II SA/Rz 681/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [....] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis powyższego wyroku wraz z jego uzasadnieniem, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, synem oraz dwiema wnuczkami (w wieku 1 rok i 6 lat). Wskazał, że na dochód rodziny składa się kwota 4380 zł, z czego 3048 zł to jego świadczenie emerytalne, zaś kwota 1332 zł to świadczenie emerytalne żony. Rodzina mieszka w domu o powierzchni 110 m.kw. W skład majątku wchodzi także nieruchomość rolna o powierzchni 0,007 ha. Skarżący podniósł, że jego wniosek ma podłoże "natury proceduralnej", natomiast "stan rodzinny, majątek, zasoby finansowe nie mają w tym przypadku żadnego znaczenia". Wezwany do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o szczegółowo wskazane informacje (m. in. średnią miesięczną wysokość wydatków, status zawodowy syna i wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, posiadane pojazdy mechaniczne) jak też do przedłożenia wyciągów z posiadanych przez siebie i osoby wspólnie z nim gospodarujące rachunków bankowych, skarżący nie podał jakichkolwiek danych w powyższym zakresie, jak też nie nadesłał żadnych dokumentów. Podkreślił natomiast – pismo z dnia 22 marca 2013 r. – że o zasadności jego wniosku decyduje nie jego sytuacja ekonomiczna, lecz "problem administracyjny". Ponosi on bowiem (bez swojej winy) konsekwencje niewłaściwych działań Urzędu Miejskiego [...]. Wezwanie o podanie dodatkowych informacji uznał za nazbyt drobiazgowe; jego wykonanie sprowadzałoby się, w jego ocenie, do dokonania bilansu jego życia. W piśmie z dnia 25 marca 2013 r. S. B. wniósł dodatkowo o ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego. W oparciu o powyższe, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r., Referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił przyznania S. B. prawa pomocy w żądanym zakresie. W ustawowym siedmiodniowym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniósł w nim, iż uzasadnieniem dla jego wniosku o prawo pomocy jest załączone równocześnie postanowienie Sądu Okręgowego [...] z dnia 31.03.2011 r. (sygn. [...]) dotyczące sprawy rozgraniczenia. Odniósł się nadto do kwestii merytorycznych związanych z zapadłym w sprawie wyrokiem z dnia 27.12.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mając na uwadze fakt skutecznego złożenia sprzeciwu od wskazanego wyżej postanowienia Referendarza sądowego i brzmienie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.", Sąd obowiązany jest do rozpoznania na nowo kwestii przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wspomniane orzeczenie z dnia 17 kwietnia 2013 r. utraciło bowiem moc. S. B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W świetle art. 245 § 2 P.p.s.a. jest to zatem żądanie przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie. Jego uwzględnienie uwarunkowane jest w myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wykazaniem przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego ostatniego przepisu, jak też treść art. 199 P.p.s.a. - zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej - wskazuje na to, iż instytucja prawa pomocy ma wyjątkowy charakter. O jej zastosowaniu w danym przypadku decyduje zaś wyłącznie sytuacja materialno-bytowa, strony która nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości rozstrzygającego w przedmiocie wniosku. Tym samym nie można zgodzić się ze skarżącym, iż za uwzględnieniem jego wniosku przemawia istniejący w sprawie "problem administracyjny". Ustawodawca wyraźnie przesądził bowiem, że jedynym kryterium, w oparciu o które ocenia się zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wspomniana wyżej sytuacja materialno-bytowa (stan majątkowy, możliwości płatnicze, stan rodzinny). Kwestie związane z merytorycznym rozpoznaniem sprawy, w ramach której skarżący ubiega się o pomoc Państwa, nie mają więc tutaj jakiegokolwiek znaczenia. Brak zatem wskazania przez S. B. dokładnych danych odnoszących się do jego sytuacji ekonomicznej, pomimo stosownego żądania w tym zakresie, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (w tym przypadku określonych w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W świetle wyraźnej treści tego przepisu nie może budzić wątpliwości, że to na składającym wniosek spoczywa obowiązek wykazania, iż sytuacja rodzinno-majątkowa, w jakiej się znajduje uzasadnia uwzględnienie jego wniosku, a zatem, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na konieczność taką zwracało także uwagę postanowienie Referendarza sądowego, doręczone skarżącemu osobiście (23 kwietnia 2013 r.). Pomimo uzyskania wiedzy w zakresie obowiązku przedstawienia stosownej argumentacji na uzasadnienie swojego wniosku, S. B. - składając sprzeciw - ponownie nie podał jakichkolwiek danych mających istotne znaczenie w kontekście regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Po raz kolejny zwrócił natomiast uwagę, że za uwzględnieniem złożonego przez niego wniosku przemawiają popełnione w jego sprawie błędy organów administracji. Kwestie te jednak, co już wyżej zaakcentowano - wbrew twierdzeniom skarżącego -nie mogą decydować o ewentualnym zwolnieniu od koszów sądowych czy ustanowieniu radcy prawnego. Z podanych względów odmówiono przyznania S. B. prawa pomocy, działając na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a.