru. Brak przy tym uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, że możliwości płatnicze skarżącej mogą ulec w najbliższym okresie jakiejś poprawie, co mogłoby uzasadniać przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesądza to o uznaniu zasadności jej wniosku, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących stronie postępowania uprawnień. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.