II SA/Rz 681/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]; II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego A. A. kwotę 274 zł /słownie: dwieście siedemdziesiąt cztery złote/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny dalej: PPWIS utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] stwierdzającą brak podstaw do uznania choroby zawodowej u A. A., przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego określonej jako zespół cieśni nadgarstka i zespół rowka nerwu łokciowego, określonej w poz. 20 pkt 1 i 2 wykazu chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). W podstawie prawnej decyzji PPWIS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a. oraz § 8 w zw. z § 11 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie A. A. nie mogło być uwzględnione, gdyż skarżona nim decyzja nie narusza prawa. Uznanie choroby za zawodową jest możliwe w sytuacji spełnienia trzech przesłanek: ustalenia, że strona w środowisku pracy była narażona na działanie czynników mogących wywołać chorobę wskazaną w wykazie chorób, choroba ta zostanie rozpoznana przez biegłych określonych w przepisach prawa oraz zostanie ustalony związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy i wystąpieniem choroby. W sprawie będącej przedmiotem odwołania stwierdzono istnienie czynników szkodliwych w środowisku pracy, natomiast nie ustalono w medycznym znaczeniu istnienia choroby zawodowej. Stwierdzone przez biegłych schorzenie u A. A. nie ma związku z wykonywaną pracą, zatem nie można było orzec o wystąpieniu choroby zawodowej. Z decyzją PPWIS nie zgodził się A. A. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, działając przez pełnomocnika zarzucił skarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. W ramach naruszeń przepisów procesowych wskazano naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. Naruszenie tych norm polega na podjęciu niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebraniu całego materiału dowodowego. Stan taki doprowadził do bezkrytycznego przyjęcia jako podstawy rozstrzygnięć obu instancji orzeczeń lekarskich, bez poddania ich ocenie z punktu widzenia wymogów określonych w § 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Skutkiem takich działań organów było wadliwe uzasadnienie własnych rozstrzygnięć, a przez to nie odniesienie się w skarżonej decyzji do zarzutów odwołania. W ramach naruszeń prawa materialnego strona skarżąca wskazała na naruszenie § 6 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez zaniechanie oceny narażenia zawodowego w całym okresie pracy skarżącego. Ze względu na wskazane naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę PPWIS wniósł o oddalenie skargi, wskazując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga A. A. zasługuje na uwzględnienie. Podstawą takiego orzeczenia jest stwierdzenie naruszenia przepisów procesowych, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy zgodzić się z zarzutem skargi, że organy prowadząc postępowanie naruszyły art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Bez wątpienia orzekanie o rozpoznaniu choroby zawodowej pozostawione zostało określonym placówkom medycznym. Wydane w tym zakresie opinie mają walor wypowiedzi eksperckich, wiążących organy co do rozpoznania medycznego. Jednak nie można przyjąć, że są one formami (środkami) dowodowymi, które wyłączone zostają z procesu swobodnej oceny materiału dowodowego. Dopiero w całokształcie tego materiału można tym opiniom przypisać szczególną rolę jaką mają do spełnienia w postępowaniu w sprawie rozpoznania choroby zawodowej. Inaczej rzecz ujmując, organy prowadząc postępowanie nie mogą ograniczać postępowania dowodowego do opinii, lecz są zobowiązane prowadzić je w całości z zachowaniem wszelkich kodeksowych reguł. Nie można przyjąć jako właściwej praktyki, która koncentruje postępowanie wyjaśniające wokół opinii medycznych nie ustosunkowując się, a przede wszystkim nie poddając ocenie wszystkich dowodów. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Sąd dopatruje się uchybień w zakresie wyjaśnienia stanu narażenia skarżącego na wystąpienie choroby zawodowej. Stanowisko takie Sąd zajmuje na podstawie analizy akt sprawy, które zawierają dokumenty dołączone przez skarżącego, z których wynika, że zostały złożone w postępowaniu opiniującym, a z treści których wynikają inne parametry związane z pracą niż te, które przyjęto jako podstawę opiniowania medycznego. Ustalenie narażenia zawodowego jest istotnym elementem postępowania w sprawie orzekania o chorobie zawodowej, dlatego organy mają obowiązek ustalić wszystkie elementy tego stanu w sposób poprawny. Przede wszystkim należy usunąć wszelkie sprzeczności, które mogą się pojawić w zakresie ustalania warunków pracy. W rozpoznawanej sprawie tych wątpliwości nie usunięto, bo organy wykazują inne wymiary pracy skarżącego niż on w piśmie skierowanym do WOMP z dnia [...] lipca 2009 r. i [...] lipca 2009 r. Przy rozbieżności w tym zakresie należało dopuścić środki dowodowe, przy pomocy których można by te sprzeczności usunąć. Zauważyć należy, że organ administracyjny prowadząc postępowanie może korzystać z różnych środków dowodowych, w tym z zeznań świadków przeprowadzonych zgodnie z wymaganiami prawa. Skarżący składał wniosek o przeprowadzenie takiego dowodu, zatem organ mając na uwadze treść art. 78 § 1 k.p.a. powinien ten wniosek uwzględnić, gdyż przedmiot nim objęty ma istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie przesądza, że takie ustalenia prowadzą do wykazania choroby zawodowej, ale wskazuje, że organy są zobowiązane poprawnie prowadzić postępowanie wyjaśniające. Z tego powodu w ponownie prowadzonym postępowaniu organy sanitarne będą zobowiązane do dokładnego wyjaśnienia przebiegu zatrudnienia skarżącego, zwłaszcza ustalenia w jakim zakresie czasu świadczył pracę, w tym w godzinach nadliczbowych. Zauważyć należy, że takie ustalenie jest istotne z punktu widzenia § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Stanowi ono podstawę orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej, zatem jest to okoliczność istotna w sprawie będącej przedmiotem skargi. Dodatkowo należy zauważyć, że § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej, w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu oraz formularzu oceny narażenia zawodowego. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.