II SA/Rz 682/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-06-25

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych z uwagi na brak możliwości ich poniesienia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe i osiągając bardzo niskie dochody z gospodarstwa rolnego, nie posiada środków ani wartościowego majątku, które pozwoliłyby mu na pokrycie kosztów sądowych, co uzasadnia przyznanie zwolnienia od tych kosztów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca R. S., osoba bezrobotna i nieposiadająca prawa do zasiłku, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo rolne z dochodem około 300 zł miesięcznie. Złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z brakiem środków na ich pokrycie. Wnioskodawca mieszka samotnie, nie posiada wartościowego majątku i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu postanawia zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych. R. S. w terminie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł wniósł o zwolnienie od niego. W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF jako zakres wnioskowanego do przyznania prawa pomocy wskazał zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku z tego tytułu. Główne źródło jego utrzymania stanowi prowadzone gospodarstwo rolne, z którego dochód nie przekracza 300 zł miesięcznie. Brakuje mu środków na pokrycie wszystkich wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, przez co nie jest także w stanie ponieść kosztów sądowych. Wg zawartego we wniosku oświadczenia, zamieszkuje samotnie i nie posiada żadnych wartościowych składników majątkowych. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie wnioskodawcy będącego osobą fizyczną uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Jak z powyższego wynika, jedyną przesłanką decydującą o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie jest sytuacja materialno – finansowa osoby wnioskującej, a w niej punktem odniesienia posiadany przez tę osobę oraz osoby wspólnie z nią gospodarujące (jeżeli takie są) majątek, dochody oraz wydatki związane z zaspokajaniem niezbędnych potrzeb życiowych. Mając na uwadze okoliczność prowadzenia przez skarżącego 1-osobowego gospodarstwa domowego oraz deklarowane przez niego dochody pochodzące wyłącznie z gospodarstwa rolnego, należy stwierdzić po jego stronie brak jakichkolwiek możliwości poniesienia czy częściowego partycypowania w związanych z udziałem w sprawie kosztach sądowych. Dochody te, rzędu 300 zł miesięcznie, należy ocenić jako bardzo niskie i nawet przy założeniu pozyskiwania z gospodarstwa pożytków zaspokajających większość jego potrzeb żywnościowych, kształtują się zdecydowanie poniżej minimum socjalnego, umożliwiając jedynie bardzo skromną egzystencję. Mimo że wnioskodawca nie oznaczył rodzaju i wysokości ponoszonych wydatków, nie budzi wątpliwości, że nie jest w stanie poczynić niezbędnych oszczędności celem wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych, z których sam warunkujący merytoryczne rozpoznanie skargi wpis wyczerpuje ponad 2/3 jego miesięcznych dochodów. Jak ustalono przy tym na podstawie zbieżnych informacji udzielonych przez skarżącego dla potrzeb rozpoznania jego wcześniejszego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie II SA/Rz 995/14 (postanowienie o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 27 sierpnia 2014 r.), przy analogicznych dochodach, średnio miesięcznie na opłaty za energię elektryczną i gaz przeznacza po ok. 30 zł, na zakup lekarstw i opału – po ok. 50 zł, resztę – ok. 140 zł – na zakup żywności. Zajmowany przez niego dom o pow. ok. 60 m² ma nieuregulowany stan prawny (po zmarłej matce). Sytuacja ta skłania do uznania zasadności wniosku skarżącego w całości, tym bardziej, że niezależnie od bardzo niskich dochodów, nie posiada też praktycznie żadnych wartościowych składników majątkowych ani oszczędności, przy pomocy których mógłby wywiązać się z obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Brak jest przy tym uzasadnionych przesłanek mogących świadczyć o tym, że w najbliższym czasie jego możliwości płatnicze mogą ulec zmianie (poprawie) w stopniu, który uzasadniałby np. przyznanie mu częściowego zwolnienia od tych kosztów. Uznając w przedstawionej sytuacji wniosek skarżącego za uzasadniony w całości, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło