II SA/Rz 7/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Anna Lechowska WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Wojewody z dnia (...) listopada 2006 r. Nr (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] września 2006r. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu S. W. z miejsca stałego pobytu z miejscowości W. [...] gmina S. podając w podstawie prawnej następujące przepisy: art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. nr 139 poz. 993) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a. Decyzja ta zapadła po ponownym rozpatrzeniu sprawy w konsekwencji decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2006r. znak:[...], która uchylała poprzednią decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] (z dnia [...] lutego 2006r. Nr[...]) w związku z niewłaściwym przeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy (m. in. naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu). W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 2006r. S. W. wskazał, iż decyzja ta została "wyłudzona" przez jego żonę H. W., która w tym celu złożyła fałszywe zeznania. Oświadczył, że nie opuścił swojego miejsca zamieszkania: W. [...], które stanowi dorobek jego życia. Zarzucił funkcjonariuszom Policji sporządzanie notatek służbowych z fikcyjnych interwencji z jego udziałem. Przyznał, że często przebywał poza wskazanym miejscem zamieszkania, bowiem zajął się doprowadzeniem do stanu użytkowania domu należącego wcześniej do jego ojca, a znajdującego się w C. [...], jak również uprawą położonego tam pola. S. W. podał, że w związku z powyższym wracał do domu w W. dwa, trzy razy w tygodniu, nie zastając jednak wówczas pozostałych domowników, ponieważ żona była w tym czasie w pracy, zaś córka B. u babci. Wskazał, iż po pewnym czasie żona wymieniła zamek w drzwiach wejściowych oraz zamknęła garaż. Zaprzeczył temu, by mieszkał razem z konkubiną J. A., oświadczając jednocześnie, iż wyżej wymieniona jest dla niego jedynie przyjaciółką, która przyjeżdża do C. na dwa, trzy tygodnie pomagając mu przy pielęgnacji ogródka warzywnego. Dodał, że wraz z J. A. pracują dorywczo przy zbiorach różnych owoców. Odwołujący się zarzucił, iż protokół z oględzin domu znajdującego się w W. został spisany "pod dyktando" jego żony. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Wojewoda w dniu [...] listopada 2006r. wydał decyzję znak: [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...], działając w oparciu o następujące przepisy prawa: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Rozpoznając przedmiotową sprawę, organ II instancji przyjął następujący stan faktyczny. H. W. oraz S. W. przysługuje na zasadzie wspólności ustawowej prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej pod adresem: W. [...], gmina S. W budynku tym wyżej wymienieni wraz z córką B. mieszkali do grudnia 2003r., kiedy to odwołujący się wyprowadził się, w związku z nieporozumieniami z żoną, do otrzymanego w drodze darowizny od ojca domu, znajdującego się na nieruchomości położonej w C. [...], w gminie A., gdzie mieszka do chwili obecnej. W tym ostatnim miejscu prowadzi gospodarstwo domowe, spożywa posiłki i spędza wolny czas. Od momentu wyprowadzenia się S. W. przyjeżdżał kilkakrotnie do domu w W., jednak nigdy nie przybrało to formy zamieszkiwania. Obecnie nie posiada on klucza do drzwi wejściowych tego budynku, jest jedynie w posiadaniu klucza do jednego ze znajdujących się tam pokoi. Wszelką korespondencję, S. W. odbiera pod adresem: C. [...], natomiast tą kierowaną na adres: W. [...] odbiera jego brat E. W., któremu udzielił stosownego pełnomocnictwa. Okoliczności te zdaniem Wojewody znajdują potwierdzenie w zeznaniach przesłuchanych w sprawie świadków: B. W., E. W., A. G. i A. K. a także w zeznaniach H. W. i samego S. W., który przyznał w swoich zeznaniach, że w 2003r. opuścił dom położony pod adresem: W. [...] oraz, że jego centrum życiowe znajduje się pod adresem: C. [...], gdzie ma swoje rzeczy osobiste. Organ drugoinstancyjny zwrócił uwagę na przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z którego wynika że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji o miejscu zamieszkania i pobycie osób, a zatem ma na celu rejestrację stanu faktycznego. Odnosząc się do zarzutu S. W., iż opuszczenie przez niego budynku, z którego został wymeldowany przez Burmistrza Miasta i Gminy [...], nie nastąpiło w sposób dobrowolny, Wojewoda wskazał na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie w wyroku z dnia 13 października 2000r. w sprawie o sygn. SA/Rz 81/99. Zgodnie z zajętym w tym wyroku stanowiskiem, które organ rozpoznający niniejszą sprawę podzielił, za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy należy uznać także sytuację, gdy osoba dotychczas zameldowana przez najemcę (dysponenta lokalu) została z niego usunięta i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Wojewoda wskazał, iż termin do ewentualnego wniesienia przez skarżącego powództwa posesoryjnego w trybie art. 344 kodeksu postępowania cywilnego w stosunku do wyżej wymienionego już upłynął, a został on o takiej możliwości pouczony w uzasadnieniu doręczonej mu decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2006r. Organ II instancji wskazał, iż okoliczność w postaci niemożności stawienia się dwukrotnie na wezwanie Burmistrza Miasta i Gminy [...] ze względu na zły stan zdrowia została przez S. W. podniesiona dopiero w odwołaniu. Odnosząc się zaś do zarzutu składania przez H. W. fałszywych zeznań, organ podał, iż zeznania wyżej wymienionej oraz S. W. są zbieżne w części dotyczącej faktu i daty opuszczenia przez tego ostatniego budynku mieszkalnego pod adresem: W. [...], natomiast różnią się tylko w zakresie charakteru tego opuszczenia (wg S. W. nie było ono dobrowolne). Poza tym postępowanie karne w powyższym przedmiocie zostało prawomocnie umorzone (również w odniesieniu do składania fałszywych zeznań przez B. W., A. G. oraz A. K. w 2006r. w toku postępowania o wymeldowanie S. W.). Zdaniem organu II instancji zarzut odwołującego się dotyczący fikcyjnych interwencji funkcjonariuszy Policji może być kierowany wyłącznie do przełożonych służbowych konkretnego funkcjonariusza oraz do Prokuratury. Natomiast oceniając zarzut niewiarygodności protokołu oględzin, organ stwierdził, iż dowód ten jest tylko jednym z wielu dowodów a jego pominięcie nie mogłoby zmienić oceny prawnej przedmiotowej sprawy. Reasumując, Wojewoda wskazał, że deklarowany przez S. W. zamiar powrotu do budynku w miejscowości W. [...] ma jedynie charakter subiektywny, nie znajdując oparcia w rzeczywistości, natomiast możliwość powtórnego zameldowania się w tym budynku powstanie z chwilą ponownego zamieszkania w nim. Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2006r. złożył do tut. Sądu S. W. opisując w sposób bardzo obszerny ważne jego zdaniem okoliczności i powtarzając w części zarzuty podniesione uprzednio w odwołaniu. Dodał, iż materiał dowodowy został zebrany przez organ I instancji w sposób stronniczy tj. mający na względzie interes jego żony. Podniósł, iż przyjeżdżał często do domu w W. specjalnie w czasie, gdy H. W. była w pracy aby się z nią nie spotkać. Podkreślił, że żona często utrudniała mu wejście do tego domu w ten sposób, że zostawiała klucz w zamkniętych od środka drzwiach. Następnie H. W. wymieniła zamek w drzwiach a potem zamontowała kolejny zamek. W stosunku do świadków A. K. i A. G. skarżący przedstawił zastrzeżenie dotyczące faktu bliskich więzów pokrewieństwa łączących tych świadków z H. W. Natomiast w stosunku do córki skarżący podniósł zarzut, iż jest ona osobą upośledzoną. Odpowiadając na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego stronniczości pracowników Urzędu Miasta i Gminy [...], organ stwierdził, że dokonana przez tych pracowników ocena zebranego materiału dowodowego miała charakter prawidłowy, biorąc pod uwagę fakt, iż S. W. sam przyznał w swoich zeznaniach, że budynek mieszkalny pod adresem: W. [...] opuścił w 2003r. Poza tym nawet ze skargi wynika, iż wyżej wymieniony przebywa częściej w domu w C., gdzie zajmuje się prowadzeniem gospodarstwa niż w domu w W. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego pokrewieństwa łączącego H. W. ze świadkiem A. K. oraz A. G., organ drugiej instancji wskazał, że kwestia ta nie ma znaczenia dla sprawy wobec tego, że świadkowie ci nie należą do kręgu osób powinowatych lub krewnych strony w rozumieniu art. 83 § 1 k.p.a. a w związku z tym nie przysługuje im prawo odmowy zeznań. Natomiast nawet przy pominięciu zeznań B. W., pozostały materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji o wymeldowaniu S. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.Nr 153 poz. 1270 ze zm.), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej zgodność prawem ( art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 §1 P.p.s.a. ) , stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art. 135 P.p.s.a.). Przedmiotem takiej kontroli jest decyzja o wymeldowaniu S. W. z miejsca stałego pobytu. Sprawy ewidencji ludności i dowodów osobistych ustanawiają przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 139 poz. 993z 2006r. ze zm. w dacie wydania zaskarżonej decyzji), zwanej dalej ustawą. Ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób i temu służy obowiązek meldunkowy osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustanowiony w art.2. Polega on między innymi na zameldowaniu się miejscu pobytu stałego lub czasowego /pkt.1/ i wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Ewidencja służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Zameldowanie pod określonym adresem potwierdza jedynie miejsce zamieszkania osoby, a nie legalność jej pobytu w określonym lokalu. Pogląd o rejestracyjnym charakterze zameldowania znajduje wsparcie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja2002 roku / K.20/2001 oraz orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego /vide : wyroki: z 11 grudnia 2002 IISA/Wr 915/2000, z 12 czerwca 2003 II S.A./Gd 89/2002, z 25 kwietnia 2003 r. V SA 3657/2002 /. Ze względu na cel ustawy, którym jest rejestracja faktów objętych ewidencją , ustawodawca w jej art. 15 ust.2 dopuścił możliwość wymeldowania w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie skarżącego było konsekwencją opuszczenia przez niego w grudniu 2003 roku miejsca stałego zameldowania w W. [...], do otrzymanego od ojca, drogą darowizny, domu w miejscowości C [...]. Postępowanie dowodowe wykazało, że pod tym ostatnim adresem skarżący prowadzi gospodarstwo domowe, a także odbiera korespondencję . Fakt ten potwierdzili nie tylko przesłuchani w sprawie świadkowie, ale też skarżący w swoich zeznaniach, w których przyznał, że jego centrum życiowe znajduje się pod adresem C. [...], tam też ma swoje rzeczy osobiste. Sąd podziela pogląd organu wyrażony w zaskarżonej decyzji, że skarżący opuścił miejsce stałego zameldowania w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust.2 ustawy. Jeżeli przez miejsce stałego pobytu osoby rozumie się miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, jak przebywanie, nocowanie, spożywanie posiłków, spędzanie wolnego czasu, przechowywanie rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania , to należy uznać za słuszne stanowisko, że miejscem stałego pobytu skarżącego jest jego dom w miejscowości C [...]. Przesłankę dotyczącą opuszczenia lokalu przez osobę, której postępowanie dotyczy można uznać za spełnioną, gdy osoba opuściła lokal w sposób trwały, wykazując chęć przeniesienia swego centrum życiowego w nowe miejsce. Skoro dom w miejscowości W [...]. przestał być miejscem koncentracji życiowych interesów skarżącego , pozostaje rozważyć ,czy świadomie zerwał on związek z miejscem swego stałego zameldowania. Zarzutu, że opuszczenie miejsca stałego pobytu nie miało charakteru dobrowolnego, skarżący nie poparł żadnymi dowodami, natomiast przyznał, że nie domagał się na drodze sądowej dopuszczenia do współposiadania lokalu. Zarzuty skargi dotyczą głównie konfliktu rodzinnego i roszczeń majątkowych pod adresem żony skarżącego. Kwestie te nie mogą być przedmiotem rozważań sądu administracyjnego, bowiem dotyczą sporów rozstrzyganych przez sądy powszechne. Skoro spełnione zostały ustawowe przesłanki wymeldowania z pobyto stałego, decyzja o wymeldowaniu skarżącego odpowiada prawu. Nie przesądza ona w żaden sposób o uprawnieniach skarżącego do nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym w miejscowości W. uzyskanej w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej , ani o rozliczeniach między małżonkami. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu przepis art. 151 P.p.s.a.