II SA/Rz 700/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-04-15

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochody pozwalające na pokrycie kosztów postępowania, ale jednocześnie dysponuje oszczędnościami, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie dochodów pozwalających na pokrycie kosztów, a także możliwość poczynienia oszczędności w trakcie postępowania, wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, nawet jeśli wnioskodawca posiada pewne oszczędności.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżąca argumentowała, że jej dochody (emerytury) i posiadane oszczędności są niewystarczające na pokrycie kosztów, wskazując na podeszły wiek i wyższe koszty utrzymania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca wniosła sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian operacie ewidencji gruntów i budynków - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S.W. na opisaną w sentencji postanowienia decyzję. Z zachowaniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając zgłoszone żądanie podała, że mieszka wraz z mężem w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na działce o pow. 48 arów. Jest właścicielką działki rolnej o powierzchni 16 arów. Na comiesięczne dochody rodziny składają się świadczenia emerytalne skarżącej i jej męża, odpowiednio w wysokości 1837,05 zł i 1513,69 zł. Skarżąca posiada również oszczędności w kwocie 2 100 zł. Postanowieniem z dnia 16 marca 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Z zachowaniem ustawowego terminu, skarżąca wniosła sprzeciw argumentując, że z racji "podeszłego wieku" ponosi z mężem wyższe niż przeciętne koszty związane z utrzymaniem, a poczynione przez nich oszczędności stanowią "zaskórniaki", trzymane na "czarną godzinę". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą, dlatego też – w myśl art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skarżąca ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata domaga się zgodnie z art. 245 § 2 Ppsa przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży po stronie wnioskodawcy – jest on zobligowany do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i bytowo – materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawcę. Analiza wniosku skarżącej uprawnia do stwierdzenia, że nie wykazała ona niemożności ponoszenia tak pełnych, jak i nawet częściowych kosztów postępowania. Dysponując bowiem comiesięcznym dochodem w wysokości 3 350,74 zł i zamieszkując w stanowiącym jej własność budynku mieszkalnym jednorodzinnym, skarżąca jest w stanie uiścić ewentualny wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz opłacić pomoc zawodowego pełnomocnika we własnym zakresie. Jak wynika bowiem z urządzeń biurowych Sądu, niniejsza sprawa nie jest pierwszą sprawą prowadzoną na jej wniosek, a zatem wnioskodawczyni nabyła wiedzę, że w postępowaniu sądowoadministarcyjnym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 Ppsa). Abstrahując od posiadanych oszczędności, skarżąca inicjując niniejszą sprawę w maju 2015 r. mogła poczynić nawet drobne oszczędności, które z uwagi na upływ czasu umożliwiłyby uiszczenie wpisu od skargi oraz opłacenie fachowej pomocy prawnej. Oszczędności takie, przy obecnych dochodach, może również poczynić w toku ewentualnego postępowania kasacyjnego, trwającego co do zasady kilka lub kilkanaście miesięcy, a co za tym idzie, ustalić z zawodowym pełnomocnikiem sposób zapłaty należności z tytułu udzielonej pomocy. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jak wspomniano wyżej, stwierdzenie takiej okoliczności jest jedynym warunkiem przyznania prawa pomocy. Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło