II SA/Rz 68/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik/spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu własności ziemi stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Postanowieniem z dnia [..] września 2010 r., nr [...] Starosta K. odmówił J.G. sprostowania aktu własności ziemi nr [...] wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy w K. w dnia [..] października 1978r. na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U.1971, nr 27, poz.250, ze zm.) Postanowienie to zostało podpisane przez upoważnionego pracownika starostwa A.B. Postanowieniem z dnia [..] listopada 2010 r., nr [..], Wojewoda P. w R., po rozpoznaniu zażalenia J.G., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowienie wydano na podstawie art. 127 §2 i art. 138 §1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000, nr 98, poz. 1071, z późn.zm.). Zostało ono podpisane przez upoważnionego pracownika P. Urzędu Wojewódzkiego S.S. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się J.G. W skardze wniosła o uchylenie skażonego postanowienia oraz poprzedzającego to orzeczenie postanowienia Starosty K. W uzasadnieniu przedstawiła okoliczności związane z postępowaniem przed wydaniem przedmiotowego aktu własności ziemi w 1978 r. wskazując na wadliwość tego postępowania. Wskazała także na przyczyny rozbieżności między danymi zawartymi w akcie własności ziemi, a rzeczywistymi danymi osobowymi swojego poprzednika prawnego, na rzecz którego akt ten wydano. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podane. Na podstawie art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002r., nr 153n poz.1269, ze zm.) i art. art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002r., nr 153, poz.1270, ze zm.; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Sąd orzeka w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 §1 p.p.s.a.). Ocena działalności organów administracji publicznej polega na zbadaniu, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa i czy skala ewentualnego naruszenia przepisów postępowania uzasadnia zastosowanie środków z art. 145-149 p.p.s.a. Z mocy art. 145 §2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. wynika, że podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia jest jego wydanie bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy jest ono widoczne i oczywiste, bo narusza wprost przepis prawa, zatem do stwierdzenia bez konieczności przeprowadzania dogłębnej analizy przepisu. Wada taka tkwić musi w samym akcie administracyjnym i może dotyczyć przepisów prawa materialnego lub procesowego. Art. 268a k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Tożsame uregulowanie zostało zawarte w art. 19 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. 2009, nr 31, poz.206, ze zm.) i wynika z niego, że wojewoda może upoważnić na piśmie pracowników urzędu wojewódzkiego do załatwiania określonych spraw w jego imieniu i na jego odpowiedzialność, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Udzielone upoważnienie administracyjne wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu. Oznacza to, że czynności prawne podejmuje jeden z pracowników urzędu, a nie sam piastun organu. Zarazem z upoważnienia nie można interpretować więcej uprawnień, aniżeli nim wyraźnie zakreślono, a jego treść nie powinna budzić wątpliwości. Działanie pracownika bez upoważnienia właściwego organu pociąga za sobą nieważność decyzji w rozumieniu przepisów k.p.a. Kompetencji upoważnionego pracownika nie można domniemywać, a powołanych przepisów delegacyjnych nie można wykładać rozszerzająco. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że kontrolowane postanowienie, oraz poprzedzające je postanowienie zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Żadne z zalęgających w aktach administracyjnych upoważnień do wydawania aktów administracyjnych w zastępstwie kierownika (piastuna) danego organu nie zawiera w swej delegacji upoważnienia do wydawania aktów w sprawach dotyczących problematyki uregulowanej w ustawie z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. 1971, nr 27, poz. 250). Skoro brak jest upoważnienia do wydania samego aktu, to brak jest także upoważnienia do wydawania postanowień w przedmiocie jego sprostowania. Brak upoważnienia wymagał, aby akty te były wydane przez piastuna organu, a nie pracownika zatrudnionego w urzędzie, jeżeli nie dysponował on wyraźnym upoważnieniem. Powyższe naruszenie stanowi podstawę zapadłego rozstrzygnięcia ze względu na treść art. 145 §2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Postanowienie Starosty K. uchylono na podstawie art. 135 p.p.s.a. Skarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 152 p.p.s.a. zatem Sąd odstąpił od orzekania w przedmiocie klauzuli ochrony tymczasowej.