II SA/Rz 683/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. i W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego - postanawia - przyznać skarżącym prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik H. K. i W. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego zawarli wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania wobec faktu niemożliwości ich poniesienia bez uszczerbku dla utrzymania. Żądanie to sprecyzowali następnie zaznaczając na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, iż domagają się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazali, że są osobami niepełnosprawnymi. Utrzymują się z rent zajętych częściowo przez komornika w związku z długami z tytułu prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej (wynoszącymi 800 000 – 1 000 000 zł). Wysokość przypadających im do wypłaty świadczeń to 404 i 724 zł. Do wniosku skarżący dołączyli dokumenty świadczące o złym stanie zdrowia W. K. oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (który w przypadku skarżącego jest znaczny, a w wypadku skarżącej umiarkowany). W wykonaniu wezwania o podanie dodatkowych danych wnioskodawcy wskazali z kolei, że ponoszą co miesiąc następujące wydatki: nie mniej niż 351 zł (utrzymanie mieszkania, z którego korzystają na podstawie ustnej umowy najmu; jest to lokal bez łazienki i kuchni), nie mniej niż 350 zł (leczenie, w tym koszty dojazdu do lekarzy), 400 zł (żywność), 20 zł (telefon). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia jego kosztów (związanych z ich udziałem w sprawie). Jest to zasada wynikająca z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wyjątek od niej stanowią regulacje dotyczące instytucji prawa pomocy. Przewidują one możliwość wsparcia strony ze środków budżetu Państwa bądź w zakresie całkowitym bądź częściowym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Warunkiem przyznania go w tym pierwszym wymiarze jest niemożność poniesienia przez stronę jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Natomiast częściowa tylko pomoc uzależniona jest od pozostawania przez stronę w sytuacji niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, na co wskazuje art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Powołane przepisy określające przesłanki przyznania prawa pomocy nakładają obowiązek ich wykazania na wnioskodawcę, który powinien przedstawić w sposób jak najbardziej pełny okoliczności wskazujące na zasadność jego żądania. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, składający go wykazali, że poniesienie kosztów zainicjowanego ich skargą postępowania spowoduje uszczerbek w odniesieniu do tzw. koniecznego utrzymania. Jak bowiem wynika z podanych przez nich informacji, uzyskują łącznie niski dochód z tytułu świadczeń rentowych (1128 zł). Związane jest to z faktem znacznego zadłużenia (wedle oświadczenia skarżących na kwotę 800 000 zł – 1 000 000 zł), którego źródłem była prowadzona przez strony działalność gospodarcza. Z uwagi na powyższe część przysługujących im świadczeń została zajęta przez komornika. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku stron pozostaje też fakt, iż są to osoby niepełnosprawne, przy tym stan zdrowia wnioskodawcy jest zły i strona wymaga leczenia. Koszt powyższego (350 zł miesięcznie) jest bardzo duży biorąc pod uwagę wysokość dochodu stron (stanowi ok.1/3 tego dochodu). Po pokryciu zatem wydatków na leczenie, utrzymanie mieszkania oraz utrzymanie własne wnioskodawcom nie pozostaje już żadna wolna kwota, którą mogliby przeznaczyć na koszty sądowe w niniejszej sprawie, jak też wynagrodzenie profesjonalnego zastępcy prawnego. Strony nie posiadają natomiast żadnych oszczędności pieniężnych, jak też wartościowych przedmiotów, których zbycie pozwoliłoby im na pozyskanie potrzebnych środków. Wykazana przez skarżących ich trudna sytuacja materialna wymaga zatem zwolnienia ich z obowiązku uiszczenia publicznoprawnej daniny w postaci kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Nie można mieć bowiem wątpliwości co do tego, że poza zakresem możliwości płatniczych wyżej wymienionych leży poniesienie wydatków związanych ze sfinansowaniem swego udziału w przedmiotowym postępowaniu, skoro z trudem zaspokajają swe najbardziej podstawowe potrzeby. Z tych powodów uwzględniono w całości żądanie skarżących, o czym orzeczono w sentencji na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.