II SA/Rz 700/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. E. o zmianę postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 700/08, o zwolnieniu L. E. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości oraz o odmowie ustanowienia adwokata, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej na decyzję Wojewody [...], z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], wydaną w sprawie zameldowania na pobyt czasowy, - postanawia – odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 700/08. Sygn. II SA/Rz 700/08 UZASADNIENIE W dniu 12 listopada 2008 r., (data stempla pocztowego) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek L.E., w którym strona skarżącą domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy WSA po rozpoznaniu tego wniosek postanowieniem z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 700/08, zwolnił stronę od kosztów sądowych w całości oraz odmówił ustanowienia adwokata. Wnioskiem złożonym na urzędowym druku PPF, który wpłynął do Sądu w dniu 21 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego), L. E. ponownie zwróciła się do WSA o przyznanie prawa pomocy. Strona zakreślił w rubryce nr 4 żądanie ustanowienie adwokata. To żądanie zostało uzasadnione następującymi okolicznościami życia wnioskodawcy: strona liczy 68 lat, otrzymuje, co miesiąc dochody z renty w wysokości 668,38 zł netto. L.E. jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności. Współwłaściciel budynku, w którym mieszka strona pozbawił część tego budynku dostępu do mediów oraz elektryczności. Strona ma bardzo ograniczone możliwości poruszenia się ze względu na swą niepełnosprawność. Uzyskiwane dochody nie wystarczają wnioskodawczyni na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków. Musi niekiedy wybierać pomiędzy zakupem leków i żywności. Strona posiada majątek w postaci domu o powierzchni 42m², mieszkania o powierzchni 20,5m², nieruchomość rolną – 20a i 14m² oraz połowę budynku mieszkalno-gospdoarczego o powierzchni 34,5 m². Referendarz sądowy pismem z dnia 5 sierpnia 2009 r. wezwał wnioskodawczynię do sprecyzowania zmian dotyczących Jej stanu majątkowego oraz rodzinnego, jakie zaszły w stosunku do stanu stanowiącego podstawę przyznania zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmowy ustanowienia adwokata z urzędu na mocy postanowienia referendarza WSA z 20 listopada 2008 r. sygn. II SA/Rz 700/08. Strona odpowiadając na to wezwanie, nie wskazała okoliczności, które nie byłyby rozpoznane przez referendarza sądowego postanowieniem z 20 listopada 2008 r. sygn. II SA/Rz 700/08 bądź opisane we wniosku PPF z 23 lipca 2009 r. Stwierdzono, co następuje : Nie ulega wątpliwości, iż postanowienie referendarza WSA w Rzeszowie z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. II SA/Rz 700/08, w przedmiocie częściowego przyznania prawa pomocy z mocy art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /(Dz. U. nr 153, poz. 1270) zwana dalej p.p.s.a./, wywołuje skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Wiąże ono podmioty postępowania sądowoadministracyjnego w tym prowadzący to postępowanie Sąd. Postanowienia dotyczące prawa pomocy nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie przed sądem. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. orzeczenia w tym przedmiocie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociaż byłby prawomocne. Ponieważ wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy został już rozstrzygnięty prawomocnym orzeczeniem WSA z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 700/08, to ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć w kontekście normy art. 165 p.p.s.a. a więc ustalić czy po wydaniu przez referendarza sądowego wspomnianego postanowienia nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca rozszerzenie przyznanego prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie, zmiana orzeczenia zgodnie ze zgłoszonym żądaniem powinna polegać na ustanowieniu na rzecz L.E. adwokata. Taki sposób procedowania, w przypadku złożenia przez stronę kolejnego wniosku o prawo pomocy, nakreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 października 2005 r. o sygn. akt II OZ 877/05 – niepublikowane/. Zawarta w tym postanowieniu teza nawiązuje do orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1969 r. I PZ 35/69 – niepublikowane. Według treści art. 165 p.p.s.a. zmiana i uchylenie postanowienia może nastąpić wyłącznie wskutek zmiany okoliczności stanowiących podstawę oceny sądu przy podejmowaniu pierwotnego orzeczenia. Zmiana okoliczności sprawy stanowi jedyną, ale bardzo istotną barierę w modyfikowaniu prawomocnych przecież postanowień sądu administracyjnego. Bez tego warunku uznanie przez ustawodawcę postanowień niekończących postępowania w sprawie za prawomocne nie miałoby właściwie żadnego znaczenia dla prawa. Orzeczenia te mogłyby być zmieniane i uchylane w każdej sytuacji pomimo istnienia tych samym okoliczności prawnych i faktycznych, jakie istniały przy ich wydaniu. Analiza znajdujących się w aktach sprawy dwóch formularzy PPF oraz wyjaśnień złożonych przez stronę w piśmie z 12 sierpnia 2009 r., pozwala z przekonaniem stwierdzić, że sytuacja majątkowa i osobista L. E. nie uległa pogorszeniu w stosunku do stanu opisanego w prawomocnie rozpoznanym wniosku PPF. Podniesione w uzasadnieniu nowego wniosku PPF okoliczności nie różnią się od tych, które stanowiły podstawę uzasadnienia wniosku rozpoznanego postanowieniem WSA z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. II SA/Rz 700/08. Wnioskodawczyni nadal jest właścicielem majątku wymienionego w formularzu PPF z dnia 13 listopada 2008 r. Poza tym, osiąga dochody w tej samej wysokości. Uzyskiwane przez skarżącą dochody z renty są przeznaczane na zakup leków, środków czystości oraz żywności. W prawomocnym orzeczeniu referendarza z 20 listopada 2008 r. sygn. II SA/Rz 700/08, były też rozważne okoliczności dotyczące niepełnosprawności strony oraz związanych z tym utrudnień w poruszeniu się. W uzasadnieniu postanowienia zauważono, iż skarżąca nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia oraz wyprzedać swego majątku. Na te argumenty, L.E. powołuje się w powtórnie złożonym wniosku o prawo pomocy. Ponieważ stan majątkowy, rodzinny oraz osobisty wnioskującej nie uległ pogorszeniu w stosunku do stanu opisanego w rozstrzygniętym już wniosku, to nie może nastąpić zmiana prawomocnego orzeczenia WSA z częściowego prawa pomocy na prawo pomocy w zakresie całkowitym. Nie zaistnienie przesłanek do zmiany postanowienia WSA z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. II SA/Rz 700/08, w sposób żądany przez stronę skarżącą, nakazuje orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 165 p.p.s.a.