II SA/Rz 699/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia I. Umorzyć postępowanie o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata. Wyrokiem z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę H. M. i J. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...]. Wnioskując o sporządzenie uzasadnienia wyroku H. M. jednocześnie złożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata; jako jego uzasadnienie wskazała trudną sytuację finansową i objęte egzekucją komorniczą zadłużenie, a także spłatę rat zaciągniętego kredytu w wysokości 331 zł./m-c (dokumentuje to załączona do wniosku kserokopia dowodu wpłaty). "Na życie" pozostaje jej kwota 400 zł. miesięcznie, z której nie jest w stanie poczynić oszczędności na wynajęcie wymaganego do sporządzenia skargi kasacyjnej adwokata. Wg zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca: - z nikim nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym (pozostający do niedawna na jej utrzymaniu syn usamodzielnił się), - nie posiada żadnego majątku, - pobiera rentę rodzinną w wysokości 1463 zł. (brutto); po odliczeniu dokonywanego w drodze egzekucji potrącenia, do wypłaty przypada kwota 1097 zł. (potwierdza to załączone zaświadczenie z dnia 24 marca 2009 r.). Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: H. M. na podstawie postanowienia z dnia 21 listopada 2008 r. korzysta już w niniejszej sprawie z prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Skoro zatem została już w całości zwolniona od obowiązku ich ponoszenia, ponowne składanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. W tej jednak sytuacji zasadność wniosku o ustanowienie adwokata podlega analizie pod względem spełniania przez skarżącą przesłanki do przyznania całkowitego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając na uwadze okoliczności dotyczące sytuacji materialno - bytowej skarżącej wynikające z obecnie złożonego i wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także obowiązujący przy sporządzaniu skarg kasacyjnych od wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych tzw. przymus adwokacki stwierdzono, iż wniosek H. M. o ustanowienie zastępcy prawnego jest uzasadniony. Wynika to przede wszystkim z relatywnie niskich dochodów skarżącej w stosunku do obciążających ją wydatków, w tym na pokrycie wymaganych zobowiązań finansowych; miesięczna suma potrącenia dokonywanego z jej renty w drodze egzekucji komorniczej (365 zł.) i spłaty rat kredytowych (331 zł.) daje prawie 700 zł., co stanowi niemalże połowę pobieranego przez nią świadczenia rentowego. Analizując zatem możliwość ustanowienia przez skarżącą adwokata z wyboru należy mieć na uwadze pozostającą w wyniku tych odliczeń kwotę ok. 760 zł., a nie pełną wysokość przysługującego jej świadczenia. Uwzględniając jednak to, że z kwoty tej musi ona pokryć wszystkie wydatki związane z zaspokajaniem swoich potrzeb życiowych, to taki stan rzeczy nakazuje jej oświadczenie o braku możliwości poczynienia oszczędności na ustanowienie adwokata uznać za prawdziwe. Nie budzi bowiem wątpliwości przede wszystkim konieczność zakupu żywności oraz przynajmniej częściowego partycypowania w wydatkach na utrzymanie mieszkania w którym przebywa; wg informacji udzielonych dla potrzeb prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 248/07 oraz w niniejszej na etapie składania pierwszego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wydatki związane z obecnie zajmowanym lokalem mieszkalnym, w którym przebywa dzięki gościnności rodziny, obciążają ją na kwotę 300 zł. miesięcznie (tłumaczy to rozbieżność między kwotą pozostającą po odliczeniu zobowiązań finansowych, tj. 760 zł. a oświadczeniem skarżącej, iż "na życie" zostaje jej 400 zł.). Wnioskodawczyni nie posiada przy tym żadnych wartościowych składników majątkowych (nieruchomości, rzeczy ruchomych). Nie dysponuje także żadnymi zasobami finansowymi, z których mogłaby pokryć koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Równocześnie brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że może liczyć na pomoc syna lub osób u których zamieszkuje (nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego). W tej sytuacji przytoczone okoliczności przemawiają za uwzględnieniem wniosku w części, w jakiej skarżąca wnioskuje o ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.