II SA/Rz 692/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-11-14
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu do reprezentowania strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej, jeśli postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie?Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu do reprezentowania strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej, nawet jeśli postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie. W takiej sytuacji stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, a wysokość wynagrodzenia ustala się na podstawie stawek minimalnych określonych w poprzednim rozporządzeniu, powiększonych o podatek VAT.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał wniosek adwokata A. T. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postępowanie przed NSA zakończyło się uchyleniem wyroku WSA i postanowień organów. Adwokat A. T. reprezentowała skarżącą przed NSA i złożyła wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Sąd rozstrzygnął o przyznaniu wynagrodzenia, stosując przepisy dotychczasowe ze względu na datę wszczęcia postępowania w drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokat A. T. od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 221,40 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. T. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji - postanawia - przyznać adwokat A. T. od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 41,40 zł (słownie: czterdzieści jeden złotych czterdzieści groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wyrokiem z dnia 28 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Działając imieniem skarżącej – ustanowiony przez nią pełnomocnik – adwokat J. J. sporządził i wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia.
Postanowieniem z dnia 3 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zmienił swoje postanowienie z dnia 18 lutego 2013 r. i przyznał M. W. prawo pomocy m. in. w zakresie ustanowienia adwokata. W piśmie z dnia Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała tut. Sąd, że pełnomocnikiem strony wyznaczony został adwokat B. K. Następnie wymieniony adwokat został zwolniony z obowiązku reprezentacji skarżącej i wyznaczono jej nowego pełnomocnika w osobie Ł. K., a po zwolnieniu także i jego z obowiązku reprezentacji strony wyznaczona została adwokat B. K., a w dalszej kolejności tj. po jej zwolnieniu – adwokat Z. L.
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2236/1 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił złożony środek zaskarżenia i uchylił wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r., jak też uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia 9 stycznia 2012 r.
W rozprawie zakończonej wydaniem orzeczenia przez Sąd drugiej instancji udział brała – reprezentując wnoszącą skargę kasacyjną M. W. – adwokat A. T., wyznaczona do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez Okręgową Radę Adwokacką w [...].
W dniu 18 sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął wniosek adwokat A. T. o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego udzielonego w niniejszej sprawie z urzędu. Wniosek ten zawierał oświadczenie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Żądanie podlega uwzględnieniu. Podstawę powyższego stanowi art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", w świetle którego wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te obecnie określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Stanowi ono jednak w § 22, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wedle § 24 tego aktu, wchodzi ono w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, a to ostatnie zdarzenie miało miejsce dnia 18 października 2016 r.
W związku z powyższym, a więc, że postępowanie drugoinstancyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 30 lipca 2014 r. (data nadania skargi kasacyjnej na adres tut. Sądu) zastosowano w tej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), powoływanego następnie jako "rozporządzenie".
Zgodnie z § 19 pkt 1 tego aktu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji tj. za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1 (w niniejszej sprawie taką stawką minimalną jest 240 zł w myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia), a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Ponadto, w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty z tytułu zastępstwa prawnego, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Mając to wszystko na uwadze przyznano adwokat A. T. kwotę 221,40 zł jako opłatę za udzieloną M. W. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pomoc prawną, powiększoną o obowiązującą w dniu rozstrzygania w przedmiocie tego wniosku stawkę podatku VAT [180 zł (75 % z 240 zł) + 41,40 zł (23% VAT z 180 zł)].
Orzeczenie niniejsze znajduje podstawę w art. 258 § 2 pkt 8, art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 19 pkt 1, § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło