II SA/Rz 699/14
WyrokWSA w Rzeszowie2014-09-25
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek wyprowadzenia ściany budynku ponad dach, uzasadniając to przepisami przeciwpożarowymi i bezpieczeństwem, mimo że skarżący wykonali już częściowe zabezpieczenia dachu i podnoszą, że nie przeprowadzono wystarczających badań w zakresie rozprzestrzeniania ognia przez pokrycie dachu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA) przez organy administracji. Organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego, w szczególności w zakresie zgodności konstrukcji dachu z przepisami przeciwpożarowymi i możliwości zastosowania alternatywnych rozwiązań. Nie przeprowadzono również wystarczających ustaleń co do zgodności lokalizacji obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
W sprawie chodziło o samowolnie wybudowany w latach 1958-1959 budynek gospodarczo-garażowy z oknami w ścianie przygranicznej. Organy nadzoru budowlanego nakazały skarżącym wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym zdemontowanie okien i wyprowadzenie ściany ponad dach. Skarżący nie kwestionowali obowiązku demontażu okien, ale sprzeciwili się obowiązkowi wyprowadzenia ściany ponad dach, zarzucając organom niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, w szczególności w zakresie przepisów przeciwpożarowych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził również zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi D. S. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. S. i J. S. solidarnie kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 699/14
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skarg D. S. i J. S. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, którą wydano w następującym stanie sprawy;
Podczas przeprowadzonej kontroli na działce nr ewid. 3432 obr. [...] przy ul. W. w R. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) ustalił, że znajduje się na niej budynek składający się z części gospodarczej i garażowej, posadowiony w granicy z działką 3431/1. W ścianie przy granicy w obu częściach obiektu znajdują się okna; jedno znajduje się również w połaci dachu. Budynek ten bez pozwolenia na budowę zrealizowali poprzedni właściciele nieruchomości w latach 1958 – 1959.
Wobec powyższego organ nadzoru budowanego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie budowy przedmiotowego budynku. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nałożył na D. i J. S. obowiązek przedłożenia opinii technicznej budynku, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nałożył na ww. strony obowiązek zdemontowania przedmiotowych okien, przy czym wskutek uwzględnienia odwołania J. M. WINB [...] decyzją z dnia [..] października 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Po uzupełnieniu postępowania dowodowego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], PINB nakazał D. i J. S. wykonać w terminie do 30 czerwca 2014 r. zmiany i przeróbki w przedmiotowym obiekcie budowlanym niezbędne do doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami, w tym zdemontowania okna w pomieszczeniu gospodarczym od strony działki nr 3431/1 i wypełnienia go pustakami ceramicznymi lub cegłą ceramiczną albo luksferami o klasie odporności ogniowej EI30, w pomieszczeniu garażowym zdemontowania istniejącego wypełnienia otworu okiennego od strony działki 3431/1 i ponowne jego wypełnienie materiałem ceramicznym lub luksferami o klasie odporności ogniowej EI30, a także wyprowadzenia o 30 cm ponad dach ściany zewnętrznej budynku od strony działki nr 3431/1 i wykonania obróbki blacharskiej tej ściany.
Organ wyjaśnił, że z uwagi na czas realizacji budynku z mocy art. 103 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (P.b. z 1974 r.), ponieważ na mocy postanowień rozporządzenia z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli – obowiązującym do 13 sierpnia 1961 r., na realizację rzeczonego obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Lokalizacja obiektu nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym. Wykonanie zaś nakazanych robót pozwoli dostosować obiekt do stanu zgodnego z przepisami. Nałożenie takich obowiązków było prawnie dopuszczalne, a ich wykonanie spowoduje, że obiekt nie będzie powodował niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wykluczone przez to zostaną przesłanki określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. do orzeczenia nakazu rozbiórki. Pas gruntu przylegający do budynku jest wykorzystywany przez osoby trzecie jako przejazd, stąd zachodziła konieczność wyprowadzenia graniczącej ściany ponad dach, aby wyeliminować możliwość zsuwania się nawisów śnieżnych i lodowych z dachu.
W odwołaniu od ww. decyzji D. i J. S. zarzucili, że w podstawie prawnej rozstrzygnięcia nie wskazano przepisów, które stanowiły podstawę nałożonych na nich obowiązków. Ponadto, z naruszeniem art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nałożono na nich obowiązki nieznajdujące podstawy prawnej w obowiązującym stanie prawnym, przez co nie mogą doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z przepisami, co w szczególności ma dotyczyć obowiązku wyprowadzenia ściany ponad dach budynku. Dodatkowo, nałożenie tego obowiązku uzasadniono ochroną przez zsuwającymi się nawisami lodowymi i śnieżnymi, podczas gdy dyspozycja § 278 rozporządzenia z dnia 16 lutego 1928 r. odnosiła się wyłącznie do kwestii odporności ogniowej. Wobec tego zażądali uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
Opisaną na wstępie decyzją WINB [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego terminu wykonania robót i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy wyznaczył stronom termin wykonania robót do dnia 15 września 2014 r. W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) dalej: "Kpa", oraz art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
Organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe, jednak uwzględniając datę wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym reformacji wymagał wyznaczony termin wykonania robót. Z uwagi na datę budowy obiektu zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., w tym art. 37 i 40. Uznano, że obiekt nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym, jak też nie powoduje niebezpieczeństwa, o jakim mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Natomiast w celu wyeliminowania stwierdzonego naruszenia przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących aktualnie (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. Nr 75, poz. 690 - Rozporzadzenie) konieczne było nałożenie na strony w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. przedmiotowych obowiązków. Podkreślono przy tym - odnosząc się do zarzutów odwołania, że nie było możliwe uwzględnienie w tym zakresie przepisów już nieobowiązujących, które obowiązywały w dacie budowy obiektu. Niemożliwe jest bowiem doprowadzenie obiektu do zgodności
z przepisami nieobowiązującymi. Skoro więc w ścianie usytuowanej w granicy znajdują się okna, a przepisy takiej możliwości obecnie nie przewidują, konieczne stało się nałożenie obowiązku ich wypełnienia określonym rodzajem materiału. Przepisy przewidują natomiast możliwość wypełnienia takich otworów materiałem przepuszczającym światło; wielkość otworów nie przekracza bowiem 10 % powierzchni ściany oddzielenia przeciwpożarowego, w której się znajdują (§ 232 Rozporządzenia). Wymagania z zakresu ochrony przeciwpożarowej zawarte w § 235 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. wymagały z kolei nałożenia obowiązku wyprowadzenia graniczącej ściany ponad dach budynku i nie było to podyktowane wyłącznie zagrożeniem powodowanym możliwością osuwania się śniegu i lodu z dachu. Poprzestanie bowiem na robotach zaproponowanych w przedłożonej ekspertyzie mające polegać na wykonaniu pokrycia dachu z materiałów niepalnych o odporności ogniowej EI60 na długości 2 m od początku okapu oraz uszczelnienie połączeń elementów okapu z dachem masą HILTI nie wyczerpywałoby obowiązków wynikających z § 235 ust. 3 Rozporządzenia. W tym celu konieczne jest wyprowadzenie ściany na wysokość 0,3 m ponad poziom dachu. Przepis § 12 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia wyklucza z kolei możliwość lokalizacji okapu w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy działki. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie składniki wymienione w art. 107 K.p.a.
Z rozstrzygnięciem powyższym nie zgodzili się D. i J. S., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art.7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niezebranie kompletnego materiału dowodowego, w szczególności:
a) brak ustaleń, czy i z jakich powodów wykonane przekrycie dachu może rozprzestrzeniać ogień, co warunkuje stosowanie § 235 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. i nałożenie na nich obowiązku określonego w pkt 3 decyzji organu I instancji,
b) zaniechanie ustaleń w zakresie zgodności konstrukcji dachu z przepisami przeciwpożarowymi, w tym brak zasięgnięcia opinii rzeczoznawcy do spraw przeciwpożarowych,
c) brak rzetelnej oceny i wyjaśnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez pominięcie przepisów rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 17 listopada 1950 r. w sprawie tymczasowych ulgowych przepisów budowlanych (Dz. U. Nr 53, poz. 487) modyfikujących wymogi określone w § 278 rozporządzenia Prezydenta RP
z dnia 16 lutego 1928 r.,
2) art. 107 § 1 Kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu dowodów i wynikających z nich faktów, które legły u podstaw obowiązku nałożonego w punkcie 3 decyzji organu I instancji, w szczególności poprzez zaniechanie przedstawienia opisu konstrukcji przekrycia dachu i jego zabezpieczenia przeciwogniowego, a w konsekwencji wyjaśnienia przyczyn, dla których organ uznał, że przekrycie to jest rozprzestrzeniającym ogień,
3) § 235 ust. 2 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez nieuwzględnienie możliwości równoległego nałożenia na inwestorów alternatywnego obowiązku względem nałożonego w punkcie 3 decyzji organu
I instancji polegającego na zastosowaniu wzdłuż ściany budynku pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej EI60 bezpośrednio pod pokryciem dachu.
W uzasadnieniu skargi podano, że skarżący co do zasady nie kwestionują obowiązków nałożonych na nich w punkcie 1 i 2 decyzji. Ich zastrzeżenia budził natomiast obowiązek określony w punkcie 3, którego nałożenie nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Przepis § 235 ust. 2 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. winien bowiem znaleźć zastosowanie wyłącznie do dachów z przekryciem rozprzestrzeniającym ogień, a tymczasem organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Ustalenie takie wymagałoby zasięgnięcia opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, na co zresztą zwrócono uwagę już w postanowieniu nakładającym na nich obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku. Stanowisko organu nie odnosi się również do wykonanych przez strony przeróbek polegających na wykonaniu pokrycia dachu z materiałów o odporności ogniowej EI60 na długości 2 m licząc od początku okapu i uszczelnienia elementów okapu masą HILTI o tej samej klasie odporności. Stwierdzono jedynie, że tego rodzaju przeróbki nie spełniają wymagań § 235 ust. 2 Rozporządzenia. Zabrakło natomiast wypowiedzi, czy ich wykonanie zmieniło cokolwiek w zakresie oceny odporności ogniowej dachu. Ponadto, oceniając kwestię niezgodności budowy z przepisami obowiązującymi w dacie realizacji inwestycji organy pominęły przepisy rozporządzenia z dnia 17 listopada 1950 r., którym (§ 18) dokonano pewnych modyfikacji wymagań określonych w § 278 rozporządzenia z dnia 16 lutego 1928 r. Nie wyjaśniono zatem dostatecznie stanu faktycznego sprawy.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko dotychczas wyrażone.
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r. Sąd odmówił skarżącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja reformatoryjna – ale jedynie w zakresie terminu wykonania nałożonych na skarżących obowiązków, bo co do zasady obowiązki te są tożsame z nałożonymi przez PINB – zobowiązująca współwłaścicieli budynku gospodarczo-garażowego posadowionego na działce 3432 przy ul. W. w R. w granicy z działką 3434/1 do:
1) zdemontowania okna w pomieszczeniu gospodarczym od strony działki nr 3431/1 i wypełnienia go materiałem ceramicznym lub luksferami o klasie odporności ogniowej EI30;
2) zdemontowania nieposiadających wymaganej klasy odporności ogniowej luksferów z otworu okiennego w pomieszczeniu garażowym w ścianie od strony działki 3431/1 obr. [...] a następnie zamurowania pustakami ceramicznymi lub cegłą ceramiczną na całej szerokości ściany lub wypełnienia luksferami ceramicznymi lub cegłą ceramiczną na całej szerokości ściany albo wypełnienia tego otworu luksferami o klasie odporności ogniowej EI30;
3) wyprowadzenia 30 centymetrów ponad dach ściany zewnętrznej budynku od strony działki nr 3431/1 obr. [...], bezpośrednio przy granicy z w/w działką, przy zastosowaniu pustaków ceramicznych lub cegły ceramicznej jako materiału, a następnie wykonania obróbki blacharskiej w/w ściany
- w terminie do 15 września 2014 r.
Skarżący nie kwestionują ani zasadności ani celowości obowiązków z pkt 1 i 2. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi także zastrzeżeń Sądu legalność decyzji w tej części. Z ustaleń organów wynika, iż budynek składający się z dwóch części – gospodarczej o wymiarach 11,24m
x 5,80m oraz garażowej o wymiarach 3,50 m x 5,80m na działce 3432 obr. 222
w R. przy ul. W. został wybudowany przez poprzednich właścicieli nieruchomości w latach 1958-1959 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z uwagi na usytuowanie tego budynku przy granicy z działką nr ewid. 3431/1 istniejące otwory okienne w ścianie od strony sąsiedniej działki powinny zostać wypełnione materiałami spełniającymi wymagania ognioodporności EI30. Powyższe jest zgodne z § 232 Rozporządzenia.
D. i J. S. skarżąc całą decyzję w zasadzie kwestionują obowiązek z pkt 3. Organ I instancji konieczność wykonania opisanych robót (z pkt 3) uzasadniał koniecznością wyeliminowania niebezpieczeństwa zsuwania się z dachu budynku śniegu, nawisów lodowych lub śnieżnych, które istnieje wobec usytuowania okapu wzdłuż granicy, w sytuacji gdy przygraniczna część działki sąsiedniej jest wykorzystywana jako droga dojazdowa. Odwołał się w tym zakresie do uzupełniającej ekspertyzy Z. T. i treści art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r (P.b. z 1974 r.). Przepis ten stanowi, że obiekt wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę podlega przymusowej rozbiórce gdy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z kolei art. 40 tej ustawy obliguje właściwy organ w przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 do wydania inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
Z kolei organ odwoławczy jako podstawę nałożenia obowiązku z pkt 3 wskazał § 235 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który to przepis dotyczy ochrony przeciwpożarowej. W ustalonym stanie faktycznym nie budzi zastrzeżeń Sądu zastosowanie przepisów art. 40 i 37 Prawa budowlanego
z 1974 r., dla potrzeb doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 1958-1959. Wynika to wprost z art. 103 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409), który do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. (dzień wejścia w życie ustawy P.b. z 1994 r.) nakazuje stosować przepisy dotychczasowe tj. P.b. z 1974 r. Jednakże jeśli chodzi o przepisy techniczne, w oparciu o które należy rozpatrywać zgodność obiektu z przepisami
i ewentualnie nakładać obowiązki mające na celu doprowadzić do stanu zgodnego
z przepisami, to nie ulega wątpliwości, że chodzi tu o przepisy aktualnie obowiązujące. Absurdalne bowiem byłoby nakazanie doprowadzenia do zgodności
z przepisami technicznymi obowiązującymi w dacie samowolnej budowy w sytuacji, gdy obiekt nie odpowiadałby aktualnym wymaganiom technicznym. W każdym razie nie można takiego wniosku wyprowadzić z art. 40 P.b. z 1974 r. Gdyby podzielić stanowisko skarżących to organy zobligowane byłyby nałożyć obowiązek wykonania robót także gdy obiekt byłby zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami technicznymi, a nie spełniałby wymagań takich przepisów z daty jego budowy. Budynek wybudowany bez wymaganego (w dacie budowy) przepisami pozwolenia na budowę zawsze jest obiektem wybudowanym niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, nawet gdyby spełniał warunki techniczne obowiązujące w tamtym czasie. Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie wynikał z art. 332 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r. Nr 34 poz. 216 z późn. zm.). Stan zgodny z przepisami, o którym mowa w art. 40 P.b. z 1974 r. to stan zgodny m.in. z aktualnie obowiązującymi ( w dacie rozpatrywania sprawy przez organy) przepisami technicznymi. Orzecznictwo w tym zakresie jest zgodne. Trafnie WINB odwołał się w tym zakresie do stanowiska NSA. Zaznaczyć wypada, że rozporządzenie Ministra Budownictwa z 17 listopada 1950 r. w sprawie tymczasowych ulgowych przepisów budowlanych (Dz.U. Nr 53, poz. 487) nie zwalniało inwestorów z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę budynku takiego jaki jest przedmiotem postępowania. Z uwagi na wcześniej przedstawione stanowisko nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestia ewentualnej zgodności z nieobowiązującymi aktualnie przepisami technicznymi (tymi, które obowiązywały w czasie budowy).
Zastrzeżenia Sądu dotyczą natomiast naruszenia przepisów postępowania
a to: art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wykonaniu obowiązku nałożonego na współwłaścicieli nieruchomości, na której jest usytuowany budynek gospodarczo-garażowy, przedstawili oni ekspertyzę techniczną dotyczącą oceny prawidłowości wykonania robót budowlanych i stanu technicznego tego budynku wykonaną przez posiadającego uprawnienia projektowe i wykonawcze Z. T. Na str. 8 tej ekspertyzy omówione zostały konieczne do spełnienia wymagania przeciwpożarowe. Rzeczoznawca wskazał, że z uwagi na zbliżenie budynku do granicy ścianę od strony granicy należy dostosować do wymogów jak dla ściany oddzielenia pożarowego określonych w § 232 i 235 Rozporządzenia. Dostosowanie do tych wymogów według ekspertyzy polegać miało na:
"1. wykonaniu otworów w ścianie w granicy działki luksferami o odporności ogniowej EI30 – należy wykonać
2. wykonaniu pokrycia dachu z materiałów niepalnych o odporności ogniowej EI60 na długości 2,00m licząc od początku okapu w górę połaci dachowej, uszczelnieniu połączeń elementów okapu z dachem masą HILTI o odporności ogniowej EI60 – wykonano
3. po wykonaniu w/w/ zabezpieczeń ściana w granicy działki będzie spełniała wymagania odporności ogniowej EI60 to jest jak dla budynków, dla których wymagana jest klasa D odporności ogniowej (§ 232 ust 4 tabela Warunków Technicznych)".
Zgodnie z § 235 ust. 3 Rozporządzenia "W budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia."
W świetle wcześniej przytoczonej treści ekspertyzy, w której zresztą podkreślono, że wykonane już zostały zabezpieczenia przeciwpożarowe dachu od strony działki sąsiedniej, wątpliwe jest stanowisko organu II instancji wskazujące na w/w przepis Rozporządzenia jako podstawę prawną nałożonego obowiązku. Świadczy to w ocenie Sądu o naruszeniu zasad związanych z oceną zgromadzonego materiału dowodowego. Zresztą nie dano żadnego wyrazu takiej ocenie w uzasadnieniu decyzji, czym naruszono przepisy art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Organ nie rozważył czy osoba, która sporządziła ekspertyzę była uprawniona do wiążącej oceny w zakresie spełnienia wymogów przeciwpożarowych, co także narusza w/w przepisy postępowania w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Jeśli § 235 ust. 3 Rozporządzenia przewiduje dwie alternatywne możliwości spełnienia wymagań przeciwpożarowych to wystarczy spełnienie jednego z nich.
Należy zauważyć, że w toku postępowania administracyjnego Z.T. bardzo lakonicznie wypowiedział się odnośnie niebezpieczeństwa związanego z możliwością zsuwania się śniegu zalegającego na dachu i odrywania się sopli lodowych do protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 25 października 2013 r. Wbrew obowiązkom wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśniono czy taki sposób zabezpieczenia przed w/w niebezpieczeństwem – z uwagi choćby na koszty czy problemy techniczne jest jedynym możliwym i najprostszym sposobem usunięcia niebezpieczeństwa, co pozwoliłoby na legalizację obiektu w świetle art. 37 P.b. z 1974 r. Także bowiem w świetle aktualnie obowiązujących przepisów technicznych – choćby § 309 Rozporządzenia budynek powinien być wykonany w taki sposób, aby nie stanowił zagrożenia dla zdrowia sąsiadów z przyczyn, które zostały w powyższym przepisie wymienione tylko przykładowo o czym świadczy użycie sformułowania "w szczególności". Należałoby także odnieść się do kwestii czy uczynienie zadość obowiązkom z art. 61 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie stanowi w okolicznościach sprawy wystarczających gwarancji dla osób korzystających z drogi na sąsiedniej działce. Trzeba więc wyjaśnić czy kształt dachu stwarza zagrożenie, na które wskazywali sąsiedzi. Nie zostały też bliżej, stosownie do art. 107 § 3 kpa, wyjaśnione w decyzjach kwestie, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. tzn. czy na tym terenie zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym dopuszczalne było (jest) usytuowanie tego rodzaju obiektu. Wobec faktu, że plany czy projekty, do których odwoływał się organ I instancji nie pochodzą z okresu, kiedy – jak ustalono – obiekt został wybudowany (lata 1958/1959). Należałoby wskazać, dlaczego organ uznał, że wymagania są spełnione. Przy wyjaśnieniu tych okoliczności organy wezmą pod uwagę uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r., sygn. II OPS 2/13 (Lex nr 140421).
Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy.
W razie uprawomocnienia się niniejszego wyroku organ uzupełni postępowanie dowodowe w wyżej przedstawionych aspektach i dokona oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności wyjaśni czy dotychczas zebrane dowody są wystarczające do ustalenia co do spełnienia wymogów ochrony przeciwpożarowej, w jaki sposób z uwagi na położenie budynku możliwe jest wyeliminowanie ewentualnego niebezpieczeństwa zsuwania się na drogę z dachu budynku śniegu i odrywania nawisów lodowych i czy konieczne w tym zakresie jest nałożenie jakichś obowiązków, wreszcie czy możliwe jest w świetle zgromadzonych dowodów i art. 40 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 P.b. z 1974 r. uznanie, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest (był) przeznaczony pod zabudowę. Po wykonaniu powyższego
i ocenie zgodnej z art. 80 k.p.a. wyraz takiej oceny powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie radcy prawnego stosowne do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło