II SA/Rz 684/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Ryszard Bryk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]; II. stwierdza nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] stycznia 2006 r. [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego S. O. kwotę 120 zł /słownie: sto dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...].10.2004 r., Nr [...],Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia na S. O. kary pieniężnej w kwocie 3000 zł za przejazd samochodem ciężarowym po drodze krajowej bez uiszczenia stosownej opłaty. Na skutek skargi S. O., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19.10.2005 r., sygn. akt II SA/Rz 1041/04 uchylił z przyczyn procesowych wskazaną wyżej decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wyjaśnić w jakim konkretnie dniu doręczono S. O. decyzję organu I instancji, oraz czy protokół z przesłuchania B. O. stanowił dowód w sprawie, a jeśli tak, to z jakiego powodu data wpływu tego protokołu do Komendy Miejskiej Policji jest późniejsza, niż data decyzji organu I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania S. O., Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 23.01.2006 r., Nr [...] uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].06.2006 r., Nr [...],Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...].04.2006 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia na S. O. kary pieniężnej w kwocie 3000 zł za wykonywanie transportu po drodze krajowej bez uiszczenia stosownej opłaty. W podstawie prawnej decyzji wymienił art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 92 ust. 1 i 4 w zw. z art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 104 ust. 2 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym /tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088/ i l.p. 4.1 załącznika do niniejszej ustawy. W uzasadnieniu decyzji przytoczył, że w dniu 5.05.2004 r., o godz. 0.15 patrol Policji zatrzymał do kontroli na ul. L.j w Rz. ciągnik siodłowy marki Renault o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą o numerze rej. [...], którym kierował B. O.. Ulica L. wchodzi w skład drogi krajowej Nr 4. Kierowca okazał 7-dniową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych Nr [...], w której termin ważności rozpoczynał się w dniu 5.05.2004 r., godz. 1.00, a ponadto w karcie tej brakowało wpisu w rubryce określającej do kiedy ważna jest wskazana karta. Przejazd wykonywany był w imieniu prowadzącego działalność gospodarczą S. O. /wypis Nr [...] z licencji Nr [...] na wykonywanie transportu drogowego rzeczy/. Protokół kontroli podpisał kierowca B. O., w którym również zanotowano jego wypowiedzi, że "zapomniał wypisać karty opłaty drogowej". Jest tam również wpisana uwaga kontrolującego policjanta, że "kierujący próbował wypełnić kartę opłaty podczas kontroli przy okazywaniu dokumentu". W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 2.09.2001r. o transporcie drogowym, powołana w podstawie prawnej decyzji. Art. 104 ust. 2 tej ustawy stanowi, że do postępowań wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się jej przepisy. W myśl art. 42 ust. 1 powołanej ustawy, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są uiszczać opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty następuje w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz. U. nr 150, poz. 1684, zm. Dz. U. z 2002 r., Nr 188, poz. 1577/. Paragraf 4 rozporządzenia stanowi, że uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu. Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Kierujący przedmiotowym pojazdem nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym, co pociągnęło za sobą nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie 3000zł, określoną w l.p. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się wskazówek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 19.10.2005 r., sygn. akt II SA/Rz 1041/04, organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja organu I instancji z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] została doręczona osobiście adresatowi S. O. w dniu 10.09.2004 r. i stan ten ustalono na podstawie pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego Wiodącego z dnia 22.02.2006 r., L.p. [...]. Protokół z przesłuchania świadka z dnia 16.08.2004 r. został przesłany przez Posterunek Policji w Cz. do Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji za pismem przewodnim z dnia 16.08.2004 r., L.dz. [...] i jak wynika z "Książki doręczeń" L.dz. WKT [...] wpłynął do wskazanej Sekcji Ruchu Drogowego w dniu 19.08.2004 r., o czym świadczy wpis naniesiony w poz. 8077. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie /za pośrednictwem organu odwoławczego/, skarżący S. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 12.04.2006 r. i zarzucił, iż zostały wydane z obrazą przepisów prawa procesowego i materialnego. Konkretyzując wskazane zarzuty objaśnił, iż organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a., bo nie wiadomo jakich dokonał ustaleń faktycznych i w konsekwencji nie można z nimi w sposób odpowiedni polemizować. Uważa, że nieprawidłowo wymierzono mu grzywnę, bo nie było do tego podstawy faktycznej i prawnej. Organ odwoławczy w niewystarczający sposób odniósł się do argumentów przedstawionych w odwołaniu, a także nie dopełnił obowiązków nałożonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 19.10.2005 r., sygn. akt II SA/Rz 1041/04. Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi i powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśnił, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...].04.2006 r. wskazują w jakich okolicznościach doszło do naruszenia przepisu obligującego właścicieli pojazdów wykonujących przejazdy transportowe po drogach krajowych do wykupienia i posiadania podczas wykonywania przejazdu ważnej karty drogowej, którą to kartę należy okazać uprawnionym do kontroli podmiotom. Skarżący nie wskazał innych dowodów, które usprawiedliwiałyby brak posiadania w pojeździe ważnej karty opłaty drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./ oraz art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem i jest to kontrola kompleksowa, gdyż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś przy orzekaniu stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z części historycznej niniejszego uzasadnienia wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego z dnia 19.10.2005 r. /sygn. akt II SA/Rz 1041/04/ wskazał, ażeby przy ponownym rozpatrywaniu odwołania m. innymi wyjaśnić w jakim konkretnie dniu doręczono S. O. decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...].09.2004 r., Nr [...]. Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W tym miejscu należy nadmienić, iż organ odwoławczy w fazie wstępnej postępowania odwoławczego ma obowiązek sprawdzić czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w ustawowym terminie i tego obowiązku nie powinien przerzucać na organ I instancji, a tak właśnie uczynił Komendant Wojewódzki Policji przez wydanie decyzji kasacyjnej /art. 138 § 2 k.p.a./ z dnia [...].01.2006 r., Nr [...] /k. 37-38 akt administracyjnych/. Nota bene wskazówki Sądu zawarte w poprzednim wyroku dotyczyły wyłącznie organu II instancji, który ewentualnie mógł je zrealizować przy pomocy art. 136 k.p.a. Wskazaną decyzją z dnia [...].01.2006 r., organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na skutek tej decyzji, Komendant Miejski Policji wydał w dniu [...].04.2006 r. nową decyzję, zaś organ II instancji w postępowaniu zwyczajnym pozbawił się możliwości wydania postanowienia z art. 134 k.p.a., na wypadek gdyby odwołanie od tej decyzji organu I instancji z dnia [...].09.2004 r. było wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Dodać też należy, że wskazówki Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 19.10.2005 r. dotyczące zachowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...].09.2004 r. zostały zrealizowane dopiero po wydaniu przez organ II instancji rzeczonej decyzji z dnia [...].01.2006 r. Z pisma Urzędu Pocztowego Wiodącego 1 z dnia 22.02.2006 r., znak: [...] wynika, że przesyłka polecona nr 36880 zawierająca decyzję organu I instancji z dnia 1.09.2004 r. /nadana w dniu 7.09.2004 r./ została doręczona S. O. w dniu 10.09.2004 r. /k. 51 akt administracyjnych/. Odbiór przesyłki potwierdził adresat /kserokopia karty doręczeń k. 52 akt administracyjnych/. Odwołanie /opatrzone datą 28.09.2004 r./ było nadane w placówce pocztowej w dniu 30.09.2004 r. /k. 90-91 akt administracyjnych/. Ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 24.09.2004 r. /piątek/. Skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...].09.2004 r. Wskazane dowody prowadzą do wniosku, że odwołanie od decyzji z dnia 1.09.2004 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Rozpatrzenie odwołania złożonego po upływie ustawowego terminu jest rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. /por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 12.10.1998 r., sygn. akt OPS 11/1998 r., ONSA Nr 1/1999, poz. 4 oraz wyrok NSA z 14.04.1999 r. I SA 1823/98 – ONSA Nr 2/2000, poz. 70/. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I i II wyroku. Zastosowanie art. 135 p.p.s.a. było konieczne w celu otworzenia drogi do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 1.09.2004 r. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a. Zasądzona kwota 120 zł dotyczy uiszczonego wpisu stosunkowego od skargi.