II SA/Rz 692/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skarg A. K. i W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2025 r. nr SKO.4171/8/2024 w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: SKO) z dnia 26 lutego 2025 r., nr 4171/8/2024 po rozpatrzeniu odwołania A. K. i W. K.(dalej: skarżący) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia 30 stycznia 2024r., sygn. OŚ.6331.9.2023.MJ w przedmiocie: 1. odmowy zobowiązania Ł. Ś. oraz M. Ś., właścicieli działek nr [...] [...], [...] obręb Ł. do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zabezpieczających szkodom na w/w działkach, 2. umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] obręb Ł.. Jak wynika z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych A. K. (wnioskodawczyni/strona) pismem z dnia 18 maja 2021 r. zawiadomiła Burmistrza R. o naruszeniu stosunków wodnych przez właścicieli nieruchomości dz. nr. ew. [...] – M.Ś., nr. ew. [...] – Ł.Ś. i [...] – R.. M. i Ł.Ś. wskutek czego dochodzi do zalewania działek będących jej własnością – [...] i [...]. Pierwotnie postępowanie zostało wszczęte i przeprowadzone przez Urząd Miasta w R. W jego ramach w dniu 5 lipca 2021 r. odbyła się rozprawa administracyjna połączona z oględzinami spornego gruntu z udziałem stron postępowania oraz biegłego z zakresu hydrologii T. K. W oparciu o wyniki w/w czynności, a także ponownej rozprawy połączonej z oględzinami z dnia 17 grudnia 2021 r. oraz treść opinii biegłego i jej uzupełnień Burmistrz R. decyzją z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt OŚIR.6331.1.2021 nakazał wykonania na działce nr [...] w określonej lokalizacji oraz o określonych parametrach i charakterystyce odwodnienia liniowego. Wskutek odwołania wniesionego przez skarżących SKO w Rzeszowie decyzją z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt SKO.4171/52/2022 utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Wskutek skargi wniesionej przez w/w, WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1242/22 uchylił w/w decyzję SKO w Rzeszowie. Kolegium orzekając ponownie decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r. sygn. akt SKO.4171/49/2023 uchyliło tym razem decyzję Burmistrza R. z 23 maja 2023 r. w związku z istotnym brakiem rozstrzygnięcia w postaci braku wskazania adresata nałożonego obowiązku wykonania odwodnienia. W ramach ponownego rozpoznania sprawy w dniu 2 października 2023 r. ponownie odbyła się rozprawa administracyjna połączona z oględzinami spornego gruntów. W toku czynności procesowych okazało się, że wpływ na zmianę stosunków wodnych na działce wnioskodawców może mieć spływ wody z działki stanowiącej własność G. R. W związku z tym, że Gmina R. uzyskała status strony postępowania Burmistrz R. wystąpił do SKO w Rzeszowie o wyznaczenie innego organu do rozpoznania niniejszej sprawy. Kolegium wyznaczyło Burmistrza Miasta D. do rozpatrzenia i załatwienia sprawy z wniosku A. K. dotyczącej zmiany stanu wody na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...] ze szkodą dla gruntów sąsiednich nr ew. [...] i [...] położonych w [...]. W dniu 28 listopada 2023 r, odbyła się rozprawa administracyjna połączona z oględzinami w/w działek z udziałem biegłego z zakresu wodno- melioracyjnego T. K. w celu ustalenia stanu faktycznego. Ustalono, że teren działki nr ew. [...] należy do gruntów rolnych o powierzchni około 0,19 ha. Działka od strony wschodniej graniczy z działką nr ew. [...] znajduje się na niej niska zabudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Teren działki jest pagórkowaty ze spadkiem w kierunku wschodnim. Działka ew. nr [...] jest zabudowana niską zabudową, znajduje się na niej dom jednorodzinny. Działka nr ew. [...] i [...] oddzielone są od siebie prefabrykowanym betonowym ogrodzeniem z gotowych bloków, osadzonych na wypustach słupkowych, brak jest podstawy podmurówki. Ogrodzenie z betonowych płyt prefabrykowanych jest umieszczone ponad poziomem terenu na wysokości około 20-30 cm. Działka [...] należy do gruntów ornych mieszkalnych o powierzchni około 0,09 ha. Działka nr ew, [...]jest zabudowana niską zabudową, na której znajduje się budynek mieszkalny wraz z dwoma budynkami gospodarczymi, powierzchnia działki wynosi około 0,07 ha. Budynek gospodarczy posadowiony na działce nr [...] od strony północno-wschodniej nie posiada rynien, ani urządzeń pozwalających na odprowadzenie wód opadowych z powierzchni dachowych, a wody swobodnie spływają na teren działki, która również nie posiada żadnych urządzeń drenarskich. Teren działki jest porośnięty trawą, brak jest widocznego utwardzenia. Działka nr [...]od zachodu graniczy z działką drogową nr 1267/2, natomiast od północy z działką nr [...], która zgodnie z mapą ewidencyjną stanowi pastwisko o powierzchni około 0,08 ha. Obecnie po działce nr [...] odbywa się dojazd do działek nr [...] i [...]. Od strony północnej działki nr [...] widoczny jest rów ziemny (trawiasty) prowadzący wody w kierunku wschodnim z wylotem do rowu przydrożnego znajdującego się przy drodze publicznej (działka nr [...]), a następnie przepustem pod drogą gminną w kierunku rowu znajdującego się na działce nr [...], której powierzchnia wynosi około 0,35 ha, są to grunty orne zabudowane. Na działce nr [...]od strony północno-zachodniej znajduje się budynek gospodarczy, działka w przeważającej części stanowi użytki orne. Za budynkiem gospodarczym widoczny jest rów. Skarpa rowu od strony południowej umocniona jest płytami betonowymi trapezowymi, natomiast północna skarpa pokryta jest płytami ażurowymi. Dno rowu wyłożone jest płytami betonowymi. Wody z tego rowu bezpośrednio kierowane są do rzeki [...] znajdującej się po wschodniej stronie działki nr 1286. Teren działek nr [...], [...], [...], [...], jest pagórkowaty ze spadkiem w kierunku wschodnim. W bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego wnioskiem znajdują się zabudowy jednorodzinne, pola uprawne oraz nieużytki. Według twierdzeń wnioskodawczyni, po każdym deszczu woda spływa z działki Ł. i M.Ś. na działkę nr [...]. Działka nr [...] jest zalewana z powodu przekopu. Budynek Gospodarczy znajdujący się na działce [....] z powodu spływającej wody z działek położonych powyżej jest zalewany, co powoduje szkody. Zeznała, że od 20 lat jest właścicielem powyższych działek. Dodatkowo poinformowała, że od momentu kiedy utraciła prawo do drogi po 2017 r. droga została podniesiona (tj. działka nr [...]), a woda spływa z góry prosto pod budynek gospodarczy znajdujący się na działce nr [...]. Z kolei W. K. współwłaściciel działek nr [...]i [...] w pisemnych wyjaśnieniach podał, że wraz z żoną są właścicielami działek nr [...] i [...] od roku 1999. Na działce [...] znajdowały się dwie fosy i trzy przepusty betonowe. W roku 2017 panowie Ś. usunęli przepusty betonowe oraz zakopali jedną z fos, znacznie podnosząc przy tym poziom swoich działek. Poinformował, że podczas opadów deszczu woda przelewa się przez drogę gminną na działkę [...] zalewając ją oraz budynek gospodarczy posadowiony na przedmiotowej działce. Według strony Ł. Ś.na swojej działce nr [...], wykopał fosę, kierując wodę na działkę nr [...]. W wyniku jego działań woda pitna ze studni znajdującej się na działce nr [...] nie nadaje się do użytku na skutek jej zanieczyszczenia. Nadto, woda z rynien budynku gospodarczego znajdującego się na północnej stronie działki nr [...]bezpośrednio spływa do rowu znajdującego się przy drodze publicznej (działka nr [...] nie zalewając gruntów sąsiednich. Ł. i M. Ś.wskazali natomiast, że wnioskodawczyni miała fosę koło kurnika, z której spływała woda z ich działek, o czym świadczą załączone zdjęcia, które były zrobione około 2015-2016 r. Woda z ich działek przepływa do rowu i przepustami pod drogą gminną do rzeki W.. Ł. Ś. poinformował również, że wnioskodawczyni w 2012 r. zatkała betonami wylot wody. Według niego w roku 2018 przedstawiciele gminy poinformowali wnioskodawczynię, że przepust powinien być drożny, aby woda nie przelewała się na drogę. Wyjaśnił również, że woda z powierzchni dachowych budynku gospodarczego spływa przez drogę gminną i zalewa stodołę, zaś z budynku mieszkalnego wnioskodawczyni woda spływa do rowu znajdującego się przy drodze publicznej (działka nr [...]). Woda spływając w czasie opadów z działki [...] wzdłuż murku wpada do fosy, natomiast wody z budynków mieszkalnych znajdujących się na działkach nr [...], [...] odprowadzane są zgodnie z pozwoleniem na budowę. Na działce nr [...] zostały wykonane dwa betonowe odpływy do rowu, tak aby wody nie zalewały działek sąsiednich. Drogą gminną płynie woda, która podczas dużych opadów deszczu nie mieści się w wykopanym rowie. Biegły T. K. specjalista wodno-melioracyjny w ekspertyzie hydrologicznej z lipca 2021 r. w zakresie warunki gruntowo-wodnych w obrębie działek nr [...] [...], [...], [....] i [....]położonych w [...]. podał, że działki nr [...] i [...] wskazane przez wnioskodawczynię położone są na pochyłym zboczu miejscowości [...]. Graniczą one z zachodnią stroną pasa drogi gminnej, dawniej występowała tam droga wewnętrzna do pól. Działka nr [...], na której zlokalizowany jest budynek gospodarczy, będący w użytkowaniu Wnioskodawczym - przylega do wschodniej strony wspomnianej drogi gminnej. Odwodnienie pasa drogi gminnej na analizowanym odcinku realizowane jest przez rów przebiegający po stronie zachodniej. Droga wewnętrzna na działce nr [...] i [...], obecnie służy właścicielom. Ze względu na pagórkowate ukształtowanie terenu działek nr [...] i [...] spływają wody opadowe z sąsiednich pół. Biegły na mapie topograficznej zaznaczył kierunek spływu wód opadowych i roztopowych oraz granice obszaru o powierzchni około 0,91 ha, będące zlewnią wód opadowych. Dodatkowo biegły opisał, że z działki nr [...] wody spływają na działkę nr [....] powodując szkody, na co wskazywała A. K.. Oceniając stan wód opadowych na działkach nr [...] i [...] biegły wyjaśnił, że: na użytkowanym w przeszłości szlaku przejazdowym na działkach nr [...] i [...] istniał zorganizowany system przekierowania wód opadowych do rowu, który został oznaczony kolorem niebieskim na mapie dołączonej do opinii, zachowane do dziś koryto rowu jest w stanie przejąć całość wód opadowych spływających ze wskazanych pól o powierzchni 0,91 ha, przeprowadzone pomiary niwelacyjne potwierdzają wskazaną przez wnioskodawczynię trasę spływu wód opadowych w kierunku budynku gospodarczego na działkę nr [...]. Uznał, że przywrócenie lub wykonanie podobnych urządzeń jakie istniały na drodze wewnętrznej na działkach nr [...] i [...] umożliwi bezpieczne przekierowanie wód do istniejącego koryta wód opadowych połączonego z potokiem W. Biegły w opinii przedstawił obliczenia hydrologiczne, w tym celu na podstawie mapy topograficznej ustalił obszar zlewni o powierzchni 0,91 ha. Wody opadowe pochodzące z tego obszaru, pomimo dobrych właściwości retencyjnych gruntów uprawnych - spływają na działki objęte sporem. Obliczenia wykazały, że podczas nasilonego deszczu (15 min) w kierunku działek nr [...] i [...] może spływać nawet 16,2 m3 wód opadowych. W obecnym stanie zagospodarowania przejazdu na działkę nr [...], duża część z wykazanej ilości nie trafia do przyległego rowu, natomiast przedostaje się na niżej położoną drogę asfaltową, co utrudnia jej właściwe utrzymanie. Wykazana ilość wód opadowych spływających z pochyłego obszaru pól - przemawia za potrzebą wykonania na działce nr [...] koryta przeznaczonego do przekierowania wód w kierunku zachowanego rowu. Tym samym biegły potwierdził słuszność złożonego wniosku dotyczącego naruszenia stanu wód na wskazanym gruncie działek nr [..] i [...] położonych w [...]. Po zapoznaniu się z uwagami i zastrzeżeniami stron postępowania, biegły wydał w październiku 2021 r. opinie uzupełniającą. Podał w niej, że przeprowadzony pomiar niwelacyjny wykazał, że istniejące nachylenia poprzeczne nawierzchni asfaltowej drogi gminnej (działka nr [...]) spełniają swoją funkcję. Wody opadowe z nawierzchni pasa drogowego kierowane są do obustronnych rowów, skąd mają zapewniony odpływ. Udział spływu wód opadowych w ustalonym obliczeniami spływie opadowym na działkę nr [...]jest znikomy. Biegły zwrócił również uwagę na niedogodność lokalizacyjną działki nr [...] usytuowanej w obniżeniu terenowym w niewielkiej odległości od stopy nasypu drogowego. Przy takiej lokalizacji wykonane groble i przekopy wokół budynku gospodarczego nie stanowią wystarczającego zabezpieczenia przed napływem wód wynoszącym okresowo 16,2 m3. W jego ocenie przeprowadzone rozeznanie wykazało, że ukształtowanie pochyłe posesji mieszkalnej działki nr [...] powoduje spływ wód do rowu przydrożnego. Wspomniana przez wnioskodawczynię podczas wizji okresowa konserwacja rowu jest wystarczająca dla odprowadzenia wód bez szkody dla budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...]. Przedstawione rozwiązanie w postaci wpustu liniowego (kratownicy) na przepuście tuż przy drodze gminnej stwarzałoby niebezpieczeństwo dla użytkowników obydwóch dróg. Optymalnym rozwiązaniem jest ujęcie i przekierowanie wód opadowych w miejscu wyznaczonym w opinii. Biegły podtrzymał zalecenia związane z wykonaniem na działce nr [...] koryta i przekierowania wód opadowych do istniejącego odwodnienia oraz poinformował, że takie rozwiązanie jest wystarczające, aby przechwycić wody z działek położonych powyżej tak, aby nie zalewały działki drogowej nr [...] oraz działki nr [....]. Ponadto biegły wyjaśnił, że w ramach zabudowy mieszkalnej nowopowstałych działek nr [...] i [...]wykonano typowe dla pochyłych terenów prace ziemne. Istniejący przed zabudową spadek terenu wynoszący ok 10% w kierunku wschodnim, między innymi na posesję Wnioskodawcy, został zmniejszony. Z tego względu przytoczone zdarzenie występujące w okresach nawalnych opadów, nie może być uznane jako naruszenie stanu wody na gruncie, nowopowstałe budynki na działkach [...] i [...]zostały zaopatrzone w typowe instalacje odwadniające i magazynujące wody opadowe z powierzchni dachowych. Zdaniem biegłego dokonane przemieszczenia gruntu zmniejszające istniejące wcześniej spadki terenu, pozwolą zagospodarować wody na wskazanych posesjach. Ewentualne zdarzenia spływu wód w kierunku drogi wewnętrznej będą występowały sporadycznie z przyczyn nawalnych opadów. Zalecane do wykonania na działce nr [...], jedno koryto do ujęcia i przekierowania wód opadowych do istniejącego odwodnienia jest wystarczające. W kolejnej opinii uzupełniającej z marca 2022 r. biegły T. K. poinformował, że wykonanie odwodnienia liniowego w zalecanej opinią lokalizacji na działce nr [...] może spowodować przecięcie kabla elektrycznego znajdującego się na tym odcinku. Po zapoznaniu się z trasą istniejącego doziemnego przyłącza elektrycznego, lokalizacja odwodnienia liniowego została zmieniona. Optymalną lokalizacją dla odwodnienia liniowego jest miejsce na granicy wjazdu z drogi gminnej na działkę nr [...]. Biegły wyjaśnił również, że proponowane przez wnioskodawcę wykonanie dodatkowych koryt betonowych z kratką metalową na działce nr [...] nie są uzasadnione. Zabudowa działek nr [...]i [...] nie przyczyniła się do zwiększenia spływu wód opadowych w kierunku posesji na dz, nr [...]. Istniejący przed zabudową spadek terenu wynoszący ok. 10 % w kierunku wschodnim, wskutek dokonanych przemieszczeń gruntu został odcinkowo zmniejszony. Działania związane z uzyskaniem płaskiej powierzchni pod zabudowę nie zmieniły kierunku spływu wód. Ponadto budynki na działkach nr [....] i [...] zostały zaopatrzone w typowe instalacje służące do retencjonowania wód opadowych z powierzchni dachowych. Z uwagi na powyższe biegły zlecił wykonanie jedynie odwodnienia liniowego usytuowanego na granicy wjazdu z asfaltowej drogi gminnej na działkę nr [....]. W kolejnym uzupełnieniu z kwietnia 2022 r. biegły T. K. wyjaśnił, że obszar zlewni wynosi 0,91 ha, tworzą ją pola uprawne położone w wyższych partiach terenu od strony zachodniej w stosunku do wszystkich działek objętych sporem. Obliczenia przedstawione w opinii wykazały, że podczas dużych opadów deszczu, w kierunku pasa dojazdowego na działkach nr [....] i [...] może wystąpić w ciągu 15 minut spływ wód o wielkości 16,2 m3. Kierunki spływu wód w minimalnym zakresie przechodzą przez teren nowopowstałych posesji mieszkalnych na działkach [...] i [...]. Ponadto biegły przedstawił, że na użytkowanym w przeszłości szlaku przejazdowym na działce nr [...] i [....] istniał zorganizowany system przekierowania wód opadowych do rowu, zachowane otwarte koryto rowu jest w stanie przyjąć całość wód opadowych spływających ze wskazanych pól o powierzchni 0,91 ha. Przeprowadzone pomiary niwelacyjne potwierdzają wskazaną przez wnioskodawcę trasę spływu wód opadowych w kierunku budynku na działce nr [...], przywrócenie lub wykonanie podobnych urządzeń jakie istniały na drodze wewnętrznej na działce nr [....] i [...] umożliwi bezpieczne przekierowanie wód do istniejącego koryta wód opadowych połączonego z potokiem W.. Zdaniem biegłego, wykazane obliczeniami natężenia wód, wynoszące podczas miarodajnego opadu (15 minutowego) tylko 17,9 dcm3/s świadczą o właściwym doborze parametrów, oraz lokalizacji zaleconego odwodnienia liniowego. Biegły potwierdził słuszność złożonego wniosku zgłaszającego naruszenie dotychczasowego stanu wód na wskazanym gruncie działek nr [...], [...]. Natomiast nie stwierdził naruszenia stanu wód na wskazanych przez wnioskodawczynię przyległych wyżej położonych wysokościowo posesjach o nr [...] i [...], Zabudowa działek nr [...] i [...} nie przyczyniła się do zwiększenia spływu wód opadowych w kierunku posesji na działkę nr [...]. Istniejący przed zabudową spadek wynoszący około 10% w kierunku wschodnim m. in. na działkę nr [...] podczas zagospodarowania terenu został nieco zmniejszony. Ponadto budynki znajdujące się na działkach nr [...] i [...] zostały zaopatrzone w typowe instalacje odwadniające i magazynujące wody opadowe z powierzchni dachowych. Biegły podkreślił, że realizacja zaleconego odwodnienia liniowego jest wystarczająca do przywrócenia właściwych stosunków wodnych terenu objętego opinią. Organ I instancji po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że doszło do zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] i zmiana ta odbyła się że szkodą dla działki nr [...] w postaci zalewania budynku gospodarczego znajdującego się na tej działce, wodami opadowymi spływającymi z działki nr [...]. Zalecone odwodnienie liniowe w ekspertyzie hydrologicznej uznał za jak najbardziej uzasadnione, gdyż przekieruje ono wody opadowe z działki nr [...] do rowu przydrożnego a następnie do rzeki W.. Jednakże organ odmówił zobowiązania Ł. Ś.. oraz M. Ś., właścicieli działek nr [...], [...], [...] obręb Ł. do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zabezpieczających szkodom na w/w działkach stwierdzając podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu listopada 2023 r. z udziałem biegłego, że wykonane zostało na działce nr [...] odwodnienie liniowego na całej szerokości działki nr [...]. Podczas rozprawy Ł. Ś. oświadczył, że na działce nr [...] została wykonana kratka (odwodnienie liniowe) zgodnie z decyzją Burmistrza R. wydaną w dniu 19 maja 2022 r. Organ podkreślił, na podstawie analizy zgodnie z art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm.), że według opinii biegłego brak zasadności rozpatrywanego wniosku złożonego przez właścicieli zabudowanych działek nr ew. [...], [...] . Przedstawione fakty i okoliczności dotyczą wód opadowych spływających podczas nasilonych opadów z pól uprawnych położonych powyżej powstałych przed kilku laty posesji. Właściciele niedawno zagospodarowanych działek nr [...], [...] wykonali szereg niezbędnych prac ograniczających do minimum spływ wód opadowych w kierunku niżej położonego zabudowanego terenu wnioskodawców. Ponadto wykonali zalecone przez Urząd Miejski w [...] odwodnienie liniowe, które wystarczająco zabezpiecza nawierzchnię drogi gminnej (dz. [...]) przed wodą spływającą z pól po działkach nr [...], [...]. Organ zauważył, że zdarzający się okresowy spływ wód z nawierzchni pasa drogowego w kierunku budynku gospodarczego na działce nr [...], nie wynika z zaniedbań administratora drogi gminnej. Dysproporcja wysokościowa tj. obniżenie terenowe w miejscu usytuowania budynku gospodarczego względem nawierzchni asfaltowej w okresach nawalnych opadów jest naturalną przyczyną wskazywanych problemów. Odnosząc się do materiałów dowodowych przedstawionych przez wnioskodawców (film i zdjęcia na płycie CD) przedstawiających m. in. spływ wody z działki nr [...] uznał je za nie mające znaczenia w sprawie, gdyż powstały przed wykonaniem odwodnienia liniowego na działce nr [...]. Ustosunkowując się do twierdzeń strony A. K. dotyczących naruszenia stosunków wodnych wskutek podniesienia poziomu terenu działek nr [...] i [...], organ wyjaśnił, że działki nr [...] i [...] nie zostały podniesione, natomiast teren tych działek został obniżony i przygotowany pod budowę budynków mieszkalnych znajdujących się na tych działkach. Naruszenie stanu wód na gruncie działki nr [...] nie są wywołane zatem obniżeniem terenu działek nr [...] i [....] a naturalnym ukształtowaniem terenu, pagórkowatym i dość stromym ze spadkiem w kierunku wschodnim. Co więcej natężenie i kierunek spływu wód nie został zmieniony. W związku z powyższym organ odmówił zobowiązania Ł. Ś. oraz M. Ś., do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zabezpieczających szkodom na działkach nr [...] i [...] z uwagi na fakt iż nie doszło do naruszenia stosunków wodnych na działkach nr [...]i [...]. W zakresie wniosku odnoszącego się do zalewania działki nr [...] wodami opadowymi z działki nr [...] stanowiącej drogę gminną organ I instancji umorzył postępowanie w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] obręb Ł. stanowiącej drogę gminną, będącej własnością Gminy R., uznając, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy o uregulowanie stosunków wodnych w kontekście przesłanek art. 234 ustawy Prawo wodne, niezbędnym jest bowiem ustalenie daty, w której wnioskodawca dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Zgodnie bowiem z art. 234 ust. 5 ustawy Prawo wodne, postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Zatem, koniecznym staje się wykazanie, a przynajmniej uprawdopodobnienie, iż zmiana stanu wód na gruncie sąsiednim powoduje szkody na gruncie wnioskującego wszczęcie postępowania, a on sam o tym fakcie ma wiedzę przez okres nieprzekraczający 5 lat. Organ I instancji ustalił zaś, że w okresie ostatnich pięciu lat, Gmina R. nie wykonywała żadnych prac polegających na zmianie spadku poprzecznego drogi. W odpowiedzi na wystąpienie organu I instancji Burmistrz R. poinformował, że w roku 2019 na wysokości działki [...]wykonano remont uszkodzonego przyczółka istniejącego przepustu drogowego, oraz remont istniejącego umocnienia dna rowu odprowadzającego wody opadowe z przedmiotowego przepustu, natomiast w roku 2021 na wysokości działki [...]wykonano remont istniejącego przepustu. W/w prace nie spowodowały jakichkolwiek zmian spadku poprzecznego drogi. Poza wymienionymi pracami w okresie ostatnich pięciu lat nie były wykonywane żadne prace polegające na zmianie spadku porzecznego drogi. W związku z takimi wyjaśnieniami organ I instancji uznał, że gmina nie realizowała inwestycji w postaci przebudowy/budowy drogi na działce nr [...] a jedynie zostały wykonane remonty 2 istniejących przepustów, które to prace nie doprowadziły do zmiany kierunku i natężenia spływu wód opadowych. W konsekwencji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie uregulowania stosunków wodnych na działce o nr ewid. [...], gdyż stało się w całości bezprzedmiotowe, skoro przepis art. 234 ust. 5 ustawy Prawo Wodne wyklucza prowadzenie postępowania z uwagi na upływ czasu. SKO w Rzeszowie podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie wystąpiło zjawisko zmiany stanu wody na gruncie lub zwiększenia intensywności kierunku spływu wody opadowej w stosunku do stanu panującego w okresach poprzedzających działania podejmowane na nieruchomościach będących przedmiotem postępowania i stanowiących własność stron postępowania. W niniejszej sprawie taka okoliczność nie została potwierdzona przez biegłego. Postepowanie dowodowe dowiodło brak podstaw do nałożenia na właścicieli działek nr [...], [...], [...] obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom Organ odwoławczy zaznaczył, że zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy dawał podstawy do twierdzenia, że fakty mające znaczenie prawne w sprawie, co jest warunkiem koniecznym wydania prawidłowego w sprawie rozstrzygnięcia, zostały dostatecznie udowodnione. Zaznaczył, że zmiana stosunków wodnych panujących na gruncie oraz jej wpływ na grunty sąsiednie, zwłaszcza przy dużym skomplikowaniu stanu faktycznego w sprawie i wielu nakładających się zdarzeń ingerujących w naturalny spływ wód wymaga bardzo skrupulatnych badań, a także wiadomości specjalnych, dostarczanych przez biegłych specjalistów, czemu w niniejszej sprawie uczyniono zadość, sięgając po biegłego dysponującego wiadomościami specjalnymi. W skardze do tut. Sądu na opisaną wyżej decyzję SKO w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2025 r., A. K. i W. K. zarzucili: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 w zw. z art. 234 ust 1 i 3 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż nie zostały łącznie spełnione wszystkie przesłanki z tego przepisu, w sytuacji, kiedy w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany spływu wody przez Ł. Ś. i M. Ś.jako właścicieli działek nr [...], [...], [...] obręb Ł. na gruncie i zmiany te wpływają szkodliwie na sąsiednie grunty należące do skarżących oraz istnieje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy szkodą a zmianą stanu wody, 2. obrazę przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. a art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niewłaściwe przyjęcie, że nie ma podstaw do tego aby przyjąć, że na wskutek działań Ł. Ś. i M. Ś. doszło do takiego naruszenia stosunków wodnych na działkach nr [...], [...], [...] obręb Ł., które ma wpływ na działki [...] oraz [...] obręb Ł., a uzasadniają przywrócenie stanu poprzedniego sprzed dokonanych przez nich zmian lub wykonania urządzeń zabezpieczających szkodom na działkach [...] oraz [...] obręb Ł., stanowiących własność A. K. i W. K., a co za tym idzie nieuzasadnionym przyjęciu, iż wykonane przez w/w koryta w celu odpływu wód opadowych są wystarczające, podczas gdy wielokrotnie wnosiliśmy o to, aby wykonać na działce nr ew. [...] betonowe koryta o wymiarach 50 cmx 75 cm, natomiast na działce [...] wykonać betonowe koryta o wymiarach 35cm x 57 cm, ponadto na działce o nr ew. [...] powinny znajdować się dwa przepusty złożone z koryt betonowych z kratką o wymiarach 35 cm x 57 cm, Wywodząc powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów procesu według norm przepisanych. W ocenie skarżących stanowisko SKO jest błędne, bo z jednej strony organ przyznaje iż doszło do naruszenia stosunków wodnych, po to by w dalszej części uznać że wykonane przez panów Ś. odwodnienie jest wystarczające. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie dokonał żadnych ustaleń samodzielnie, opierając się bezkrytycznie na opinii biegłego, a w szczególności na konkluzji tego opracowania, choć sporządzona opinia w wielu miejscach nie jest jednoznaczna, a zasugerowane rozwiązanie problemu podtapiania działki nr [...] i [...] nie rozwiązuje problemu naruszenia stosunków wodnych przez wyżej wymienionych. W ocenie skarżących tylko nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego albo wykonania na działce nr ew. [...] betonowego koryta o wymiarach 50 cmx 75 cm, natomiast na działce [...] wykonie betonowego koryta o wymiarach 35cm x 57 cm, a także na działce o nr ew. [...] dwóch przepustów złożonych z koryt betonowych z kratką o wymiarach 35 cm x 57 cm, mogłoby pomieścić ogromne ilości wody, które spływają na działkę skarżących. Skarżący podnieśli, że organ odwoławczy ignoruje fakt, na co wielokrotnie zwracali uwagę, że czynnikiem wpływającym na zmianę stosunków wodnych i spływanie wody na ich nieruchomość jest podniesienie terenu i wykopanie fosy na działce nr [...], przez Ł. Ś., tak aby woda z w/w nieruchomości spływała na działkę skarżących, czemu też miało służyć zakopanie istniejącego rowu i usunięcie betonów z przepustu. Zarzucili nadto skarżący, że bezpodstawnie pominięte zostały oferowane przez nich nagrania, które obrazują to w jaki sposób wygląda sytuacja podczas opadów deszczu i co ma istotne znaczenie dla rozstrzygniecie sprawy. Skarżący podnieśli, że organ odwoławczy popada w sprzeczność, bo z jednej strony dostrzega to, że w 2017 r. panowie Ś. usunęli przepusty betonowe oraz zakopali jedną z fos, znacznie podnosząc przy tym poziom swoich działek, a to powoduje, że woda z ich działek przelewa się przez drogę gminną na działkę [...]zalewając budynek gospodarczy posadowiony na przedmiotowej działce, po to by stwierdzić, iż nie doszło do zmiany stosunków wodnych. Istotne jest także to, że wskazywali, na to, że poprzez takie działania sąsiadów dochodzi nie tylko do zalewania budynku gospodarczego skarżących, ale też do zanieczyszczania studni z wodą pitną na działce o nr ew[...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej : p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji według wskazanego kryterium, Sąd stwierdził, że zostały one wydane zgodnie z prawem. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a.), co doprowadziło do oddalenia skargi. Zakres obowiązków jakie ciążą na właścicielu nieruchomości w zakresie zachowania stosunków wodnych określony został w przepisie art. 234 ust. 1 Prawa wodnego. Przepis ten stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Oznacza to, że zobowiązany on jest chronić nieruchomości sąsiednie przez szkodą spowodowaną zmianą stosunków wodnych polegających na zmianie kierunku i intensywności odpływu wód roztopowych bądź deszczowych. Zakazane jest więc takie działanie na nieruchomości własnej, które spowoduje, że spływ wód opadowych na działki sąsiednie będzie większy na skutek podjętych działań, niż ten który istniał dotychczas lub też będzie on się odbywał w innym miejscu, przy czym każdorazowo musi wynikać z tego szkoda. Musi także istnieć związek przyczynowy pomiędzy podjętymi działaniami a zwiększonym spływem lub zmianą jego kierunku. W sytuacji gdy dojdzie do zaistnienia tego typu zmian właścicielowi działki na którą te zmiany niekorzystnie oddziaływają przysługuje roszczenie do odpowiedniego organu samorządu terytorialnego o nakazanie właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, z ustaleniem terminu wykonania tych czynności. Zmiana stanu wody na gruncie, to z kolei każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Może ja powodować nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zastosowanie art. 234 ust. 3 Prawo wodne jest możliwe więc dopiero po bezspornym ustaleniu, że właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie oraz że zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest zatem w pierwszej kolejności ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wody przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim, czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich. Wymaga to precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego istniejącego przed badaną zmianą, charakteru i sposobu dokonanej zmiany, jak i jej szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Nie jest możliwe stwierdzenie takiego wpływu bez uprzedniego, wyraźnego ustalenia, że przed zmianą stan na gruntach sąsiednich był korzystniejszy. Do nałożenia obowiązków na wskazanej podstawie prawnej nie uprawnia zatem ustalenie wykonania jakichkolwiek zmian na działce, ale takich, które mają szkodliwe oddziaływanie na grunt sąsiedni. Podstawy takiej nie może jednak stanowić niezadowalający stan wód na gruncie, ani wymierne szkody, jeżeli nie są one wynikiem szkodliwych działań podjętych na gruncie sąsiednim. Jakkolwiek w tego typu sprawach nie można stawiać tezy, że każdorazowo organ jest zobowiązany do powołania biegłego, to jednak z uwagi na zakres tego postępowania i konieczność ustalenia przez organ położenia poszczególnych działek, istotnych dla sprawy elementów ich urządzenia (wraz z ich opisem), kierunki spływu wód, kierunki świata oraz stwierdzenia czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie, czy na działce sąsiedniej powstała szkoda oraz czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą stanu wód na gruncie a szkodą pożądane jest aby w tego typu sprawach, w sprawach wątpliwych, gdzie zmiany takie nie są jednoznacznie wykazane bądź zaprzeczone tego typu dowód został powołany. W niniejszej sprawie organy skorzystały z opinii biegłego o specjalności wodno-melioracyjnej T. K., legitymującego się określonymi uprawnieniami w tym zakresie.. Biegły ten wydał pierwszą w sprawie pisemną opinię z 27 lipca 2021 r. na podstawie wyników wizji lokalnej prowadzonej z jego udziałem jeszcze przez Wójtem Gminy R., po zapoznawaniu się nie tylko z istniejącym stanem na spornych gruntach, ale także ze stanowiskiem stron w tym także skarżących oraz z dołączanym sukcesywnie do sprawy materiałem fotograficznym. Co więcej biegły nie ograniczył się do wydania pierwotnej opinii pisemnej, ale na zlecenie organu I instancji wydawał opinie uzupełniające odnosząc się do wszelkich zarzutów do tej opinii zgłaszanych przez obie strony sporu (vide opinia z 27 października 2021 r.. W związku z zastrzeżeniami stron, w tym strony skarżącej, doszło do ponownych oględzin spornych gruntów w dniu 17 grudnia 2021 r. w związku z czym biegły wydał kolejną opinię zmieniając lokalizacje postulowanego odwodnienia liniowego na działce [...], ze względu na przebieg doziemnego przyłącza elektrycznego w pierwotnie zalecanym miejscu. Ustosunkował się także do żądań formułowanych przez skarżących co do rodzaju i umiejscowienia sugerowanych urządzeń wyjaśniając, dlaczego takie postulaty są nieuzasadnione Zajął jednocześnie jednoznaczne stanowisko, że zalecone przez niego urządzenie we wskazanym ostatecznie miejscu działki [...] niweluje naruszenie stosunków wodnych jakie miało miejsce na działkach gruntowych nr ew. [...] i [...] to jest pozwoli na ujęcie i przekierowanie wód opadowych do istniejącego rowu odwadniającego. Uwarunkowania procesowe sprawy (zmiana organu prowadzącego postepowanie w I instancji, zwrot do ponownego rozpoznania sprawy) sprawiły, że biegły wydawał kolejne opinie w sprawie ponownie zapoznając się z sytuacją na gruncie w ramach oględzin procesowych z udziałem stron. Kolejne oględziny były przeprowadzone w dniach 2 października 2023 r. i 23 listopada 2023 r. każdorazowo z udziałem biegłego T. K., który wydał w grudniu 2023 r. ostateczną opinię w sprawie, a następnie pismem ze stycznia 2024 r. ustosunkował się do kolejnych zarzutów zgłoszonych przez stronę skarżącą. Przedstawione powyżej działania ze strony organu umożliwiły zdaniem Sadu zebranie przez biegłego wszystkich informacji w sprawie oraz zapoznanie się z sytuacją na gruncie. Biegły w ostatecznej opinii w sprawie z grudnia 2023 r. odniósł się do wszystkich zagadnień wymagających wiedzy specjalistycznej, którą biegły niewątpliwie dysponował posiadając uprawnienia specjalistyczne z zakresu wodno-melioracyjnego i ustosunkował się do zarzutów strony skarżącej w piśmie ze stycznia 2024 r. Zatem opinia biegłego na której bazowały organy orzekające w sprawie jawi się w ocenie Sadu jako pełna, a przy tym jest jasna i logiczna, zawiera rzeczowe odpowiedzi na postawione biegłemu pytania oparte na stosownych wyliczeniach. Samych tych wyliczeń strona skarżąca nie kwestionuje. Stwierdzić przychodzi zatem, że organ I instancji w niniejszej sprawie słusznie powołał biegłego i oparł swoje rozstrzygniecie na jego opinii, którą zasadnie podzielił jako kompleksową i odnosząca się do wszelkich zagadnień mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W opracowanej i przedstawionej przed organem opinii biegły wskazał na wszelkie elementy jakie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Godzi się zauważyć, ze w niniejszej sprawie należy wyróżnić trzy aspekty, czy zagadnienia, do których biegły odniósł się, a które skutkowały odmienną oceną przez pryzmat art. 234 Prawa wodnego, a w konsekwencji adekwatnym rozstrzygnięciem. Pierwszy aspekt sprawy odnosi się do oddziaływania na spływ wód opadowych i roztopowych na teren działki skarżących (nr ew. [...]) zabudowanej budynkiem gospodarczym z działki ew. nr [...] stanowiącej drogę gminną o nawierzchni asfaltowej. Zdaniem organów opartym na opinii biegłego okresowy spływ wód w kierunku budynku gospodarczego na działce ew. nr [...] spowodowany jest dysproporcją wysokościową czyli obniżeniem terenowym w miejscu usytuowania budynku gospodarczego względem drogi i problemy sygnalizowane przez wnioskodawców zwłaszcza w okresie nawalnych opadów są tego naturalną konsekwencją. Jednocześnie organ ustalił, ze zarządca tej drogi gminnej (działka nr [....]) nie wykonywał w ostatnich pięciu latach jakichkolwiek remontów drogi w tym miejscu, które spowodowałyby zmianę ukształtowania powierzchni drogi ocenianej przez pryzmat zmiany stosunków wodnych. W związku z tym organ I instancji umorzył postępowanie w tym zakresie uznając, ze w świetle art. 234 § 5 Prawa wodnego nie może toczyć się postępowanie, jeżeli upłynęło co najmniej 5 lat od dnia w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Sąd wskazuje, z treści przepisu art. 234 ust. 5 Prawa wodnego należy wywieść wniosek, że jeżeli postępowanie zostanie wszczęte i wykaże, że wnioskodawca wiedzę o naruszeniu stosunków wodnych ze szkodą dla jego gruntu ma od ponad 5 lat, daje to organowi podstawę do umorzenia postępowania (vide wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 3 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 153/25, czy wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SA/Bk 181/20 - Lex nr 2973634). Jeżeli więc w ciągu ostatnich 5 lat nie były prowadzone w obrębie działki nr [...] stanowiącej drogę gminną, żadne prace, które mogłyby oddziaływać na stosunki wodne działki skarżących nr [...] (sygnalizowane przez skarżących podtopienia), to wszczęte w tym zakresie postępowanie obejmujące działania, które mogłyby więc wpływ na stosunki wodne gruntów sąsiednich należało słusznie umorzyć, gdyż ewentualne prace skutkujące zmianą pochylenia nawierzchni drogi asfaltowej byłyby prowadzone znacznie wcześniej. Drugi z aspektów sprawy dotyczy wpływu zagospodarowania działek ew. [...] i nr [...], na których kilka lat wcześniej wybudowane zostały przez właścicieli działek Ł. Ś. i M. Ś. domy jednorodzinne. Według ustaleń organów również opartych na opinii biegłego teren tych działek w związku z budową na nich budynków mieszkalnych nie został obniżony jak twierdzą wnioskodawcy, lecz obniżony, przez przemieszczenie ziemi na najniżej położone tereny działek. W ocenie organów naruszenie stanu wód na działce wnioskodawców nr ew. [...] nie jest wywołany obniżeniem terenu w/w działek, lecz spowodowane naturalnym ukształtowaniem terenu, pagórkowatym, i z dość ostrym spadkiem w kierunku wschodnim. Zagospodarowanie w/w działek w związku z budowa na nich budynków mieszkalnych nie spowodowało zmiany natężenia i kierunku spływu wód. , gdyż istniejący przed zabudową spadek terenu wynoszący ok. 10 % w kierunku wschodnim, wskutek dokonanych przemieszczeń gruntu został odcinkowo zmniejszony a ponadto budynki na działkach nr [...] i [...] zostały zaopatrzone w odpowiednie instalacje służące do retencjonowania wód opadowych z powierzchni dachowych. Z tego powodu przedmiotowy wniosek o przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie odpowiednich urządzeń zabezpieczających na w/w działkach organy słusznie uznały za nieuzasadniony. Co do zasady za uzasadniony uznały natomiast organy wniosek odnoszący się do trzeciego aspektu sprawy, a mianowicie wykazano, że na działkach nr ew. [...] i [...] doszło do zmiany stosunków wodnych ze szkodą w postaci zalewania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce skarżących nr ew. [...]. Mianowicie ustalono, ze na użytkowanym w przeszłości szlaku przejazdowym na działkach nr [...] i [...] istniał zorganizowany system przekierowania wód opadowych do rowu, a w obecnym stanie zagospodarowania przejazdu na działkę [...] duża część wód nie trafia do przydrożnego rowu. Ostatecznie w oparciu o opinię biegłego organ uznał za konieczne dla zapobieżenia szkodom wykonanie na działce nr. ew. [...] odwodnienia, które przekieruje wody opadowe do istniejącego koryta co następnie umożliwi przechwycenie wód, aby nie zalewały działki drogowej nr [...] i [...]. Jednakowoż organy ostatecznie odmówiły zobowiązania Ł. Ś. i M.Ś.do wykonania takiego urządzenia w decyzji, bowiem stwierdziły, że na całej szerokości działki nr [....] zostało ono wykonanie w taki sposób, że według biegłego spełnia swoje zadania i wystarczająco zabezpiecza przez wodą spływającą z pól po działkach ew. nr [...] i [...]. Wskazać należy, ze stosowne urządzenie odpowiadające zaleceniom powołanego w sprawie biegłego zostało wykonane po uzyskaniu waloru ostateczności pierwotnej decyzji w sprawie przez Burmistrza R. z dnia 19 maja 2022 r. Niezbędną przesłanką do wydania nakazów przywrócenia stanu poprzedniego, albo wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w przypadku zmiany stanu wody na gruncie, jest wystąpienie choćby minimalnej szkody albo w dacie złożenie wniosku, albo też najpóźniej do daty orzekania o powyższym przez organy administracji publicznej. Jeżeli zatem niekorzystne oddziaływanie w zakresie stosunków wodnych działki na których dokonano zmian, zostało zniwelowane poprzez wykonanie odpowiedniego urządzenia zabezpieczającego szkodom, w tym wypadku odwodnienia liniowego na całej szerokości działki ew. nr [...] to bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie właścicieli działki do jego wykonania. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że rozstrzygniecie sprawy z zakresu objętych dyspozycja art. 234 Prawa wodnego wymaga zasięgnięcia wiadomości specjalnych przekraczających wiedzę wynikającą z doświadczenia życiowego oraz zwykłego zakresu wiedzy posiadanej przez pracowników organów administracji o właściwości ogólnej. Są to postępowania specyficzne i skomplikowane, wymagające odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a ewentualnie również przeprowadzenia badań, analiz i obliczeń. Inne dowody takie jak oględziny, czy zeznania świadków nieposiadających fachowej wiedzy, nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. dla wyjaśnienia, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym czy istnieje związek przyczynowo skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą ( wyrok NSA z dnia 15 października 2025 r. sygn. akt III OSK 1259/24). W tym zakresie opinia biegłego T. K. jest dokładna i należycie uzasadniona w tym zawiera stosowne obliczenia. Podkreślenia wymaga, że opinia ta nie została przy tym podważona żadnym innym dowodem. Organ miał prawo podzielić zawarte w niej wnioski i tego typu ocena nie narusza prawa procesowego w zakresie dyrektyw gromadzenia i oceny dowodów ( art. 77§1 i 7 k.p.a. ). Niezadowolenie strony z treści opinii czy formułowanie odmiennych wniosków na podstawie zgromadzonych dowodów nie może stanowić podstawy do zakwestionowania mocy dowodowej opinii biegłego. Zdaniem Sadu organy w niniejszej sprawie w dostatecznym zakresie dla jej wyjaśnienia przeprowadziły postępowanie dowodowe, a na podstawie uzyskanych dowodów, w tym opinii biegłego z zakresu wodno-melioracyjnego prawidłowo ustaliły stan faktyczny zarówno w zakresie naruszenia stosunków wodnych w związku z prowadzonymi pracami na działkach ew. nr [...] i [...], jak też brak takiego związku z pracami prowadzonymi na działkach ew. nr [...] i nr [....] to jest na skutek prowadzonych na nich prac ziemnych i budowy budynków mieszkalnych. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji dokładnie i precyzyjnie wskazano jakie przyczyny legły u podstaw zajętego w sprawie stanowiska implikującego stosowne doń rozstrzygnięcia. Skarżący ze swej strony poza polemiką z opinią biegłego nie przedstawili żadnych dowodów na okoliczność zasadności swoich twierdzeń. Pomijają skarżący okoliczność, że usytuowanie ich gruntów, zwłaszcza działki ew. nr [...] jest i było niekorzystne, jeszcze przed przystąpieniem do budowy domów mieszkalnych, w związku z tym, że znajdują się na pochyłym terenie, w obszarze zlewni, z którego okresowo, podczas nasilonych deszczy, spływają wody o natężeniu 16,2 m3/s. Istniejące na działce ew. nr [...] urządzenia groble i przekopy, przy ich należytej konserwacji powinny stanowić właściwe zabezpieczenie. Dodać trzeba, ze okoliczność podtopień na skutek nawalnych deszczy, nie może być podstawą do stwierdzenia, że właściciele działek sąsiednich dopuścili się naruszenia stosunków wodnych w rozumieniu art. 234 Prawa wodnego. Postępowanie przed organami nie wykazało, że stan stosunków wodnych przed niwelacją w/w działek i wzniesieniem na nich budynków mieszkalnych był dla skarżących (ich działek) korzystniejszy. Organy słusznie odmówiły stronie skarżącej przeprowadzenia dowodów ze zdjęć fotograficznych oraz filmu dołączonych przez skarżącą do pisma procesowego z dnia czerwca 2022 r. stanowiącego odwołanie od pierwotnej decyzji z dnia 19 maja 2022 r. trafnie zauważając, że materiały te nie uwzględniają aktualnego stanu na spornych gruntach to jest po wybudowaniu odwodnienia na działce ew. nr [...], co miało miejsce po nieuwzględnieniu tego odwołania przez SKO w Rzeszowie mocą decyzji z dnia 28 czerwca 2022 r. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że strona skarżąca sukcesywnie dołączała do akt sprawy (jako załącznik do protokołu oględzin czy pisemnych zastrzeżeń do opinii biegłego) szereg zdjęć fotograficznych spornych działek z różnych okresów, w związku z czym biegły miał możliwość zapoznania się z nimi, zwizualizowania w ten sposób twierdzeń i stanowisk skarżących, co jednak nie wpłynęło na treść jego opinii. Stwierdzić przychodzi, że organy adekwatnie do zakreślonych przepisami prawa ram rozpoznania sprawy ustaliły stan faktyczny i nie pozostawiły żadnych niewyjaśnionych istotnych dla oceny sprawy okoliczności, co przełożyło się na prawidłową ocenę możliwości zastosowania art. 234 Prawa wodnego przy prawidłowo pojmowanej jego wykładni. Stąd też, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, sąd skargę oddalił w myśl art. 151 p.p.s.a.