II SA/Rz 686/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-10-23
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba skóry (ziarniniak grzybiasty) u skarżącego może zostać uznana za chorobę zawodową, jeśli istnieją przesłanki narażenia na czynniki rakotwórcze, ale badania medyczne nie potwierdzają związku przyczynowego z pracą i wskazują na inne potencjalne przyczyny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa. Do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie trzech przesłanek: narażenie na czynniki szkodliwe, medyczne rozpoznanie choroby przez biegłych oraz związek przyczynowy między narażeniem a chorobą. W niniejszej sprawie, mimo narażenia na niektóre substancje rakotwórcze, opinie lekarskie nie potwierdziły związku przyczynowego z chorobą skóry skarżącego, wskazując na inne potencjalne przyczyny (np. wirus HTLV1) i brak wystarczających dowodów epidemiologicznych potwierdzających zwiększone ryzyko zachorowania w porównaniu do populacji ogólnej.Stan faktyczny
Skarżący R. G. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci nowotworu skóry, wskazując na swoje wieloletnie narażenie na czynniki chemiczne w środowisku pracy. Organy administracji, opierając się na opiniach lekarskich, stwierdziły brak podstaw do uznania choroby za zawodową, wskazując na brak udowodnionego związku przyczynowego i inne potencjalne przyczyny schorzenia. Skarżący kwestionował te ustalenia, podnosząc zarzuty dotyczące oceny narażenia zawodowego i opinii lekarskich.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala-
Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ( dalej: "PWIS", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego ( dalej: "PPIS" lub "organ I instancji") z dnia [...].02.2018 r. znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia u R. G. ( dalej: "skarżącego") choroby zawodowej: nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi: nowotwór skóry, wymieniony w poz. 17.4 wykazu chorób zawodowych, określonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. z 2013 r., poz. 1367; dalej: "rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych").
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1367; dalej: "rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych").
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: PPIS w dniu 27.03.2015 r. otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej: nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi: "nowotwór skóry wymienionej w poz. 17.4 wykazu chorób zawodowych".
Podczas dokonywania oceny narażenia zawodowego ustalono, że skarżący pracował:
- od 1.10.1975 r. do 7.11.1975 r. w Spółdzielni Pracy Huty Szkła na stanowisku poligraf ekranowy w narażeniu na siarczan hydroksylaminy ( związek drażniący, rakotwórczy i silnie toksyczny), siarczan sodu, halogenki srebra, sól żelazowo- sodową kwasu wersenowego,
od 11.11.1975 r. do 10.09.1979 r. w Zakładach Materiałów Ogniotrwałych ( zakład zlikwidowany) jako kontroler produkcji, kierownik magazynu wyrobów gotowych - bez narażenia na czynniki chemiczne
od 15.09.1979 r. do 31.12.1984 r. w Fabryce Wyrobów ze Srebra na stanowisku galwanizera, a od 3.05.1984 r. na stanowisku kontrolera jakości wyrobów - brygadzisty w dziale Kontroli Jakości. Podczas zatrudnienia miał bezpośredni kontakt z kąpielami siarczanowymi niklu i chromu oraz cyjankowymi srebra, złota, palladu. Podczas neutralizacji ścieków wydzielał się chlor, cyjaniany, azotyny, detergenty. Z ustaleń poczynionych podczas oceny narażenia zawodowego ustalono, że w 1980 r. miała miejsce awaria w zakładzie - rozlanie się wanny z elektrolitem srebra i cyjanków, pracownicy przez parę dni pracowali przy neutralizacji kąpieli cyjankowej. Skarżący podaje również w protokole wypadek przy pracy w 1981 r. - poparzenie podchlorynem sodu, które nie zostało potwierdzone ani w dokumentacji, ani przez ówczesnego dyrektora technicznego fabryki oraz świadków.
od 1.01.1985 r. do 31.08.1986 r. pracował w [...] Zakładach Produkcji Rynkowej Spółdzielnia Pracy na stanowisku z-cy Kierownika Zakładu Chemii Stomatologicznej. Brak z zakładu dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego. Wg oświadczenia skarżącego do produkcji były używane rożne kwasy i rozpuszczalniki w tym: TRI ( trichloroetylen), masy akrylowe, gorące parafiny.
od 1.09.1986 r. do 31.07.1990 r. ( urlop bezpłatny od 5.02.1990 r. do 31.07.1990 r.) zatrudniony w Zakładach Zmechanizowanego Sprzętu Domowego jako mistrz na gnieździe galwanizerni na Wydziale Obróbki Blach PR-10. Do obowiązków skarżącego należał nadzór nad pracownikami i procesami produkcyjnymi. W wydziale prowadzone były procesy: niklowania, chromowania, cynkowania, oksydowania chemicznego ( tzw. czernienie), polerowanie elektrochemiczne stali szlachetnej, anodowanie aluminium oraz trawienie miedzi i odtłuszczanie w rozpuszczalniku TRI. Stosowane były: siarczan niklu, chlorek niklu, kwas borowy, kwas siarkowy, kwas solny, bezwodnik kwasu chromowego, chlorek cynku, chlorek potasu, wodorotlenek sodu, azotyn sodu, azotan sodu, kwas fosforowy, kwas szczawiowy.
od 7.05.1992 r. do 31.12.1993 r. pracował w Przedsiębiorstwie Produkcyjno - Usługowo- Handlowym na stanowisku akwizytora, z-cy dyrektora ds. handlowych.
brak danych o narażeniu zawodowym (zakład zlikwidowany)
od 1.01.1994 r. do 31.12.1996 r. zatrudniony w O., Zakład N. w T. na stanowisku kierownika RBH7- bez narażenia na czynniki rakotwórcze. (zakłady zlikwidowane)
W sprawie zostały wydane orzeczenia lekarskie nr 11/2016 z dnia 26.02.2016 r. z Mazowieckiego Ośrodka Medycyny Pracy w Płocku Oddział , nr [...] z dnia 14.04.2017 r. z Instytutu Medycyny Pracy, oraz dodatkowe opinie w piśmie z dnia 14.06.2017 r. oraz z dnia 20.10.2017 r., z dnia 19.12. 2017 r z IMP. Opinie biegłych nie potwierdziły związku choroby skóry zainteresowanego z pracą w narażeniu zawodowym, a tym samym nie rozpoznano choroby zawodowej.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] 02.2018 r. znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił, że decyzja została wydana na podstawie orzeczeń lekarskich, które nie uznają wpływu szkodliwych czynników chemicznych na rozwój jego choroby, a jedynie skupiają się na etiologii wirusowej .
PWIS nie podzielił zarzutów odwołania i opisaną na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy:
W uzasadnieniu organ wskazał, że aby orzec istnienie choroby zawodowej konieczne jest wystąpienie trzech przesłanek. Po pierwsze ustalenie, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową. Po drugie biegli rozpoznają u strony rozpatrywaną chorobę w sensie medycznym. Po trzecie musi istnieć związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, a chorobą strony. Spełnienie wszystkich powyższych przesłanek pozwala organowi administracyjnemu na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy. Dalej organ wyjaśnił, że rozpatrując schorzenie nowotworowe zawodowe należy wziąć pod uwagę treść poz. 17 wykazu chorób zawodowych tj. nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi oraz zapis § 6.2 pkt 4 w rozporządzeniu o chorobach zawodowych jaki zakres dotyczy oceny narażenia zawodowego na czynniki rakotwórcze tj. substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym oraz pierwotną lokalizację nowotworu i okres latencji. Rozpatrując te zapisy należy skupić się na substancjach chemicznych należących do kat 1A, czyli o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka, czyli takie substancje, dla których istnieją wystarczające dowody wskazujące na związek przyczynowy pomiędzy narażeniem człowieka na tą substancję, a powstaniem raka. Z dokonanej oceny narażenia zawodowego do w/w kategorii rakotwórczości należy siarczan niklu ( kat 1), trichloroetylen ( TRI) ( kat IB). Pozostałe czynniki chemiczne są sklasyfikowane jako drażniące na skórę lub kat 2 i 3.
Na podstawie orzeczenia lekarskiego organ stwierdził, że choroba skóry u skarżącego rozpoczęła się ponad 16 lat temu. Dopiero w 2014 r. postawiono ostateczną diagnozę - ziarniniaka grzybiastego skóry. Natomiast biegli stwierdzili, że mimo wieloletnich badań do tej pory nie ustalono konkretnej etiologii schorzenia. Ze względu na złożoną etiologię i częstość zachorowania na nowotwory złośliwe, stwierdzono, że do uznania nowotworu złośliwego za chorobę zawodową, oprócz potwierdzenia narażenia na czynnik rakotwórczy dla ludzi w środowisku pracy, konieczne jest potwierdzenie, w co najmniej kilku badaniach epidemiologicznych zwiększonego w porównaniu z populacją ogólną ryzyka zachorowania na nowotwór złośliwy takiego typu i lokalizacji, jaki wystąpił u pracownika.
Przeprowadzona przez biegłych analiza danych literaturowych tj. monografii opublikowanych przez Międzynarodową Agencję ds. Badań nad rakiem ( IARC) wskazała na zwiększone ryzyko rozwoju ziarniniaka grzybiastego głównie u osób zakażonych wirusem HTLV1. Nie stwierdzono danych na temat związku narażenia na TRI i siarczanu niklu, ekspozycji na działanie silnych związków chemicznych drażniących, przebytym poparzeniu chemicznym skóry na powstanie ziarniniaka grzybiastego.
Powołując się na te orzeczenia organ stwierdził jednocześnie, że są one wiążące w zakresie specjalistycznego rozpoznania, organ jest uprawniony do kontroli ich poprawności jedynie pod kątem prawnoprocesowym, a w tym zakresie nie doszukał się żadnych nieprawidłowości. W świetle obu orzeczeń lekarskich za przyczynę zgłaszanych dolegliwości uznano przyczynę pozazawodową. W obu wydanych orzeczeniach przedstawiono w sposób szczegółowy historie choroby skóry skarżącego, uwzględniając dokumentację i zarzuty strony. Nie stwierdzono dowodów naukowych na temat związku rozpoznanego schorzenia skóry u skarżącego z jego pracą w narażeniu na rakotwórcze czynniki chemiczne.
W skardze do Sądu skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organów. W uzasadnieniu skargi opisuje długoletni okres leczenia. Nie zgadza się z wynikami opinii, zwłaszcza ze stwierdzeniem, że zwiększone ryzyko zachorowania na tą chorobą występuje u osób zarażonych wirusem HTLV1. Podkreślił, że nikt z jego rodziny nie chorował na tą chorobę, co wyklucza podłoże genetyczne.
W związku z "przewlekłością postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej" wnosi, w przypadku zmiany przez Sąd decyzji: "o zaliczenie przewlekłego okresu oczekiwania z dniem wydania pierwszego orzeczenia lekarskiego nr 1/2016 z dnia 26 lutego 2016 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jako daty, od której należy wyrównać zaległe świadczenie choroby zawodowej".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym skierowanym do Sądu w dniu 4 lipca 2018 r. skarżący zawnioskował o przeprowadzenie przez Sąd opinii biegłego w przedmiocie dermatologii z zakresu Medycyny Pacy, ze względu na brak w orzeczeniach lekarskich ustosunkowania się do warunków zawodowych, agresywnie chemicznych, powodujących raka skóry.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz.2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Zakres kognicji sądu administracyjnego sprowadza się do kontroli legalności postępowania administracyjnego, przeprowadzonej procedury i zastosowanych przepisów prawa materialnego. Brak uchybienia w tym zakresie skutkuje oddaleniem skargi przez Sąd.
Dokonana w niniejszej sprawie kontrola nie wykazała nieprawidłowości a zgłoszone w skardze zarzuty nie odniosły rezultatu.
Przedmiotem postępowania objęto decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej w postaci nowotworu skóry.
Zgodnie z art 235 ¹ K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem słusznie zauważył organ odwoławczy, że do ustalenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie trzech przesłanek: 1) ustalenie, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową, 2) rozpoznanie przez biegłych choroby w sensie medycznym, 3) związku przyczynowego między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, a chorobą strony.
U skarżącego stwierdzono ziarniaka grzybiastego skóry, mieszczącego się pod poz. 17.4 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym został określony indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu.
Z orzeczenia lekarskiego wynika, że choroba u skarżącego występuje od 16 lat. Diagnozę postawiono w 2014 r. Nie budziło to w sprawie zastrzeżeń i nie było przedmiotem zarzutów.
Czynnikiem wywołującym ewentualne narażenie zawodowe na powstanie choroby zawodowej miały być czynniki chemiczne m.in: siarczan hydroksyloaminy, siarczan sodu, halogenki srebra, sól żelazowo- sodowa kawasu wersenowego, siarczan niklu, chlorek niklu, kwas borowy, kwas siarkowy, kwas solny, bezwodnik kwasy chromowego, chlorek cynku, chlorek potasu, wodorotlenek sodu, azotyn sodu, azotan sodu, kwas fosforowy, kwas szczawiowy, we wskazanych przez organy okresach, co d których także nie było żadnych zastrzeżeń.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin ( Dz.U. poz. 1018) za substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka uważa się substancje zakwalifikowane do kategorii 1 czynników rakotwórczych, wśród nich siarczan niklu i trójchloroetylen.
Dwa niezależne od siebie instytuty badawcze: Mazowiecki Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Oddział , Instytut Medycyny Pracy im. Prof. Nofera stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Stanowiska uzasadniono brakiem udowodnionego związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowaną chorobą oraz działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy, wyjaśniając, że poza potwierdzeniem narażenia na czynnik uznany za rakotwórczy dla ludzi w środowisku pracy konieczne jest potwierdzenie, co najmniej w kilku badaniach epidemiologicznych, zwiększonego w porównaniu z populacja ogólną, ryzyka zachorowania na nowotwór złośliwy, a tego w sprawie nie potwierdzono.
Dostępne opracowania medyczne stwierdzały zwiększone ryzyko rozwoju ziarniaka grzybiastego głównie u osób zakażonych wirusem HTLV1, a jedynie pojedyncze przypadki wśród pracowników przetwórstwa i druku papierniczego oraz przetwórstwa drewna. Nie stwierdzono natomiast danych potwierdzających związek pomiędzy ekspozycją zawodową na TRI lub siarczan niklu, przebytym poparzeniem chemicznym skóry, czy też działaniem silnie drażniącego środka chemicznego na skórę, a istotnym ryzykiem zachorowania na ziarnika grzybiastego.
Jednocześnie wyraźnie zaznaczono, że dla istnienia związku przyczynowego konieczne jest ustalenie, że w danej populacji większa liczba osób wystawiona na kontakt z takim czynnikiem zapada na taką chorobę.
Sąd nie znalazł podstaw do podważenia tych orzeczeń i odmiennej od organów ich oceny. Wydane orzeczenia, którym przypisuje się cechy opinii w rozumieniu art 84 § 1 K.p.a. spełniają wszelkie standardy przewidziane dla tych środków dowodowych. Zostały sporządzone przez uprawnione osoby, w zakresie powierzonych im kompetencji i wiedzy. Wnioski oparto na prawidłowo zebranym materiale dowodowym – karta narażenia zawodowego z powołaniem się na stanowisko nauki i profesjonalnej literatury. Stanowią one wiadomości specjalne, do których stwierdzenia, a tym bardziej podważanie nie są upoważnione ani organy ani Sąd.
Kontrola tych dokumentów sprowadza się do oceny czy wnioski organu są usprawiedliwione wynikami opinii, tzn. czy opinia dawała podstawy do wydania rozstrzygnięcia.
"Organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli tego orzeczenia, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Tym samym organ nie może sprzecznie z orzeczeniem lekarskim dokonać rozpoznania choroby zawodowej we własnym zakresie".( patrz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 735/12).
Tym samym ocena opinii lekarskich dokonywana zarówno przez organ prowadzący postępowanie, jak i sąd administracyjny, sprowadza się do ich badania pod względem formalnym, czy wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione, w tym z uwzględnieniem oceny zagrożenia zawodowego oraz przebiegu i charakteru pracy osoby, która ubiega się o stwierdzenie choroby zawodowej.
Za szczególnie istotne uznać należy uprawnienie przyznane państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu w § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zgodnie z którym jeżeli organ prowadzący postępowanie przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub też wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Postępowanie w tym zakresie ma charakter uzupełniający (dodatkowy) w porównaniu do wydanych uprzednio w sprawie orzeczeń lekarskich.
W niniejszej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektora Sanitarny po otrzymaniu orzeczenia jednostki orzeczniczej II stopnia zwrócił się o wyjaśnienie wątpliwości, w tym między innymi co do wymogu przeprowadzenia badań epidemiologicznych w sytuacji gdy substancje narażenia zawodowego, z którymi miał styczność Skarżący zostały tak wysoko zakwalifikowane – do I kategorii czynników rakotwórczych.
W odpowiedzi, instytut wyjaśnił, że uznanie nowotworu złośliwego za chorobę zawodową wymaga wykazania przeważającego prawdopodobieństwa, iż schorzenie powstało w wyniku narażenia zawodowego. "Domniemanie, że pracownik w okresie zatrudnienia mógł być narażony na działanie czynników rakotwórczych zaliczonych do kategorii 1, które mogłyby spowodować rozwój tego typu nowotworu jest w orzecznictwie postępowaniem niewystarczającym. Rozpoznanie choroby nowotworowej o etiologii zawodowej wymaga poparcia naukowego, natomiast analiza dotychczas opublikowanych przez Międzynarodową Agencję ds. Badań Nad Rakiem wskazuje jedynie na zwiększone ryzyko rozwoju ziarniaka grzybiastego głównie u osób zakażonych wirusem HTLV1".
W świetle takiego brzmienia opinii, jak również złożonych dodatkowych wyjaśnień, nie można zarzucić organom dowolności w stwierdzeniu braku podstaw do uznania choroby zawodowej.
Wyników opinii nie może skutecznie podważać podjęta przez Skarżącego próba zaprzeczenia, że choroba ma podłoże genetyczne. Zaprzeczenie by w rodzinie skarżącego istniały przypadki zachorowania na tą chorobę nie prowadzi do automatycznego wniosku, że jest to choroba zawodowa. Jak już wyjaśniono musi ona zostać potwierdzona u większej liczby osób, pracujących w podobnych warunkach narażenia zawodowego.
Odnosząc się z kolei do podnoszonej przez skarżącego okoliczności awarii, jaka miała miejsce w fabryce R. w 1981 r., niezależnie od tego czy została ona udowodniona czy też nie, stwierdzić należy, że także co do tej kwestii odnosi się opinia Instytutu Medycyny Pracy im. prof. Nofera. Na stronie trzeciej tej opinii wyraźnie stwierdzono, że brak jest dostępnych danych o możliwym związku pomiędzy przebytym poparzeniem chemicznym skóry, a istotnym ryzykiem zachorowania na ziarniaka grzybiastego.
Jako bezzasadny należy ocenić skierowany do sądu wniosek o przeprowadzenie dodatkowej opinii biegłego. Sąd Administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego. Jedynie w drodze wyjątku dopuszczono z urzędu lub na wniosek stron możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów. Opinia stanowi inny środek dowodowy niż "dowód z dokumentu" w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a. Skoro ustawodawca w art. 106 § 3 P.p.s.a. nie wymienił innych niż dokumenty środków dowodowych, to brak podstaw do stosowania rozszerzającej wykładni art. 106 § 3 P.p.s.a. i dopuszczenia możliwości prowadzenia przez sąd administracyjny postępowania dowodowego z zakresie szerszym niż dowody wymienione expressis verbis w tym przepisie (wyrok NSA z 13 czerwca 2007 r. sygn. akt: II OSK 1051/06, ONSA i WSA 2008/4/69).
Wobec oddalenia skargi całkowicie nieuzasadnione jest żądanie stwierdzenia choroby zawodowej od dnia wydania pierwszego orzeczenia lekarskiego z dnia 26 lutego 2016 r. Żądanie to nie odniosłoby także skutku w sytuacji uwzględnienia skargi. Takiego rozstrzygnięcia nie przewiduje ustawa P.p.s.a. Rodzaje rozstrzygnięć w przypadku uwzględnienia skargi zostały wyliczone w art 145- 149 P.p.s.a W żadnym z nich nie ma mowy o rozstrzygnięciu, którego domagał się skarżący.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia prezentowanych w piśmiennictwie stanowisk stwierdzić należy, że ze względu na szczególne wymagania kwalifikacyjne lekarzy orzeczników w zakresie chorób zawodowych opinia innej jednostki służby zdrowia, która nie spełnia żadnych wymogów formalnych, nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych. W tym kontekście argumentacja medyczna skarżącego, poparta wydrukami komputerowymi publikacji zamieszczonymi w Internecie, nie może stanowić kontrdowodu dla orzeczeń lekarskich wydanych w badanej sprawie. Po lekturze dołączonych przez Skarżącego dokumentów, w tym artykułu pt.: "choroby nowotworowe pochodzenia zawodowego – epidemiologia i aspekty orzecznicze" ( str. 66- 79 – akta sądowe) Sąd zauważa, że na stronie oznaczonej nr 104 zamieszczono zapis identyczny z tym, jaki znalazł się w opinii Instytutu prof. Nofera, tj.: "że z uwagi na złożoną etiologię i częstość zachorowań na nowotwory złośliwe w Polsce, do rozpoznania nowotworu złośliwego w kontekście choroby zawodowej – oprócz potwierdzenia narażenia na czynnik uznany za rakotwórczy dla ludzi w środowisku pracy- konieczne jest potwierdzenie w co najmniej kilku badaniach epidemiologicznych zwiększonego, w porównaniu z populacją ogólną, ryzyka zachorowania na nowotwór złośliwy o takiej lokalizacji, jak u badanego pracownika".
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło