II SA/Rz 7/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 21 luty 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. oraz J. K., o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi J. K. i P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], wydaną w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie garażu, w związku z wnioskiem P. K. i J. K. o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2008r. sygn. akt II SA/Rz 7/08, o zwolnieniu J. K. i P.K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w 3/4 części pełnej ich wysokości oraz o oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata - postanawia – odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2008r. sygn. akt II SA/Rz 7/08. II SA/Rz 7/08 Uzasadnienie W dniu 17 stycznia 2007r., wpłynął do WSA w Rzeszowie wniosek P. K. i J. K., w którym strony skarżące zwróciły się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych w pełnym zakresie. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie po rozpoznaniu tego wniosek postanowieniem z dnia 22 stycznia 2008r. sygn. akt II SA/Rz 7/08, zwolnił J. K. i P. K. od kosztów sądowych w 3/4 pełnej ich wysokości oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Wnioskiem złożonym na urzędowym druku PPF, który wpłynął do Sądu w dniu 11 lutego 2007r. (data stempla pocztowego), P. K. i J. K. ponownie zwrócili się do WSA w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy. Jednakże w stosunku do wniosku rozpoznanego na mocy postanowienia WSA z dnia 22 stycznia 2008r. sygn. II SA/Rz 7/08, strony skarżącego poszerzyły swe żądanie o zwolnienie od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości oraz o ustanowienie adwokata. Do wniosku PPF załączono szereg dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków na zakup lekarstw. Stwierdzono, co następuje : Nie ulega wątpliwości, iż postanowienie referendarza WSA w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2008r. sygn. II SA/Rz 7/08, w przedmiocie częściowego przyznania prawa pomocy z mocy art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /(Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwana dalej p.s.a./, wywołuje skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Postanowienia dotyczące prawa pomocy nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie przed sądem. Na podstawie art. 165 p.s.a. orzeczenia w tym przedmiocie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociaż byłby prawomocne. Ponieważ wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy został już rozstrzygnięty prawomocnym orzeczeniem WSA z dnia 22 stycznia 2008r. sygn. akt II SA/Rz 7/08, to ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć w kontekście normy art. 165 p.s.a. a więc ustalić czy po wydaniu przez referendarza sądowego wspomnianego postanowienia nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca Sądowi rozszerzenie przyznanego stronom prawa pomocy. Złożony w dniu 11 lutego 2008r. przez J. K. i P. K. urzędowy formularz PPF stanowi w istocie wniosek stron skarżących o zmianę prawomocnego postanowienia WSA poprzez poszerzenie przyznanego prawa pomocy. W tym wypadku, zmiana orzeczenia zgodnie z żądaniem stron skarżących powinna polegać na ustanowieniu na jego rzecz adwokata oraz na zwolnieniu od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości. Taki sposób procedowania, w przypadku złożenia przez stronę kolejnego wniosku o prawo pomocy, nakreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 października 2005r. o sygn. akt II OZ 877/05 - niepublikowane, w którym zawarto zdanie: rozpoznawanie każdego kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli wcześniej w sprawie zwolnienia orzeczono prawomocnie, należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Postanowienia referendarza sądowego mające walor prawomocnych orzeczeń sądu mogą być uchylane i zmieniane jedynie postanowieniami wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydanymi na podstawie art. 165 p.s.a. Zawarta w tym postanowieniu teza nawiązuje do orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1969r. I PZ 35/69 – niepublikowane. Według treści art. 165 p.s.a. zmiana i uchylenie postanowienia może nastąpić wyłącznie wskutek zmiany okoliczności stanowiących podstawę oceny sądu przy podejmowaniu pierwotnego orzeczenia. Bez tej zmiany nie istnieje możliwość uchylenia czy zmodyfikowania prawomocnego orzeczenia. Zmiana okoliczności sprawy stanowi więc jedyną ale też bardzo istotną barierę w modyfikowaniu prawomocnych przecież postanowień sądu administracyjnego. Bez tego warunku uznanie przez ustawodawcę postanowień niekończących postępowania w sprawie za prawomocne nie miałoby właściwie żadnego znaczenia dla prawa. Orzeczenia te mogłyby być zmieniane i uchylane w każdej sytuacji pomimo istnienia tych samym okoliczności prawnych i faktycznych, jakie istniały przy ich wydaniu. Analiza stanu majątkowego stron wnioskujących przedstawiona w formularzu PPF z dnia 11 lutego 2008r., pozwala z przekonaniem stwierdzić, że sytuacja majątkowa i osobista stron skarżących nie uległa pogorszeniu w stosunku do stanu opisanego we wniosku PPF z dnia 17 stycznia 2008 r. Podniesione w uzasadnieniu nowego wniosku PPF okoliczności nie różnią się w sposób istotny od tych, które stanowiły podstawę uzasadnienia postanowienia WSA z dnia 22 stycznia 2008r. sygn. akt II SA/Rz 7/08. Wnioskodawcy nadal są właścicielami majątku wymienionego w formularzu PPF z dnia 17 stycznia 2008r.; członkowie rodziny osiągają dochody w tej samej wysokości. Przy rozpoznawaniu wniosku z dnia 17 stycznia 2008r. były brane pod uwagę wydatki J. K. i P. K. na zakup lekarstw. Nie może mieć wpływu na zmianę oceny stanu dochodowego rodziny złożone przez wnioskodawców oświadczenie, że ich syn M. K. z dochodu w wysokości 2340 zł., przeznacza na utrzymania gospodarstwa domowego miesięcznie 250 zł. O przyznaniu prawa pomocy może decydować brak możliwości pokrycia wydatków niezbędnych, dla utrzymania rodziny tj. zakup żywności, lekarstw, czy odzieży. Jeżeli skarżący w wyniku pokrycia kosztów niniejszego postępowania nie mogliby podołać tego rodzaju wydatkom, to ich syn M. K. byłby zobowiązany dostarczać im środków utrzymania z uwagi na ciążący na nim obowiązek alimentacyjny. Uzyskiwany przez M. K. dochód w zupełności wystarczyłby na pokrycie kosztów utrzymania niezbędnego rodziny K.. Rozstrzygając wniosek o prawo pomocy należy kierować się pełną wysokością dochodów osiąganych przez wszystkich członków rodziny zobowiązanych względem siebie do alimentacji, nie zaś tą ich częścią, która jest deklarowana na utrzymanie gospodarstwa domowego. Ponieważ stan majątkowy J. K. i P. K. nie uległ pogorszeniu w stosunku do stanu opisanego w rozstrzygniętym już wniosku z dnia 17 stycznia 2008r., to nie może nastąpić zmiana prawomocnego orzeczenia WSA poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie zaistnienie przesłanek do zmiany postanowienia WSA z dnia 22 stycznia 2008r. sygn. II SA/Rz 7/08, w sposób żądany przez strony skarżące, nakazuje orzec o odmowie zmiany tego postanowienia w oparciu o art. 165 p.s.a. w związku z art. 258 § 3 p.s.a.