II SA/Rz 699/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. i J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. H. M. wraz z synem J. S. wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. od wniesionej przez nich skargi, w terminie do jego opłacenia złożonym wspólnie na formularzu PPF wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wnieśli o zwolnienie ich od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu powołali się na trudną sytuacje finansową: niską rentę rodzinną, zadłużenie komornicze i spłatę pożyczki. Wg zawartego we wniosku oświadczenia skarżący nie posiadają żadnego majątku (nie przysługuje im żaden tytuł prawny do mieszkania w którym dochodzą zameldowania, zaś w lokalu mieszkalnym obecnie zajmowanym przebywają dzięki gościnności rodziny). J. S. w bieżącym roku ukończył naukę w szkole średniej, obecnie pozostaje na utrzymaniu matki pobierającej rentę rodzinną w wysokości 1463,66 zł. Wysokość renty potwierdza załączone zaświadczenie wystawione przez ZUS z adnotacją, iż w wyniku potrącenia komorniczego kwota przypadająca do wypłaty za m-c październik 2008 r. wynosiła 1097,75 zł. Fakt prowadzenia egzekucji wynika z załączonego równocześnie zaświadczenia komornika sądowego, wg którego na dzień 3 listopada 2008 r. H. M. zalega za spłatą 8421,72 zł. Wśród załączników znajduje się także kserokopia dowodu wpłaty przez skarżącą w dniu 27 października 2008 r. kwoty 231 zł. tytułem raty spłacanej pożyczki. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. Rozpoznając wg tego kryterium wniosek H. M. i J. S. uznano go za uzasadniony w całości. Wg oceny ich sytuacji materialno – bytowej, nie mają oni żadnych realnych możliwości sprostania ciążącemu na nim z mocy art. 199 P.p.s.a. obowiązkowi poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Złożone przez nich oświadczenie i dołączone do wniosku załączniki w sposób dostateczny potwierdzają brak możliwości nawet częściowego opłacenia tych kosztów bez uszczerbku dla ich koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy nie posiadają oni żadnych wartościowych składników majątkowych ani jakichkolwiek oszczędności, jedynym potencjalnym źródłem pokrycia kosztów sądowych mogłaby być pobierana przez skarżącą renta rodzinna (wg udzielonych informacji, skarżący utracił do niej prawo 31 sierpnia 2008 r.). Przy konieczności jednak pokrycia chociażby najbardziej podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem dwojga dorosłych osób jak zakup żywności czy opłaty związane z zajmowanym mieszkaniem, uwzględniając prowadzoną wobec skarżącej egzekucję pieniężną zaległych zobowiązań finansowych oraz spłatę bieżących rat zaciągniętej pożyczki, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uznać za uzasadniony; przy założeniu, iż wydatki związane z mieszkaniem wynoszą ok. 300 zł. miesięcznie (wg informacji udzielonej dla potrzeb wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie II SA/Rz 248/07), na bieżące utrzymanie skarżących pozostaje kwota ok. 550 zł. W takich okolicznościach poczynienie jakichkolwiek oszczędności w ponoszonych wydatkach wydaje się obiektywnie niemożliwe, nawet biorąc pod uwagę stosunkowo niewysoką kwotę wpisu od skargi, obciążającą wspólnie skarżących. Skoro zatem ich wniosek spełnia ustawowe kryterium do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym a przedstawione w nim okoliczności nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, uzasadnione jest pozytywne ustosunkowanie się do niego i przyznanie im w sprawie objętej skargą zwolnienia od całości kosztów sądowych. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma brak faktycznej możliwości poniesienia przez nich kosztów sądowych, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień (analogiczne lub bardzo zbliżone do uzasadnienia i oświadczenia zawartego w obecnie złożonym wniosku PPF były okoliczności faktyczne powołane przez skarżących w sprawach II SA/Rz 248/07 i II SA/Rz 146/06, w których na ich podstawie także przyznano im zwolnienie od kosztów sądowych). W związku z powyższym, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.