II SA/Rz 697/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-07-19

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, biorąc pod uwagę jego dochody, majątek i wydatki?
Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ posiada wystarczające środki finansowe, w tym stałe dochody z emerytury, znaczące oszczędności oraz majątek nieruchomy, które pozwalają mu na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu wykazania niemożności poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy, a w tym przypadku nie został on udźwignięty.
Stan faktyczny
Skarżący A.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Skarżący argumentował wniosek skromnymi oszczędnościami i ogólnymi skutkami sprawy. W oświadczeniu o stanie majątkowym wskazał na dochody z emerytur swoich i żony, znaczący majątek nieruchomy oraz oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Skarżącemu A.S.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 697/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie A.S. (dalej: Skarżący) zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując wniosek skromnymi oszczędnościami oraz ogólnie tłem sprawy w powiązaniu ze skutkami dla Skarżącego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Dochody tego gospodarstwa to emerytura Skarżącego w kwocie 1461,52 zł oraz jego żony w kwocie 833,55 zł. Jako majątek oświadczył dom o wartości 80.000 zł, mieszkanie o pow. 71m² i wartości 450,000 zł, nieruchomości rolne o pow. 2,31 ha, las o pow. 0,25 ha, dom i stodoła –wyeksploatowane oraz oszczędności 28.000 zł, a jako stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym Skarżący wskazał mieszkanie. Podał, że miesięcznie ponosi stałe wydatki w postaci opłat za mieszkanie - 630,49 zł, za energię – 53,28 zł, Internet 29,99 zł, lekarstwa 200 zł, ubezpieczenie budynku rolnego 146 zł rocznie i podatek rolny 183 zł rocznie. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "P.p.s.a.") obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie częściowym - jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżący nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym, i to w jakiejkolwiek postaci: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. W sprawie zbędnym było zwracanie się o jakiekolwiek dodatkowe informacje i wyjaśnienia w kwestii sytuacji materialnej, ponieważ z treści formularza jednoznacznie wynika, że Skarżący jest w stanie ponieść ciężar kosztów sądowych; które na tym etapie sprawy sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi (200 zł). Skarżący posiada stałe i pewne źródło dochodów, jakim jest emerytura, która gwarantuje zabezpieczenie podstawowych potrzeb, zgromadził oszczędności w oświadczonej kwocie 28.000 zł, posiada niemały majątek nieruchomy. Ten stan posiadania sprawia, że Skarżący w całości jest w stanie pokryć koszty prowadzonej sprawy bez najmniejszego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczenia wymaga, że Skarżący w ogóle nie podnosi, aby jego sytuacja ekonomiczna nie pozwalała na samodzielne i bez udziału środków pochodzących z budżetu państwa partycypowanie w kosztach związanych ze sprawą. Wniosek Skarżącego w kontekście jego sytuacji materialnej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, należy ocenić jako subiektywny. Wyjaśnić w tym miejscu należy bowiem, że instytucja prawa pomocy z założenia ma służyć osobom, które z uwagi na swoją sytuację materialną nie są w stanie wygospodarować środków pieniężnych na obronę swoich interesów. Podsumowując należy stwierdzić, że Skarżący nie spełnia koniecznej przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie; nie tylko nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a wręcz odwrotnie- wykazał, że posiada możliwości finansowe prowadzenia postępowania sądowego, jeżeli widzi tego potrzebę. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło