II SA/Rz 680/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie -skargę oddala- II SA/Rz 680/13 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi J. W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w sprawie skierowania J. W. na badania lekarskie. W jej podstawie prawnej organ wskazał art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej w skrócie "k.p.a." oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, ze zm.). Z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że Starosta otrzymał pismo z 4.03.2013 r. lekarza - biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy przy Sądzie Okręgowym [...] informujące o stwierdzeniu u J. W. schorzenia mogącego powodować niezdolność do kierowania pojazdami silnikowymi i zawierające wniosek o dokonanie oceny predyspozycji zdrowotnych tej osoby. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Starosta Powiatu [...] skierował J. W., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii prawa jazdy: "T", "C+E", "B+E", "C", "B" i "A", uznając informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy za wiarygodną, bowiem uzyskaną od biegłego sądowego. W odwołaniu do tej decyzji J. W. podniósł, że choroby, które są mu przypisywane przeszedł w latach 1999-2005. W 2012 r. poddał się badaniom psychologicznym, na podstawie których nie stwierdzono przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. W dniu 17.02.2012 r. uzyskał też świadectwo kwalifikacji zawodowej z wynikiem pozytywnym. Ponowne badania są zatem w ocenie odwołującego bezzasadne, wiążą się z dodatkowymi kosztami i stratą czasu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło tego odwołania i wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej motywach Kolegium wskazało na wynikającą z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami przesłankę skierowania na badania lekarskie w postaci uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Każdorazowa ocena wiarygodności informacji o takich zastrzeżeniach pozostawiona jest uznaniu administracyjnemu. Organ wskazał, że zagrożenia muszą być realne i rzeczywiste, poparte środkami dowodowymi, a skierowanie na badania nie może mieć charakteru jakiejkolwiek sankcji. Stwierdzenie w niniejszej sprawie przez lekarza biegłego sądowego potrzeby dokonania oceny predyspozycji zdrowotnych J. W. do kierowania pojazdami wyczerpuje dyspozycję powołanego przepisu prawa – art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b , a w związku z tym decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W konkluzji Kolegium zaznaczyło, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza w żaden sposób o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, lecz jej celem jest usunięcie jakichkolwiek wątpliwości co do możliwości bezpiecznego kierowania pojazdami przez oznaczonego kierowcę. Decyzję tę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. W., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. W ocenie skarżącego organ nie wskazał żadnych jednoznacznych dowodów, na podstawie których skarżący mógłby zostać skierowany na badania lekarskie. Przyjęcie, że powiadomienie biegłego z dnia 4.03.2013 r. jest wystarczające do skierowania na badania lekarskie jest błędne. Uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego nie istnieją, w sytuacji gdy nie wskazano w związku z jakimi schorzeniami powinien zostać przebadany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z przyczyn, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a jej kryterium stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Zakres kontroli wyznacza natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., uwzględnienie skargi poprzez uchylenie kwestionowanej nią decyzji następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji zaś stwierdzenia przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach sąd stwierdza nieważność takiej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Kontrola zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji doprowadziła do stwierdzenia, iż jest ona zgodna z prawem, co skutkowało koniecznością oddalenia skargi. Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] o skierowaniu J. W. na badania lekarskie celem sprawdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Kwestię tę reguluje obecnie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, ze zm.), która w art. 75 ust. 1 pkt 5 stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a także przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15, ze zm.). Wskazany akt wykonawczy - wydany na podstawie art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) - zachował moc obowiązującą pod rządem ustawy o kierujących pojazdami na mocy art. 137 tej ustawy. Zgodnie z § 2 ust. 5 wymienionego rozporządzenia, skierowana na badania lekarskie może zostać również osoba, co do której starosta powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie jej zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów Wszystkie powołane wyżej regulacje prawne nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, a celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W literaturze wskazuje się, że chodzi o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem (tak: Wojciech Kotowski, Komentarz do art. 122 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym, System Informacji Prawnej Lex Omega, aktualny na gruncie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierującymi pojazdami z uwagi na przejście regulacji do tej ustawy). Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. W rozpoznawanej sprawie przyczyną, dla której Starosta Powiatu [...] skierował skarżącego W. na badania lekarskie było powiadomienie z dnia 4 marca 2013 r., pochodzące od lekarki biegłej sądowej z zakresu medycyny pracy przy Sądzie Okręgowym [...]. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie słusznie uznały, że dokument ten stanowił wystarczającą podstawę takiego skierowania. Należy bowiem mieć na uwadze, że zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, lekarzem uprawnionym do przeprowadzenia badań lekarskich (oceniających stan zdrowia kierowcy w kontekście ewentualnych przeciwwskazań do kierowania pojazdami) jest osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu lekarza ze specjalizacją m. in. z zakresu medycyny pracy. Jeśli zatem lekarz legitymujący się specjalizacją wymaganą do przeprowadzania przedmiotowych badań zgłasza właściwemu organowi, iż stwierdza u badanego schorzenie określone w rozporządzeniu z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców (...), to nie może budzić wątpliwości, że uprawdopodabnia to istnienie "uzasadnionych" i "poważnych" zastrzeżeń w rozumieniu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami i § 2 ust. 5 rozporządzenia. W takiej sytuacji nie ma znaczenia, że powiadomienie nie podaje konkretnego schorzenia, z uwagi na które lekarz powziął wątpliwości co do predyspozycji zdrowotnych badanego. Wystarczającym jest bowiem, że zastrzeżenia zostały sformułowane przez osobę kompetentną w danej dziedzinie wiedzy. Tym samym wbrew zarzutom skarżącego, nie było potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego dla wykazania "uzasadnionych zastrzeżeń" co do jego stanu zdrowia. Raz jeszcze podkreślić należy, na co zwrócił też uwagę organ II instancji, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest weryfikacja powziętych przez organ zastrzeżeń. Nie jest uzasadniony zarzut skarżącego dotyczący sprzeczności zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący upatruje tego rodzaju rozbieżności w stwierdzeniu organu, że skierowanie na badania lekarskie dopuszczalne jest, gdy istnieją realne i rzeczywiste zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a następnie stwierdzeniu, że stan zdrowia skarżącego może stwarzać jedynie potencjalne zagrożenie w poruszaniu się pojazdami. Jak już wyżej zaznaczono, podstawę skierowania mogą stanowić uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, nie zaś pewność w tym zakresie. Dopóki zaś nie ma stosownego orzeczenia lekarskiego, można mówić jedynie o potencjalnym zagrożeniu w poruszaniu się pojazdami po drogach. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko organów, że istniała podstawa do skierowania J. W. na badania lekarskie celem sprawdzenia jego warunków zdrowotnych pod kątem możliwości dalszego prowadzenia pojazdów. W takim stanie rzeczy skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.