II SA/Rz 680/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest decyzja Wojewody z dnia [...] czerwca 2006 roku Nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta dnia [...] kwietnia 2006 roku [...] o wymeldowaniu P. B. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w M. U podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia organ powołał art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 87 poz. 960 z 2001 r. ze zm.) w zw. z art. 138 § 1pkt.1 k.p.a. Zaskarżona decyzja wydana została następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia [...] października 2005 roku G. Z. zwróciła się o wymeldowanie z domu przy ul. [...] w M., jej brata , P. B. Wskazała, że od 1985 roku brat przebywał w zakonie, a w 1994 roku otrzymał święcenia kapłańskie i podjął pracę duszpasterską . Do domu przyjeżdżał jedynie w okresach urlopów. W marcu 2000 roku G. Z. stała się jedyną właścicielką domu. Brat przyjeżdżał do chorej matki, a od jej śmierci w 2003 roku był jedynie dwa razy w ramach odwiedzin. Po otrzymaniu święceń ,w 1994 roku podjął pracę w parafii w S. i podczas przeprowadzki zabrał swoje rzeczy, w tym fotele, kanapę, dywan, książki. Obecnie mieszka w A. P. B. oświadczył w toku postępowania, że domu rodzinnego nie opuścił na stałe, wyjechał na studia, a obecnie wykonuje pracę duszpasterską poza domem. W domu rodzinnym miał swój pokój i własne meble. Siostra wymieniła w domu drzwi wejściowe, do których nie udostępniła mu klucza. Oświadczył też, że nie jest prawdą, by w domu rodzinnym był w ostatnim czasie jedynie dwa razy, bowiem był kilkanaście razy. Po przedwczesnej śmierci ojca, konieczne było zaopiekowanie się matką, czym zajęła się siostra skarżącego G. Z. W zamian za opiekę nad matką, zaproponowała ona skarżącemu zrzeczenie się przez niego majątku po rodzicach, gwarantując jednocześnie swobodę korzystania z rodzinnego domu. Dla skarżącego jest to jednoznaczne ze stałym zameldowaniem pod tym adresem. Skarżący zarzucił, że postępowanie siostry uniemożliwia mu przyjazdy do domu, nawet na krótkie okresy. Podczas oględzin ustalono, że pokój w przeszłości zajmowany przez P. B. , po remoncie został przeznaczony na sypialnię Państwa Z. i nie stwierdzono w nim rzeczy skarżącego. Prezydent Miasta orzekając o wymeldowaniu P. B. przytoczył przepis art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych / tj. Dz. U. Nr 87 poz. 960 z 2001 r. ze zm./,zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby , która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z obowiązującymi przepisami , nie bada się uprawnień do lokalu a jedynie kwestię opuszczenia lokalu . W odwołaniu P. B. powtórzył swoje zarzuty, że zrzeczenie się przez niego praw do majątku po rodzicach było wymuszone koniecznością sprawowania przez siostrę opieki nad matką. Podniósł , że siostra zagwarantowała mu swobodny dostęp do domu w każdym czasie, a obecnie nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań. Organ odwoławczy podkreślił fakt, że P. B. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. W lokalu tym nie stwierdzono też jakichkolwiek rzeczy osobistych należących do skarżącego. Organ wskazał, że deklarowany przez skarżącego zamiar utrzymania kwestionowanego meldunku ma charakter subiektywny i nie znajduje oparcia w obiektywnej rzeczywistości. Dlatego dalsze utrzymywanie kwestionowanego meldunku prowadziłoby do fikcji meldunkowej. Bezsporne jest, że P. B. nie mieszka w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, który to fakt jest dla organu meldunkowego istotny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. B., działając przez pełnomocnika zarzucił naruszenie prawa materialnego , a to art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności ... przez błędną wykładnię , a także naruszenie przepisów art. 7 i 8 k.p.a. przez ich niezastosowanie. Wniósł o uchylenie tej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarga zarzuca, że jedną z przesłanek wymeldowania z urzędu jest opuszczenie lokalu, czego konsekwencją jest zmiana koncentracji interesów życiowych. Tego pojęcia nie można utożsamiać jedynie z działalnością zawodową, w tym przypadku duszpasterską , gdyż byłoby to nieuzasadnione zawężenie. Zmiany miejsca pobytu skarżącego , wynikające ze specyfiki jego pracy , nie wpływają na zmianę jego miejsca "życiowego centrum", które dla skarżącego znajduje się w domu rodzinnym, co wynika zarówno z przywiązania do domu rodzinnego, jak i utrzymywaniem licznych kontaktów w M. Skarżący powołał się też na wyrok NSA / V S.A. 3169/2000 z 23 kwietnia 2001 r./ ,który podkreśla, że opuszczenie lokalu powinno być następstwem zamiaru osoby opuszczającej . Skarżący zarzucił też dopuszczenie się przez organ obrazy przepisu art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnieni stanu faktycznego i oparcie ustaleń na zeznaniach wnioskodawczyni j osób z jej najbliższego otoczenia, które są nieobiektywne. Nadto zarzucił naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. zawierającego zasadę pozyskiwania zaufania obywateli do organu , na co wskazuje ocenne stwierdzenie o pejoratywnym wydźwięku, zawarte w piśmie Urzędu Miejskiego w M. z dnia [...] listopada 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone Obowiązek meldunkowy osób przebywających na terenie RP ustanawia w art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz .U. Nr 87 poz. 960 z 2001 ze zm ) zwanej dalej ustawą. Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy, obowiązek meldunkowy polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego/ pkt.1/ i wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego./ / pkt.2/. Ustawa służy państwowym celom ewidencyjnym i prawidłowemu wykonywaniu przez organy publiczne ich funkcji, jako, że posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu obywateli umożliwia racjonalizację działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych co do miejsca pobytu służy także interesowi obywateli / n.p. poszukiwanie spadkobierców/ oraz ochronie praw osób trzecich / n.p. poszukiwanie dłużników/. Okoliczność, że obowiązek meldunkowy należy uznać w świetle Konstytucji RP za instytucję strzegącą porządku prawnego prowadzi do wniosku, że zameldowanie i wymeldowanie winno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. Instytucja ta nie powinna natomiast służyć fikcji meldunkowej, tj. odzwierciedlać stanu faktycznego nie istniejącego co do miejsca zamieszkania danej osoby. Z treści art. 47 ust. 1 i 2 ustawy oraz z ustawowego określenia istoty ewidencji ludności w art. 1 ust.2 , a także z faktu istnienia obowiązku meldunkowego określonego w art. 4 tej ustawy wynika, że właściwy organ gminy prowadzący tę ewidencję zobowiązany jest do podejmowania czynności zmierzających do rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu naturalnym, w tym również do rozstrzygania wątpliwości dotyczących rejestrowanych danych. Oznacza to, że podstawą faktyczną w sprawie wymeldowania jest ustalenie , czy doszło do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego / czasowego / bez wymeldowania się. Sąd podziela pogląd zaskarżonej decyzji, że w stanie faktycznym sprawy zaistniały wymienione przesłanki. Organy ustaliły bowiem, w oparciu o wyjaśnienia wnioskodawczyni i skarżącego , zeznania świadków H. D. i H. Z. oraz oględziny przedmiotowego lokalu, że P. B. nie zamieszkuje tam od wielu lat. Jako datę opuszczenia domu rodzinnego skarżący wskazał rok wyjazdu na studia, tj. 1992. Wyjaśnił, że nigdy nie opuścił na stałe miejsca stałego pobytu, wskazując jednocześnie, że swoją pracę duszpasterską wykonuje w A. Świadek H. Z. zeznał, że skarżący nie przebywa pod przedmiotowym adresem od 1985 roku, od kiedy wstąpił do zakonu. W ocenie sądu, te rozbieżności w datach nie mają w sprawie istotnego znaczenia w sytuacji, gdy bezsporne jest, że skarżący po otrzymaniu święceń kapłańskich w 1994 roku nie wrócił do domu rodzinnego i podjął pracę w S., a następnie w A. Od tego czasu sporny lokal nie stanowi centrum jego interesów życiowych. Podnoszony w skardze zarzut, że do jego opuszczenia doszło pod wpływem przymusu, nie został wykazany. Przeciwko takiemu zarzutowi przemawia choćby fakt, że skarżący nie domagał się w drodze sądowej dopuszczenia do współposiadania lokalu. Skarżący tłumaczy to faktem, że wnioskodawczyni jest jego siostrą. Jednocześnie podnosi zarzut, że pomiędzy nim a siostrą były pewne ustalenia odnośnie domu rodzinnego, których siostra nie respektuje. Wskazuje to na istnienie konfliktu na tle majątkowym, który może zostać wyjaśniony jedynie przed sądem powszechnym. Jak wskazano wyżej – zostały w sprawie spełnione ustawowe przesłanki wymeldowania, dlatego zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Decyzja ta jest odzwierciedleniem faktycznego stanu rzeczy, co do miejsca pobytu skarżącego. Nie przesądza ona w żaden sposób o uprawnieniach skarżącego do spadku po rodzicach i o rozliczeniach z siostrą. Jak jednak wskazano wyżej – rozstrzyganie sporów w tej materii nie należy do sądu administracyjnego. Skoro fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w przedmiotowym lokalu jest bezsporny, zarzuty dotyczące zeznań świadków na okoliczność częstotliwości przyjazdów skarżącego ,nie mają w sprawie istotnego znaczenia. Sąd przyznaje nadto, że pisma organu kierowane do strony nie powinny zawierać ocennych stwierdzeń , niemniej to uchybienie organu nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Uchylenie decyzji , zgodnie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a następuje bowiem w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Takiego naruszenia Sąd nie stwierdził. Wskazując na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego ją oddalił, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.