II SA/Rz 700/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. W terminie do zaskarżenia powyższego orzeczenia wymieniona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z uwagi na sytuację materialną, nie pozwalającą jej na poniesienie kosztów powyższego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i męża, z którym tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Małżonkowie mieszkają w domu o pow. 100 m.kw. Skarżąca jest nadto właścicielką działki o pow. 48 arów wraz z budynkiem mieszkalnym oraz zabudowaniami gospodarczymi (które otrzymała w spadku) oraz działki o pow. 16 arów. Na majątek wnioskodawczyni składają się także samochód z 2003 r. oraz oszczędności pieniężne w wysokości 2100 zł. Małżonkowie utrzymują się z emerytur wynoszących 1837,05 zł oraz 1513,69 zł. Jako stałe wydatki wskazane zostały: 1100 zł – utrzymanie mieszkania, 150 zł – koszty komunikacji, 200 zł – środki czystości i higieny osobistej, 550 zł – leczenie, 150 zł – ubezpieczenia, 260 zł – rata pożyczki. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W myśl art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." to strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia związanych z nim kosztów. Strona może jednak złożyć wniosek o przyznanie jej prawa pomocy, które polega na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu profesjonalnego zastępcy prawnego (prawo pomocy w całkowitym zakresie) bądź też zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata (częściowe prawo pomocy). W obydwu wypadkach, zadaniem strony jest wykazanie, że znajduje się w sytuacji wskazującej na potrzebę udzielenia jej wsparcia. W art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jako przesłanka przyznania pomocy w największych granicach wskazana została niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei częściowy wymiar prawa pomocy adresowany jest do osoby, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). S. W. nie wykazała, że poza jej możliwościami płatniczymi znajduje się poniesienie kosztów niniejszego postępowania, w tym opłaty od ewentualnej skargi kasacyjnej, wynoszącej 100 zł. Na powyższe wskazuje pośrednio fakt, że wymieniona uiściła już tytułem kosztów sądowych w niniejszej sprawie łącznie kwotę 300 zł. Poza tym, z porównania przedstawionych przez wymienioną dochodów rodziny z jej wydatkami wynika, że po ich pokryciu pozostaje stornie do dyspozycji kwota ok. 940 zł. Wprawdzie wskazane we wniosku wydatki nie obejmowały tych na żywność, lecz z podanej wyżej kwoty można z pewnością wygospodarować 100 zł na wpis od wspomnianej skargi kasacyjnej. Resztę środków na koszty niniejszego postępowania tj. na wynagrodzenie pełnomocnika strona może uzyskać ze zgromadzonych oszczędności pieniężnych w wysokości 2100 zł. Fakt posiadania tych ostatnich, jak również okoliczność, że wnioskodawczyni jest właścicielką kilku nieruchomości tj. dwóch domów oraz jednej działki (tj. oprócz tych, na których położone są wskazane wyżej zabudowania mieszkalne) w zasadzie wykluczają możliwość uwzględnienia żądania skarżącej. Prawo pomocy to bowiem instytucja, która ma na celu wesprzeć osoby ubogie. Do grupy tej z pewnością trudno zaliczyć wnioskodawczynię, która uzyskuje, tak też zresztą jej mąż, stały dochód, posiada majątek nieruchomy i ruchomy (samochód) oraz oszczędności pieniężne. Należy ponadto mieć na względzie, że brzmienie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wskazuje, że tylko wydatki związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych i to tylko w minimalnym wymiarze mają pierwszeństwo w realizacji przed kosztami postępowania sądowego. Do takich z reguły nie zalicza się tych na utrzymanie samochodu czy spłatę rat z tytułu zaciągniętych przez stronę zobowiązań prywatnoprawnych. Także kwota 200 zł przeznaczana przez wnioskodawczynię na środki czystości i higieny wynosząca 200 zł nie mieści się, z uwagi na jej wymiar, w wydatkach koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z tych wszystkich względów orzeczono o odmowie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych i odmowie ustanowienia na jej rzecz adwokata. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 257 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.