II SA/Rz 696/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J.S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwana dalej w skrócie k.p.a.) stwierdziło, że J.S. wniosła z uchybieniem terminu zażalenie na postanowienie Burmistrza Miasta J. z dnia [...]r. znak: [...] w sprawie przekazania jej wniosku dotyczącego zajęcia działki nr 2094 według właściwości Staroście J. W uzasadnieniu Kolegium podało, że zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia ogłoszenia. Z potwierdzenia odbioru pisma wynika, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało skarżącej doręczone [...]r. Termin do wniesienia zażalenia upływał 8 lutego 2006r. Z "prezentaty" na zażaleniu wynika, że złożono je w Urzędzie Miasta J. w dniu 9 lutego 2006r. Fakt osobistego złożenia zażalenia skarżąca potwierdziła w piśmie z dnia 2 marca 2006r., zatem nie zachowano terminu do wniesienia zażalenia, a to skutkuje wydaniem postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzającego wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Kolegium na poparcie stanowiska odwołało się do orzecznictwa sądów administracyjnych i poglądów doktryny. Kwestia podniesiona przez skarżącą w piśmie z dnia 2 marca 2006r. odnośnie daty odbioru postanowienia, które według skarżącej miało miejsce 2 lutego 2006r. nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, w szczególności dacie wpisanej na potwierdzeniu odbioru postanowienia. W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła, że postanowienie wydano z naruszeniem art. 139 k.p.a., gdyż w sprawie skarżącej, która w istocie ubiega się o odszkodowanie za grunt zabrany na poszerzenie ul. O. w J. nie miało miejsca naruszenie prawa i interesu społecznego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i wydanie nowego w oparciu art. 139 k.p.a. Zaznaczyła, że pełnomocnikiem od samego początku w sprawie o odszkodowanie jest jej mąż S.S. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a., lub innych przepisach. Skarga jest zasadna, ale wyłącznie z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Stosownie do art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 k.p.a.). Jeżeli strona działa przez pełnomocnika, to pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Okolicznością bezsporną jest, że zażalenie w imieniu J.S. podpisał jej mąż S.S. jako pełnomocnik. W aktach organu pierwszej jak i drugiej instancji nadesłanych przy odpowiedzi na skargę brak jest pełnomocnictwa dla S.S. do działania w imieniu J.S. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzja została skierowana do strony, a nie jej pełnomocnika. Odbiór postanowienia pokwitowała osobiście w dniu 7 czerwca 2006r. również J.S., a nie jej pełnomocnik S.S. Na rozprawie przed Sądem S.S. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że żaden organ nie wzywał go o przedłożenie pełnomocnictwa, a wszystkie pisma podpisał jako pełnomocnik. Niedołączenie pełnomocnictwa do akt sprawy jest brakiem formalnym, który winien zostać usunięty przez organ w trybie art. 64 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wezwało pełnomocnika do nadesłania w wyznaczonym terminie pełnomocnictwa z pouczeniem o skutkach prawnych niedoręczenia w zakreślonym terminie takiego pełnomocnictwa. Dodać wypada, że skargę do Sądu podpisał również S.S. jako pełnomocnik strony i nie dołączył stosownego pełnomocnictwa, ale brak formalny skargi został po wezwaniu pełnomocnika uzupełniony poprzez nadesłanie pełnomocnictwa. Ustanowienie pełnomocnika skutkuje tym, że od chwili jego ustanowienia strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a wobec tego również wszystkie pisma doręcza pełnomocnikowi, a nie stronie. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczenie wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń (decyzji, postanowień) pełnomocnikowi uprawnionemu w sprawie (postanowienie SN z 9.09.1993r. III ARN 45/93 OSNCP 1994, nr 5, poz. 112). Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (SA/Wr 875/86 ONSA 1987 nr 1, poz.13). Należy zaznaczyć, że nieuzasadnione są zarzuty skargi odnośnie zastosowania przy rozpoznawaniu zażalenia art. 139 k.p.a., bowiem przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie, które przekazuje wniosek skarżącej do załatwienia organowi właściwemu w sprawie, a zatem na tym etapie postępowania nie następuje merytoryczna ocena zasadności żądania odszkodowania. Stosownie do art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Naruszenie właściwości organu orzekającego w sprawie skutkuje nieważnością wydanych w sprawie aktów po myśli art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li b) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz na podstawie art. 152 p.p.s.a stwierdził, że do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu odnośnie usunięcia braku formalnego poprzez nadesłanie pełnomocnictwa zakreślając termin na jego usuniecie oraz pouczy o skutkach prawnych, gdy brak nie zostanie w określonym czasie uzupełniony. Usunięcie braku formalnego pozwoli dopiero na merytoryczne rozpoznanie zażalenia.