II SA/Rz 701/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, B. G., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. znak [...], wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, -postanawia- odmówić przyznania prawa pomocy. B.G.w sprawie sygn. II SA/Rz 701/08 złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sprawa o sygn. akt II SA/Rz 701/08 dotyczy skargi B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] września 2008 r. o nr [...]. Na obecnym etapie postępowania strona jest zobowiązana do pokrycia wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi w wysokości 100 zł. Swój wniosek strona skarżąca uzasadniła trudną jej zdaniem sytuacją majątkową i osobistą. Skarżąca wraz z dwójką małoletnich dzieci utrzymuje się wyłącznie z dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Strona podkreśliła, iż działalność ta ma charakter sezonowy. Łączny miesięczny dochód skarżącej został określony w rubryce 10 wniosku PPF na łączną kwotę 49 671,5 zł. Strona nie posiada domu oraz mieszkania. Dysponuje natomiast nieruchomością rolną o pow. 60a oraz obiektem budowlanym o przeznaczeniu gastronomicznym. Ponadto strona posiada dwa samochody marki mercedes VITO oraz mercedes GL. Prowadzona przed organami nadzoru budowlanego sprawa dotyczy nakazu rozbiórki nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego. Stwierdzono co, następuje : Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministarcyjnym jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych uzasadnionych bardzo złą sytuacją życiową i społeczną podmiotu wnioskującego. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych mu dochodów. Przepisy przewidujące odstąpienie od zasady powszechnego ponoszenia ciężarów publicznych powinny być w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego interpretowane w sposób ścisły (np. uchwała Składu Całej Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2001 r. sygn. III ZP 26/00, LexPolonica nr 348645). Szczególnej przezorności w gromadzeniu środków potrzebnych do wszczęcia i uczestniczenia w postępowaniach sądowych należy wymagać od wnioskodawców prowadzących, tak jak skarżąca B. G., działalność gospodarczą. Spory pomiędzy podmiotami obrotu gospodarczego stanowią jedno z potencjalnych ryzyk, jakimi obciążona jest tego rodzaju działalność. Dlatego w ich aktywność wpisane jest uczestniczenie w procesach sądowych. Przedsiębiorca podejmując się działań gospodarczych winien mieć świadomość tego ryzyka, a przez to zaplanować w swoim budżecie potrzebne na ten cel środki finansowe (postanowienie WSA w Lublinie z dnia 8 października 2007 r., sygn. I SA/Lu 528/07, niepubl.).. Ujawnione przez skarżącą miesięczne dochody oraz majątek nie pozwalają nawet w najmniejszym stopniu wątpić w zdolność B. G. do poniesienia wiążących się z niniejsza sprawą kosztów sądowych. Innymi słowy, sytuacja majątkowa strony skarżącej nie powoduje konieczności przyznania prawa pomocy w zakresie choćby częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar wpisu sądowego należnego z tytuły wniesienia skargi na postanowienie WINB (tj. 100 zł.), oraz pozostałe opłaty i wydatki nie odbiją się negatywnie na możliwościach zakupu niezbędnych do egzystencji rodziny G. dóbr i usług (np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie lokalu mieszkalnego). Wskazane w podaniu kwoty miesięcznych dochodów strony skarżącej w zupełności wystarczą do pokrycia wszelkich kosztów postępowania sądowego oraz bieżących ciężarów utrzymania skarżącej oraz jej dwójki małoletnich dzieci. Należy wyraźnie podkreślić, iż jedynie wysokie prawdopodobieństwo powstania uszczerbku na wydatkach w zakresie zakupu żywności, lekarstw czy opłat za lokal mieszkalny mogłoby wpłynąć na przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę wysokość łącznego miesięcznego dochodu podanego przez skarżącą w kwocie 49 671,50 zł, nie sposób w niniejszej sprawie dopatrzeć się takiej ewentualności. Dodatkowo należy podkreślić, że koszty sądowe niniejszego postępowania zostaną zasądzone na rzecz strony od organu w wyroku kończącym postępowanie, oczywiście o ile jego skarga zostanie przez Sąd uwzględniona. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.