II SA/Rz 694/07

PostanowienieWSA w Rzeszowie2007-10-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej pozbawionej wolności, nieposiadającej dochodów i majątku, której rodzina również nie posiada środków finansowych, należy przyznać prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej pozbawionej wolności, która nie posiada żadnych dochodów ani majątku, a jej rodzina również nie ma możliwości finansowych do udzielenia jej wsparcia, należy przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji stanowiłaby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący W. M., osadzony w areszcie śledczym, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że nie pracuje, nie posiada dochodów ani majątku, a jego rodzina (żona i czworo dzieci) utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, które obecnie nie przynosi dochodów i generuje wydatki. Jedynym miejscem zamieszkania jest użyczony dom rodziców. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 12 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia wniesionego zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dot. nakazu rozbiórki postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W. M. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] zwrócił się o zwolnienie od niego i przydzielenie adwokata celem reprezentowania go przed Sądem. W złożonym następnie na wezwanie Sądu formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując, iż obecnie jest osadzony w areszcie śledczym, nie pracuje i nie posiada żadnych dochodów. Jedynym źródłem utrzymania jego i rodziny (żona oraz czworo dzieci) jest gospodarstwo rolne o pow. 5,26 ha, które obecnie nie przynosi żadnych dochodów, a ze względu na jego nieobecność wręcz generuje zwiększone wydatki. Do tego dochodzą zwykłe koszty utrzymania oraz konieczność opłacania przez żonę składek na ubezpieczenie w KRUS. Nie posiada też żadnego majątku, na zasadzie użyczenia zajmuje wraz z rodziną część domu rodziców o pow. 90 m² (znajduje to potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy). Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata wiąże się z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, co w przypadku osoby fizycznej związane jest z obowiązkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełnienie tej przesłanki wiąże Sąd co do złożonego wniosku. Skarżący jest osobą pozbawioną wolności w związku z osadzeniem w areszcie śledczym. Wiąże się to zatem po jego stronie z brakiem możliwości zarobkowania, nie posiada on także zasobów finansowych z których mogłyby być pokryte niezbędne wydatki związane z kosztami postępowania. Brak możliwości poniesienia osobiście przez skarżącego kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie przesądza jednak automatycznie o przyznaniu mu prawa pomocy. Dokonując oceny jego możliwości płatniczych pod uwagę należy także wziąć sytuację materialną i dochody wszystkich osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym; w przypadku skarżącego dotyczy to jego żony i dzieci. Jak wynika ze złożonego oświadczenia osoby te również nie posiadają żadnego stałego źródła dochodów, co przy konieczności zapewnienia sobie podstaw egzystencji i pokrycia podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem, nie pozwala im na udzielenie W. M. jakiegokolwiek wsparcia. Dotyczy to zarówno opłacenia kosztów sądowych już wymaganych na obecnym etapie postępowania (wpis od skargi w kwocie 100 zł. którego uiszczenie warunkuje nadanie jej dalszego biegu i merytoryczne rozpoznanie), kosztów sądowych mogących wystąpić w przyszłości (np. opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku czy wpis od skargi kasacyjnej – obydwie również w wysokości 100 zł.), jak i kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Stwierdzając, że W. M. nie będzie w stanie nawet częściowo partycypować w kosztach postępowania, przesądza to o pozytywnym ustosunkowaniu się do złożonego wniosku i przyznaniu mu prawa pomocy w pełnym objętym nim zakresie. Odmienne uznanie stanowiłoby ograniczenie jego możliwości do skorzystania z pełni przysługujących mu ustawowo jako stronie postępowania uprawnień i zapewnieniu szeroko rozumianego prawa do sądu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło