II SA/Rz 679/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-09-20
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba pozostająca bez pracy, nieposiadająca dochodów ani majątku, utrzymująca się z pomocy znajomych i stypendium z Urzędu Pracy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych za uzasadniony, przyznając skarżącej prawo pomocy. Stwierdzono, że jej sytuacja materialna jest bardzo zła, co wynika z braku majątku i dochodów od wielu lat, a utrzymuje się ona z pomocy innych osób oraz stypendium, którego wysokość nie jest w stanie pokryć podstawowych wydatków. W takich okolicznościach nie można wymagać od skarżącej ponoszenia kosztów sądowych, co uzasadnia przyznanie jej zwolnienia od całości tych kosztów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Z. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej informacji publicznej. W uzasadnieniu podała, że od 2001 r. nie pracuje, nie ma dochodów ani majątku, a utrzymuje się z pomocy znajomych oraz stypendium z Urzędu Pracy. Jej warunki bytowe są bardzo trudne, w tym brak energii elektrycznej i konieczność donoszenia wody. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu PPF po wcześniejszym pozostawieniu bez rozpoznania wniosku niezgodnego z wymogami formalnymi.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi w przedmiocie udzielenia przez Prezydenta Miasta [...] informacji publicznej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Z. K. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. od wniesionego przez siebie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2010 r. (dot. sprostowania oczywistej omyłki
w postanowieniu tego Sądu z dnia 20 października 2009 r. odrzucającego jej skargę), w terminie do jego opłacenia wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu wskazała, że od 2001 r. nie pracuje i nie ma żadnych dochodów (w tym zasiłku dla bezrobotnych). Od kwietnia 2009 r. nie otrzymuje też żadnego wsparcia z pomocy społecznej. Utrzymuje się z pomocy rzeczowej znajomych, a od marca br. także ze stypendium wypłacanego przez Urząd Pracy
z racji podjęcia sfinansowanych przez niego studiów podyplomowych (zarówno fakt pozostawania bez pracy jak i pobierania stypendium potwierdza załączone do wniosku zaświadczenie PUP w T. z dnia 12 sierpnia 2010 r.). Wg zawartego we wniosku oświadczenia wnioskodawczyni nie posiada też żadnego majątku.
Ponadto skarżąca powołała się na wyjaśnienia złożone przez siebie do wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 424/10.
Wynika z nich dodatkowo, że dom w którym zamieszkuje jest własnością Skarbu Państwa – Nadleśnictwa [...]. Skarżąca nie posiada w nim energii elektrycznej, która została odłączona z uwagi na nieopłacanie rachunków. Zmuszona jest donosić do niego wodę, a w zimie ogrzewa go zebranym w lesie drzewem i starymi zniszczonymi rzeczami.
Ubocznie należy zauważyć, że pierwotny wniosek skarżącej z dnia 18 marca 2010 r. o zwolnienie jej w sprawie objętej skargą od kosztów sądowych zarządzeniem z dnia 17 maja 2010 r. został pozostawiony bez rozpoznania, gdyż pomimo wezwania nie został przez nią złożony na urzędowym formularzu PPF.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis
i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając w oparciu o to kryterium wniosek Z. K. uznano go za uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych przez nią okolicznościach.
Jej sytuację materialno – bytową oraz możliwości płatnicze co do zasady należy ocenić jako bardzo złe, co wynika z braku posiadania jakiegokolwiek wartościowego majątku, a od dłuższego czasu także dochodów (wg przedłożonego zaświadczenia Z. K. jest praktycznie bezrobotna od 2002 r.). Utrzymuje się wyłącznie z pomocy otrzymywanej od znajomych oraz wypłacanego jej przez Urząd Pracy stypendium
z racji podjęcia sfinansowanych przez niego studiów podyplomowych. Mimo braku określenia jego wysokości pozostaje to bez znaczenia dla prawidłowego rozpoznania wniosku, gdyż jego kwota – mając chociażby na uwadze warunki bytowe wnioskodawczyni - bez wątpienia nie jest w stanie zaspokoić nawet części jej najważniejszych wydatków.
Skoro Z. K. utrzymuje się w zasadzie tylko dzięki pomocy innych osób,
a warunki w jakich zamieszkuje nie odpowiadają żadnym obecnie przyjętym standardom, trudno wymagać, aby z niewielkich pozostających do jej dyspozycji środków finansowych poczyniła jakiekolwiek oszczędności na pokrycie związanych ze sprawą kosztów sądowych. Uniemożliwia to skarżącej wywiązanie się z ciążącego na stronach postępowania ustawowego obowiązku ich ponoszenia i uzasadnia przyznanie jej zwolnienia od całości kosztów sądowych, które mogą w sprawie objętej sygnaturą II SA/Rz 679/09 wystąpić. Odmienne uznanie pozbawiłoby ją prawa do skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, naruszając tym samym zasadę równości wobec prawa.
Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3
i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło