II SA/Rz 697/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-12-10
Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Krystyna Józefczyk, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do zasiłku okresowego, dochód osoby ubiegającej się o świadczenie można pomniejszyć o zaległe alimenty?Ratio decidendi
Dochód osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, pomniejsza się o kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Nie należy tego utożsamiać z długiem powstałym z tytułu zaległych alimentów. W związku z tym, zaległe alimenty nie mogą być odliczone od dochodu przy ustalaniu kryterium dochodowego.Stan faktyczny
A.W. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego z powodu trudnej sytuacji materialnej i niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód skarżącego (renta inwalidzka) przekracza kryterium dochodowe, mimo potrąceń komorniczych z tytułu alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że dochód nie może być pomniejszony o zaległe alimenty. Skarżący zarzucił organom nadinterpretację przepisów i brak jednolitości w orzecznictwie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ SO (del.) Tomasz Smoleń Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego -skargę oddala-
II SA/Rz 697/09
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].07.2009 r., znak: [...]. Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...].05.2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego.
W dniu 5.05.2009 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wpłynął wniosek A. W. o przyznanie zasiłku okresowego z powodu trudnej sytuacji materialnej. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z [...].05.2009 r. znak [...] odmówił przyznania A. W. świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej świadczenia wyjaśniono podstawy prawne przyznania zasiłku okresowego. Porównano kryterium dochodowe wnioskodawcy czyli kwotę 477 zł oraz uzyskiwane przez niego w skali miesiąca dochody 546, 27 zł. Z tego zestawienia wynika według organu, iż A. W. nie spełnia kryterium dochodowego. Dochód wnioskodawcy stanowi renta inwalidzka w kwocie 546,27 zł miesięcznie. Z uzyskiwanego świadczenia dokonywane są potrącenia komornicze z tytułu świadczeń alimentacyjnych i innych potrąceń w wysokości 286,94 zł miesięcznie. Wprawdzie dochód A. W. ustalony w myśl art. 8 ust. 3 ustawy z 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.; zwana dalej u.p.s.), nie odzwierciedla faktycznych kwot otrzymywanych przez A. W., jednakże w ocenie Kierownika Ośrodka nie jest to wystarczająca przesłanka do przyznania świadczenia w postaci zasiłku okresowego.
Odwołanie od decyzji Kierownika Ośrodka złożył w terminie A. W. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest według strony niesprawiedliwe a przez to krzywdzące. Z pozostającej stronie po potrąceniu alimentów kwoty 256 zł nie jest w stanie się utrzymać. Jest on osobą niepełnosprawną i całkowicie niezdolną do pracy. Strona nie zgadzała się z interpretacją art. 8 ust. 3 u.p.s. stanowiącą podstawę odmownej decyzji organu pomocy społecznej.
SKO w decyzji z [...].07.2009 r. znak [...] odmówiło uwzględnienia odwołania A. W. Kolegium zaznaczyło niedoskonałości decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy polegające na niewskazaniu w jej treści oznaczenia właściwego organu oraz braku wzmianki o działaniu z upoważnienia Wójta Gminy. Jako kwestie sporną dla rozstrzygnięcia wniosku A. W. uznano wysokość rzeczywistego dochodu. Stwierdzono jednoznacznie, iż przychody wnioskodawcy nie mogą być pomniejszone o kwotę świadczonych alimentów. Ustawodawca nakazuje bowiem uwzględnienie przy określaniu dochodu osoby ubiegającej się o prawo do pomocy społecznej, kwoty świadczonych alimentów, a więc alimentów płaconych na bieżąco, nie zaś alimentów zaległych. A. W. płaci alimenty zaległe, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy wezwanie do zapłaty długu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. Dlatego też organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył dochód rzeczywisty strony na kwotę 546,59 zł (powinno być 546,27). Ponieważ dochód ten przekracza kryterium dochodowe, to nie jest spełniony warunek przyznania wnioskodawcy zasiłku okresowego.
W złożonej do WSA skardze, A. W. zarzucił orzekającym w sprawie organom nadinterpretację art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. W powołanym przepisie ustawodawca nie zawarł stwierdzenia alimenty bieżące. W jego przekonaniu prawodawca nie zamierzał poza nawias pomocy społecznej wyłączać ludzi, którzy korzystali z Funduszu Alimentacyjnego. Zarzucono również brak jednolitości w dotychczasowym orzecznictwie organów pomocy społecznej. Według skarżącego, dochód w wysokości 256 zł jest jego dochodem rzeczywistym.
W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie powołując się na przyczyny podane w uzasadnieniu swej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./ Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd może uwzględnić skargę jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./.
Stan faktyczny w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie budzi wątpliwości.
Spór dotyczy wyłącznie interpretacji przepisów prawa.
Bezspornym jest, że A. W. jest osobą samotnie gospodarującą, tj. osobą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zatem kryterium dochodowe dla niego wynosi 477 zł. Uzyskiwany przez niego dochód to renta w wysokości 546,59 zł.
Warunkiem przyznawania świadczeń z pomocy społecznej określa art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. nr 115, poz. 728/.
Z przepisów ustawy wynika, że prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje, gdy łącznie wystąpią co najmniej z powodów określonych w art. 7 pkt 2-15 /np. bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała choroba/, zaś dochód na osobę nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego.
Definicję dochodu zawiera art. 8 ust. 3 ustawy, który stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku /.../ pomniejszone o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne /.../,
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
A. W. ubiega się o przyznanie zasiłku okresowego, który zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
Zatem dokonując ustalenia dochodu jaki uzyskuje A. W. nie można pomniejszyć go o zaległe alimenty płacone na rzez Funduszu Alimentacyjnego.
W aktach zalega "wezwanie do zapłaty długu" z akt komorniczych [...].
Zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 od dochodu należy odliczyć "kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób".
Nie należy tego utożsamiać z długiem powstałym z tytułu alimentów.
Zatem uzyskiwany przez A. W. dochód, który jest jednym z elementów od których zależy przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, przekracza ustalone dla niego kryterium dochodowe.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ w związku z art. 7, 8, 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 115, poz. 728/ Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło