II SA/Rz 70/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Ryszard Bryk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego -skargę oddala- II SA/Rz 70/09 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi J.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., Nr [...] utrzymująca w mocy zaskarżoną odwołaniem przez w/w decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie dodatku mieszkaniowego. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. Nr 71, poz. 734, z późn. zm./. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył, że Wójt Gminy [...] odmówił przyznania J.K. dodatku mieszkaniowego i ustalił, że wymieniony prowadzi jednoosobowo gospodarstwo domowe, zaś lokal który zajmuje posiada powierzchnię użytkową 78,64 m2, czyli przekracza o 30% normatywną powierzchnię lokalu mieszkalnego ustaloną według obowiązujących przepisów dla jednej osoby, tj. 35 m2. W odwołaniu J.K. zarzucił, że pomimo posiadania większego lokalu mieszkalnego, to faktycznie użytkuje jedynie pokój o powierzchni 19,50 m2 oraz kuchnię o powierzchni 12,50 m2, posiada łazienkę, która jest niewykończona, zaś w jego lokalu nie ma ciepłej wody, prądu i nie ma możliwości podłączenia pieca na opał do przewodów kominowych. Rozpatrując sprawę ponownie i opierając się na ustaleniach faktycznych organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: Kolegium/ nawiązało do art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, według którego normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny /dom jednorodzinny/ w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego dla 1 osoby, nie może przekraczać 35 m2. W art. 5 ust. 5 powołanej ustawy, ustawodawca przewidział możliwość przekroczenia kryterium normatywnej powierzchni, nie więcej niż 30 % albo 50 %, ale pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w całkowitej powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. W przypadku przekroczenia normy powierzchniowej lokalu o dopuszczalne wartości 30 lub 50% dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, bez względu na wysokość dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawcy. Z zaświadczenia Starostwa Powiatowego z dnia [...]r. wynika, że J.K. zamieszkuje w lokalu znajdującym się w budynku mieszkalnym, którego powierzchnia użytkowa wynosi 78,64 m2, przy czym zgodnie z treścią tego dokumentu wnioskodawca wykorzystuje łącznie powierzchnię 31,80 m2, w skład której wchodzi pokój i kuchnia, pokój o powierzchni 8 m2. Lokal zajmowany przez odwołującego się zgodnie z tym zaświadczeniem jest wyposażony we wszystkie instalacje, tj. elektryczną, kanalizacyjną, wodociągową, gazową i C.O. Powyższe dane odbiegają od oświadczenia wnioskodawcy, który stwierdził, że korzysta z lokalu mieszkalnego o łącznej powierzchni 49,14 m2, gdzie kuchnia i pokój zajmują powierzchnię 31,80 m2, zaś przedpokój i łazienka 17,34 m2. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że wnioskodawca nie wykorzystuje wszystkich pomieszczeń należącego do niego lokalu mieszkalnego, bowiem istotna jest jedynie potencjalna możliwość takiego wykorzystania. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych we wskazanym przepisie posługuje się pojęciem jednego lokalu mieszkalnego zamieszkałego przez osoby wchodzące w skład gospodarstwa domowego wnioskodawcy. Nie ma natomiast wskazania jakichkolwiek wyjątków od reguły, które pozwalałyby przyjmować do powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy jedynie część wykorzystywanego przez nią lokalu, a więc brania pod uwagę części większej całości. Lokal mieszkalny wnioskodawcy o powierzchni 78,64 m2 znacznie przekracza powierzchnię normatywną lokalu mieszkalnego dla 1 osoby, która według ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynosi 35 m2. Faktyczna powierzchnia tego lokalu przekracza także dozwolone w ustawie 30 % zwiększenia powierzchni normatywnej, bowiem lokal taki mógłby wynosić jedynie 45,50 m2. Lokal ten przekracza także zwiększenie o 50% powierzchni normatywnej, gdyż lokal taki mógłby mieć powierzchnię użytkowa 52,50 m2, przy czym udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej całego lokalu nie mógłby przekroczyć 60%. Na marginesie Kolegium dodało, że wnioskodawca nie spełniałby warunków do otrzymania dodatku mieszkaniowego nawet według danych wskazanych w jego oświadczeniu, w którym podał, że wykorzystywana faktycznie przez niego powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 49,14 m2, która to wielkość przekracza normatywną powierzchnię, a także powierzchnię zwiększoną o 30%. Do tak wskazanego stanu faktycznego nie można byłoby zastosować zwiększenia o 50%, ponieważ łączna powierzchnia wskazanych przez wnioskodawcę pokoi i kuchni przekracza 60 % w całej użytkowanej przez niego powierzchni lokalu. Powierzchnia pokoju i kuchni /31,80 m2/, co daje 64,71 % w łącznej powierzchni określonej przez wnioskodawcę /49,14 m2/. Z przedstawionych względów, Kolegium orzekło jak w osnowie decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, za pośrednictwem Kolegium, skarżący J.K., nie wskazując kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji podniósł, że mieszka w mieszkaniu o powierzchni 78,64 m2, z tym że 2 pokoje i łazienka są nieukończone, brak jest ciepłej wody i gazu. Korzysta tylko z pokoju o powierzchni 19,50 m2 i kuchni o pow. 12,50 m2. Używane przezeń pokój i kuchnia są nieogrzewane, bo go na to nie stać. Korzysta tyle ile można w takich warunkach z nieogrzewanej łazienki, bez ciepłej wody. Choruje na przewlekłe choroby, miał dwa zawały serca, choruje na choroby urologiczne, kręgosłupa i stawów, i na nerwicę. Pobiera rentę w kwocie 574,08 zł, z tego musi wykupić leki. Przebywając w nieogrzanym mieszkaniu, jego stan zdrowia pogarsza się. Są też miesiące, że nie ma prądu. Na podłączenie prądu w październiku 2008 r. zadłużył się, bo musiał uregulować zaległe rachunki. Mieszka sam, zaś rodzina nie interesuje się nim. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko i motywy zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem. Z powołanej funkcji jednocześnie wynika, że Sąd przy tej kontroli bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ zwanej dalej skrótem p.p.s.a., stan faktyczny sprawy sąd ustala na podstawie akt administracyjnych i sądowych i jednocześnie sprawdza, czy jest wystarczający do dokonania prawidłowej subsumcji z przepisami prawa materialnego. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: We wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomoc Społecznej w [...] w dniu [...]r. skarżący J.K. podał, że zamieszkuje w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. G. [...] w Ś. i w tym budynku stanowiącym jego własność zajmuje lokal mieszkalny składający się z pokoju i kuchni o powierzchni 31,80 m2 oraz z łazienki i przedpokoju o powierzchni 17,34 m2. W lokalu nie ma ciepłej wody, gazu, prądu i ogrzewania. Jest samotny, zaś jego miesięczny dochód wynosi 574,08 zł. Łączna kwota wydatków za mieszkanie za ostatni miesiąc wynosi: 447,62 zł za energię elektryczną oraz 25,72 za wodę i ścieki /k. 1 akt administracyjnych/. W deklaracji z dnia 25.09.2008 r. o wysokości dochodu za okres od czerwca do sierpnia 2008 r. /3 miesiące/ podał, że w tym czasie osiągnął dochód w kwocie 574,08 x 3 = 1722,24 zł /k. 2 akt adm./. Z zaświadczenia Starosty Powiatowego z dnia [...]r., Nr [...] wynika, że lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym położonym na działce nr 1155/4 w Ś. przy ul. G. [...], stanowiący własność J.K. posiada powierzchnię użytkową 78,64 m2, w tym powierzchnia pokoi i kuchni 31,80 m2, zaś pozostałe dwa pokoje o pow. 16,53 m2 i 8 m2 są nieużytkowane. Lokal wyposażony jest w instalację elektryczną, kanalizacyjną, wodociągową, gazową i instalację C.O. /k. 4 akt adm./. Zaświadczenie wydano na podstawie oświadczenia skarżącego złożonego w Starostwie Powiatowym w [...] Z zaświadczenia Wójta Gminy [...] z dnia [...]r. Nr [...] wynika, że I. i J.K. figurują w rejestrach podatkowych jako współwłaściciele gruntu o pow. 0,09 ha /przeliczeniowe 0,0585 ha/. /k. 5 akt adm./ Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], zawartej w zaświadczeniu z dnia [...]r., znak: [...], wynika, że J.K. /ur. 1.10.1950 r./ pobiera okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 658,33 zł miesięcznie brutto, a po odliczeniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 574,08 złotych. /k. 6 akt adm./ Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...]r. wystawionego przez lekarza z Przychodni "V." w Z. wynika, że skarżący miał dwa zawały serca, cierpi na zaburzenia nerwicowe i zwyrodnienie kręgosłupa /k. 3 akt adm./. Poza tym w aktach administracyjnych znajdują się faktury za dostawę energii elektrycznej i wody. Zasady i tryb przyznawania, ustalania i wypłacania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. Nr 71, poz. 734, z późn. zm./. Z art. 2 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy wynika, że dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4 przysługuje także osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, wszakże pod warunkiem istnienia przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 i art. 5 rzeczonej ustawy. Niesporna jest kwestia, iż skarżący samodzielnie zajmuje przedmiotowy lokal mieszkalny, zatem prowadzi jednoosobowo gospodarstwo domowe w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W takim stanie rzeczy przysługiwałby mu dodatek mieszkaniowy, gdyby łącznie spełniał warunki określone w art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 ust. 5 w/w ustawy. Art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych m. innymi stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Z powołanego w ustaleniach faktycznych zaświadczenia ZUS – Oddziału w [...] z dnia [...]r. wynika, że miesięczny dochód skarżącego z tytułu pobieranej renty z okresu 1.06.-31.08.2008 r. po potrąceniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 574,08 zł. Taką kwotę wymienił skarżący w deklaracji o wysokości dochodów. Z materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący miał jeszcze inne dochody. Najniższa emerytura w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego /25.09.2008 r./ wynosiła 489,44 zł /Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent z dnia 20 lutego 2008 r. – M. P. nr 21, poz. 211/. Oznacza to, że miesięczny dochód skarżącego nie przekraczał 175 % najniższej emerytury i tym samym spełniał warunek z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy. Na marginesie należy nadmienić, iż tej kwestii orzekające organy szerzej nie analizowały, bowiem skarżący nie spełniał drugiego i koniecznego warunku wynikającego z art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Analiza stanu faktycznego na tle art. 5 w/w ustawy, dokonana przez organ odwoławczy jest trafna i wyczerpująca. Niesporna jest kwestia, iż powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego skarżącego wynosi 78,64 m2 /w tym 3 pokoje i kuchnia 56,33 m2/. Skarżący do powierzchni zajmowanego lokalu nie wliczał dwóch pokoi położonych w dolnej kondygnacji o powierzchni 16,53 m2 i 8 m2, gdyż jego zdaniem pomieszczenia te nie są wykończone i z tego powodu nie są przez niego użytkowane. W takiej sytuacji organ odwoławczy badał sprawę alternatywnie i w konsekwencji doszedł do prawidłowego wniosku, iż w obu przypadkach powierzchnia lokalu mieszkalnego skarżącego przekracza ustawowe normatywy. Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny dla jednej osoby nie może przekroczyć 35 m2. Według zaś art. 5 ust. 5 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje także wtedy, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30 % albo 2) 50 %, pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Po zwiększeniu normatywnej powierzchni użytkowej /35 m2/ o 30 % i 50 % otrzymujemy powierzchnię użytkową lokalu 45,50 m2 i 52,50 m2. Przy takim założeniu lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 78,64 m2 znacznie przekracza normatywną powierzchnię użytkową. Przy przyjęciu danych wskazanych we wniosku /powierzchnia użytkowa lokalu 49,14 m2, w tym pokój i kuchnia 31,80 m2, łazienka i przedpokój 17,34 m2/, również nie byłoby podstaw do przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego, za czym przemawia n/w wyliczenie: 1) 35 m2 plus 30 % z liczby 35, co daje sumę 45,50 m2, 2) 35 m2 plus 50 % z liczby 35, co daje sumę 52,50 m2, ale udział powierzchni pokoju i kuchni /31,80 m2/ w powierzchni użytkowej lokalu /49,14 m2/ wynosi ponad 64 %. Przedstawiona argumentacja wyraźnie wskazuje, że skarżącemu nie przysługiwał dodatek mieszkaniowy, bo nie zaistniały przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z podanych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił. Zarzuty podniesione w skardze odnoszą się do trudnej sytuacji materialnej skarżącego i jego stanu zdrowia, co niewątpliwie miałoby znaczenie w sprawie, ale tylko wówczas, gdyby skarżącemu przysługiwał dodatek mieszkaniowy. Skoro taki dodatek mu nie przysługuje, to nie mają one znaczenia w sprawie.