II SA/Rz 685/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala- Przedmiotem skargi A.D. jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R., dalej "PPWIS" z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. W następstwie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u A.D. dokonanego przez lek. B.F. w dniu [...] września 2016 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. W trakcie oceny narażenia zawodowego ustalono, że zainteresowana pracowała: od lipca 2003 r. do lipca 2004 r. w Kwiaciarni " [...]" w L. jako sprzedawca, w okresie od 1 lipca 2004 r. do 3 października 2006 r. i od 6 maja 2007 r. do 14 kwietnia 200 r. pomagała rodzicom w pracach w przydomowym gospodarstwie rolnym, od 15 kwietnia 2010 r. do 14 października 2010 r. pracowała jako stażystka w Archiwum Państwowym w R. Oddział w S. W wywiadzie lekarskim wskazano, że pierwsze objawy chorobowe rozpoczęły się ok. 1 miesiąc po rozpoczęciu pracy w Archiwum Państwowym w R. Oddział w S. W trakcie dochodzenia ustalono, że w skład budynku wchodziły 3 pomieszczenia biurowe i magazyn akt. A.D. podczas odbywania stażu sporadycznie przebywała w magazynie akt, tylko podczas układania pudeł archiwalnych, ich opisywania i sprzątania pomieszczenia. Pozostały czas pracowała w pomieszczeniach biurowych, gdzie miała kontakt z donoszonymi do niej aktami. Podczas pracy eksponowana była na pył pochodzenia roślinnego, alergeny roztoczy i grzybów pleśniowych. Jako pierwszy orzeczenie lekarskie wydał dnia [...] sierpnia 2017 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. stwierdzając brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Pierwsze dolegliwości pod postacią suchego, przewlekłego kaszlu pojawiły się miesiąc od rozpoczęcia pracy w archiwum. Po otrzymaniu leków doustnych i kropli do nosa nastąpiła poprawa. Ze względu na nawracające infekcje dróg oddechowych badana zgłosiła się w styczniu 2012 r. do poradni pulmonologicznej, gdzie wykonane testy skórne dały wynik dodatni dla roztoczy i grzybów Altenamaria. W trakcie postępowania orzeczniczego wykonano badania diagnostyczne - IgE całkowite, panel alergenów wziewnych, spirometrię, rtg płuc i konsultację pulmonologiczną. Wykonane badania, jak i konsultacja specjalisty nie potwierdziła występowania u zainteresowanej astmy oskrzelowej związanej z wykonywaną pracą. W trybie odwoławczym A.D. została przebadana w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., który w dniu [...] stycznia 2018 r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W trakcie pobytu pacjentki nie stwierdzono klinicznych i spirometrycznych cech obturacji oskrzeli. Wykonano dodatkowo próbę rozkurczową z preparatem Ventolin, nieswoisty test prowokacji z metacholiną badając nadreaktywność oskrzeli, testy skórne metodą punktową z pospolitymi alergenami środowiska komunalnego, alergenami sierści kota i psa, zestawem rolniczym i zestawem grzybów pleśniowych oraz badanie obecności swoistych przeciwciał IgE dla pospolitych alergenów i grzybów pleśniowych. Badania wykonano dla potencjalnych alergenów środowiska pracy zainteresowanej i dały wyniki ujemne. Ponadto wykonano badanie cytologiczne popłuczyn nosowych, w którym nie stwierdzono komórek charakterystycznych dla alergicznej reakcji zapalnej. Podsumowując stwierdzono brak podstaw do rozpoznania astmy związanej ze swoistym uczuleniem na specyficzne alergeny występujące w miejscu pracy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., dalej "PPIS", stwierdził u wyżej wymienionej brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz 1367), dalej "Rozporządzenie". W odwołaniu A.D. zakwestionowała ustalony w sprawie stan faktyczny i wskazała, że choruje i leczy się na astmę oskrzelową, a brak rozpoznania choroby zawodowej jest dla nie krzywdzący. PPWIS działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a.") oraz § 8 ust. 1 Rozporządzenia PPIS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Organu I instancji. Organ II instancji przytoczył ustalenia faktyczne będące podstawą orzekania. Wyjaśnił, że pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, a nie medycznym. Aby orzec istnienie choroby zawodowej organ administracji stwierdzić musi wystąpienie trzech przesłanek. Po pierwsze musi ustalić, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową. Po drugie musi stwierdzić, że powołani w sprawie biegli rozpoznają u strony rozpatrywaną chorobę w sensie medycznym. Po trzecie musi ustalić związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, a chorobą strony. Jedynie spełnienie wszystkich powyższych przesłanek pozwala organowi administracyjnemu na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy, brak którejkolwiek z przesłanek obliguje organ do wydania decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej. W razie ustalenia przez właściwego lekarza medycyny pracy - biegłego, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodowa. W przypadku A.D. potwierdzono wystąpienie potencjalnych alergenów podczas pracy zawodowej w Archiwum Państwowym w R. Oddział w S. W sprawie zostały wydane 2 jednobrzmiące orzeczenia lekarskie. Oba są zgodne o braku podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Na uwagę zasługują szczególnie badania wykonane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. jednostkę specjalizującą się w alergiach zawodowych. Wykonano tam dodatkowe badania w kierunku alergii niedostępne w ośrodkach podstawowej opieki zdrowotnej. Biegli nie zanegowali choroby i dolegliwości jakie zgłasza zainteresowana, nie podważyli też występowania astmy u badanej. Ich rolą było wydanie opinii odnoszącej się do związku przyczynowo- skutkowego narażenia występującego w pracy , a zgłaszanymi objawami chorobowymi. W tym przypadku powołani w sprawie biegli nie stwierdzili występowania u A.D. choroby zawodowej: astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 6 w wykazie chorób zawodowych , a więc objawów alergicznych na alergeny występujące w środowisku pracy. Można przypuszczać, że przyczyna choroby zainteresowanej leży po stronie czynników pozazawodowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.D. zakwestionowała ustalenia dokonanie w toku postępowania administracyjnego. Podała, że w kresie stażu przebywała po ok. 1,5 h dziennie przez ok 1,5 miesiąca w magazynie akt, gdzie w niskiej temperaturze składała kartony w pudła, opisywała je i sprzątała. W okresie letnim było tam duszno, brak było wentylacji a jej praca odbywała się w ciągłym narażeniu na kontakt z zakurzonymi, zapleśniałymi dokumentami. W efekcie pracy w magazynie po miesiącu pojawił się kaszel. Na kolejnej czerwcowej wizycie u lekarza rodzinnego zgłaszała uporczywy kaszel i gorączkę, ale mimo to wtedy nie przebywała na zwolnieniu lekarskim, a dopiero po wizycie u pulmonologa. Nigdy nie odbyła szkolenia BHP z informacja o zagrożeniach na stanowisku pracy w Archiwum Państwowym Oddział w S. Nie korzystała z indywidualnych środków ochronnych ponieważ nikt nigdy jej ich nie udostępnił. Odnosząc się do karty oceny narażanie zawodowego podała, ze sporządzona została na podstawie oświadczenia kierownika oddziału w Sanoku bez osobistego sprawdzenia w jakich warunkach rak faktycznie pracowała. Zakwestionowała wynik badania spirometrycznego które wg podanych jej po jego przeprowadzeniu informacji "nie wyszło". Podała, że nie wykonywano u niej badań w kierunku panelu alergenów wziewnych mających styczność z materiałem, z którym miała do czynienia. W jej ocenie WOPM nie przeprowadził wnikliwych badań w kierunku jej choroby i nie wziął pod uwagę jej faktycznego stanu zdrowia. Nie jest prawdą, że choroba pojawiła się 2012 r. Zakwestionowała także treść orzeczenia jednostki orzeczniczej II stopnia, które wg niej zawiera błędy i nieścisłości oraz sposób przeprowadzania badań zarzucając im brak wnikliwości. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność rozstrzygnięcia z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydania decyzji. Rozpoznając skargę Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, orzekając jednak w granicach sprawy. Ustalenia stanu faktycznego nie budzą wątpliwości Sądu i sprawa nadaje się do orzekania. We wrześniu 2016 r. wystawione zostało zgłoszenie choroby zawodowej wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych, astma oskrzelowa. W sporządzonym wywiadzie ustalono, że skarżąca od lipca 2003 r. do lipca 2004 r. pracowała w Kwiaciarni "[...]" jako sprzedawca. Od lipca 2004 r. do 31 października 2006 r. i od 6 maja 2007 r. do 14 kwietnia 2010 r. pomagała rodzicom w pracach polowych w gospodarstwie rolnym, natomiast od 15 kwietnia 2010 r. do 14 października 2010 r. pracowała jako stażystka w Archiwum Państwowym w R. Oddział w S. Ustalono również, iż skarżąca podczas stażu sporadycznie przebywała w magazynie akt składając pudła archiwalne lub je opisując. Zdecydowaną większość czasu spędzała w pomieszczeniach biurowych, gdzie miała kontakt z przynoszonymi jej aktami. Podczas tej pracy w okresie odbywania stażu była eksponowana na pyły, alergeny roztoczy i grzybów pleśniowych. Według karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez PPIS w S. materiał, z którym pracowała skarżąca nie nosił śladów zagrzybienia, a zbiory przechowywane były w pomieszczeniach z centralnym ogrzewaniem. W tym czasie na jej stanowisku pracy nie wykonywano badań środowiskowych. Wykonane natomiast badania na podobnym stanowisku w "nowym budynku archiwum" wykazały stężenia pyłu pochodzenia roślinnego poniżej 0,1 NDS, a grzybów pleśniowych również poniżej norm dopuszczalnych. Lekarz specjalista nie potwierdziła astmy uczuleniowej i związku choroby z wykonywaną pracą. Zdaniem lekarza sporządzającego opinię ujemne wyniki badań laboratoryjnych w zakresie specyficznych alergenów wziewnych w zestawieniu z warunkami pracy i konsultacją pulmonologiczną nie dają podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej. Po jej zakwestionowaniu wydana została opinia przez Instytut Medycyny Pracy im. [...] w Ł. Z opinii wynika, iż w roku 2010 u badanej wykonano punktowe testy skórne – uzyskując wynik dodatni dla pospolitych alergenów środowiskowych, a to roztocza i Alternaria, a dolegliwości skarżącej występują całorocznie pomimo, że od 7 lat zawodowo nie pozostaje w narażeniu na czynniki alergiczne. Przeprowadzone badania w czasie hospitalizacji w Ł. i ich wyniki w zestawieniu z analizą narażenia zawodowego i przebiegu schorzenia nie dają podstaw do rozpoznania u badanej choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej. Taką opinię wydał Instytut w Ł. Pojęcie choroby zawodowej to pojęcie prawne, a nie medyczne. Aby orzec istnienie choroby zawodowej organ administracji publicznej musi stwierdzić istnienie trzech przesłanek, a to: 1) należy ustalić, że osoba ubiegająca się o ustalenie choroby zawodowej była w środowisku pracy narażona na działanie mogących potencjalnie wywoływać chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, 2) musi stwierdzić, że rozpoznano u niej tą chorobę w sensie medycznym oraz 3) musi ustalić związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy a chorobą strony. Łączne spełnienie trzech przesłanek daje organowi administracji możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy o istnieniu choroby zawodowej. W przypadku skarżącej potwierdzono wystąpienie potencjalnych alergenów podczas pracy w archiwum Państwowym w R. Oddział w S. Dwa orzeczenia lekarzy specjalistów są zgodne o braku podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Instytut Medycyny Pracy w Ł. specjalizuje się w badaniach alergii zawodowych. Biegli nie zakwestionowali zgłaszanych przez skarżącą dolegliwości, nie kwestionują występowania u badanej astmy oskrzelowej. Ich rolą było wydanie opinii odnoszącej się do związku przyczynowo – skutkowego narażenia występującego w pracy, a zgłaszanymi objawami chorobowymi. Zdaniem biegłych przyczyny choroby skarżącej leżą po stronie czynników pozazawodowych. Sąd kontrolując decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, nie kontroluje opinii biegłych w sensie medycznym. Wydanie opinii w zakresie uznania choroby zawodowej możliwe jest przez wskazane ośrodki medycyny pracy, to one mają uprawnienia. Kontrola Sądu polega jedynie na tym czy opinia biegłych została wydana przez lekarzy właściwej specjalności i czy zawiera uzasadnienie. W sprawie kontrolowanej przez Sąd nie dopatrzono się naruszeń, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.